Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne we Włocławku

Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne we Włocławku (MPK Włocławek) – przedsiębiorstwo komunikacji miejskiej we Włocławku odpowiedzialne za wykonywanie transportu publicznego na terenie miasta i gmin ościennych.

Działalność Podstawowe informacje o firmie: MPK Włocławek wykonuje transport publiczny na terenie miasta Włocławek i na terenie czterech gmin ościennych: Gminy Włocławek, obsługując miejscowości: Nowa Wieś, Kruszyn, Kruszynek, Świętosław i Modzerowo za pomocą linii nr 8 i 13 Gminy Brześć Kujawski, obsługując miejscowość Wieniec-Zdrój za pomocą linii nr 11 Gminy Lubanie, obsługując miejscowość Gąbinek za pomocą linii nr 20 Gminy Fabianki, obsługując miejscowości Kulin, Urszulewo i częściowo Szpetal Górny za pomocą miejskiej linii nr 9 Praca przewozowa wykonywana jest w 98,4% na terenie miasta Włocławek, zaś w 1,6% na terenie gmin ościennych. Przedsiębiorstwo dysponuje 73 autobusami marki Solaris (58 sztuk) i MAN (15 sztuk). Według danych aktualnych na dzień 28.07.2016 linie regularne obejmują swoim zasięgiem ok. 155,15 km dróg, zaś zsumowana długość wszystkich linii regularnych wynosi ok. 316,65 km. MPK oferuje również poboczne usługi, m.in. wynajem autobusów, sprzedaż części do pojazdów i reklamę.

Historia Uwaga! Przedstawione w tym dziale informacje dotyczące tras przejazdów linii są historyczne.

66 lat komunikacji miejskiej we Włocławku

Lata 1951–1959 thumb Komunikacja autobusowa we Włocławku została uruchomiona 22 lipca 1951 roku, kiedy Miejska Rada Narodowa we Włocławku powołała do życia Zakład Komunikacji Samochodowej w wielobranżowymPod MPGK podlegał nie tylko Zakład Komunikacji Samochodowej, lecz także Zakład Wodociągów i Kanalizacji, Zakład Oczyszczania Miasta, Zakład Pogrzebowy, Łaźnia Miejska, Hotel „Victoria” i pralnia przy ul. Szpitalnej . Miejskim Przedsiębiorstwie Gospodarki Komunalnej (MPGK) z siedzibą przy ul. Kilińskiego 20. Na początek zakład otrzymał z demobilu trzy autobusy francuskiej marki Chausson, które wystarczyły na uruchomienie jednej linii autobusowej: (w nawiasach podano lata uruchomienia linii i dzisiejsze nazwy ulic)

nr 1 (1951) o relacjiŹródło 1 podaje inną trasę przejazdu tej linii niż źródło 2.: Słoneczna – Polewki (Kapitulna) – Wojska Polskiego – Kilińskiego – Plac Wolności – Chopina – 22 Lipca (Okrężna) – Armii Czerwonej (Stodólna) – Żytnia (jednostka wojskowa) Słoneczna – Polewki (Kapitulna) – Wojska Polskiego – Bojowników Proletariatu (Cyganka) – Armii Czerwonej (Stodólna) – Płocka

Za pomocą tej jednej linii zakładowi udało się wprowadzić komunikację autobusową na 10 kilometrów dróg, podczas gdy miasto posiadało 20 kilometrów dróg o ulepszonej nawierzchni i były to głównie ulice wlotowe do miasta. W pierwszym roku z jedynej we Włocławku linii pasażerowie skorzystali około 600 tys. razy przy liczbie ludności 51,8 tys. mieszkańców. Po roku pracownikom udało się podzielić posiadany tabor na dwie linie, drugą z nich była: nr 2 (1952–2021) o relacji: Grodzka – Waryńskiego (Brzeska) – Plac Wolności – Kościuszki – Towarzystwa Przyjaciół Dzieci (Okrzei) – Dubois (Kaliska) – Falbanka

W momencie, w którym posiadane autobusy nie nadawały się do dalszej eksploatacji, w roku 1954 wymieniono cały tabor na autobusy węgierskiej marki Mavag TR5. Pięć autobusów posiadanych w tym roku umożliwiło uruchomienie kolejnej linii autobusowej, która jednak ze względu na małą liczbę pasażerów została wkrótce zlikwidowana: nr 0 (1954) o relacji okrężnej: Plac Wolności – Kilińskiego – Toruńska (Wyszyńskiego) – Bulwary – Armii Czerwonej (Stodólna) – 22 Lipca (Okrężna) – Chopina – Plac Wolności

Pierwszy polski autobus dla komunikacji miejskiej Włocławek otrzymał w 1955 roku. Był to pojazd marki Star N52 o metalowo-drewnianej konstrukcji (na rysunku powyżej). Autobus ten mieścił 36 osób przy średnim spalaniu paliwa 40 l na 100 km, jednak mimo tych niekorzystnych wskaźników użytkowych i konstrukcyjnych zakład otrzymał w latach 1955–1958 aż 23 egzemplarze tego modelu. Rozrastanie się taboru przedsiębiorstwa, wynoszącego odpowiednio w roku 1955 – 6 sztuk i 1958 – 24 sztuki, umożliwiło uruchomienie dwóch następnych linii autobusowych: nr 3 (1955) o relacji: Toruńska – Kilińskiego – Plac Wolności – Chopina – 22 lipca (Okrężna) nr 4 (1958) o relacji: Wieniecka – Toruńska (Wyszyńskiego) – Waryńskiego (Brzeska) – Plac Wolności – Chopina – 22 lipca (Okrężna) – Łęgska – Płocka – Dobiegniewska (Płocka)

Pod koniec lat pięćdziesiątych długość dróg skomunikowanych uruchomionymi liniami autobusowymi sięgnęła 32,5 kilometra (także po brukowanych, wąskich ulicach), a mieszkańcy miasta korzystali z usług MPK już 8 milionów razy rocznie. Posiadane autobusy cechowała surowość wnętrza i niedoskonałość techniczna skutkująca podatnością na uszkodzenia i usterki, w wyniku których pojazdy zużywały się już po 4–5 latach eksploatacji. Utrzymanie taboru w stanie gotowości technicznej wymagało dużego nakładu pracy i środków, zwłaszcza w okresie zimowym. Sprawność funkcjonowania komunikacji miejskiej zależała od ponadprzeciętnego zaangażowania pracowników MPGK, które, będąc przedsiębiorstwem wielobranżowym, nie dysponowało zapleczem dostosowanym do naprawy i konserwacji autobusów. Dorożki konne, które zarówno na początku XX wieku, jak i w okresie powojennym pełniły funkcję doraźnej komunikacji miejskiej, tamowały ruch uliczny i zakłócały kursowanie autobusów, w szczególności w dni targowe. Również niewyprofilowane skrzyżowania utrudniały manewrowanie wielkogabarytowymi autobusami, stąd prędkość komunikacyjna autobusów wahała się w granicach 13–16 km/h. Wszystko to sprawiało, że warunki podróżowania autobusami w latach pięćdziesiątych były siermiężne, mimo to komunikacja autobusowa szybko zdobyła popularność wśród mieszkańców miasta – liczba pasażerów rosła co rok średnio o 47%. Bilety były dostępne tylko u konduktora, znajdującego się w pojeździe przez cały czas trwania podróży. Przez całe dziesięciolecie bilet normalny kosztował 50 groszy, natomiast ulgowy 20 groszy.

Lata 1960–1969 1 stycznia 1961 to właściwa data powstania Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego we Włocławku, które odziedziczyło po Zakładzie Komunikacji Samochodowej potencjał ludzki i tabor autobusowy. Przedsiębiorstwo zyskało do dyspozycji budowaną w latach 1958–1960 nową zajezdnię przy ul. Rysiej 3 zaprojektowaną na potrzeby obsługi 60 autobusów. Pierwszym dyrektorem MPK był Edward Uściński, który wystąpił z inicjatywą obsługiwania miejskimi autobusami terenów położonych w sąsiedztwie miasta. Efektem tych działań powstały wkrótce cztery kolejne linie:

nr 5 (1960–2012 i 2015–2017) o relacji: Plac Wolności – 20 stycznia (Polskiej Organizacji Wojskowej) – Dubois (Kaliska) – Mielęcin – Michelin – Kruszyn od roku 2015 do 2017 relacja: Wieniecka – Wysoka – Okrzei – Wronia – Planty – Wiejska – Zbiegniewskiej – Kaliska – Jana Pawła II – Letnia – Dębowa nr 6 (1961–2012) o relacji: Plac Wolności – Waryńskiego (Brzeska) – Grodzka – Lipnowska – Szpetal Górny – Chełmica nr 7 (1961–2012) o relacji: Plac Wolności – Waryńskiego (Brzeska) – Grodzka – Lipnowska – Szpetal Górny – Nasiegniewo nr 8 (1967) o relacji: Plac Wolności – Chopina – 22 lipca (Okrężna) – Łęgska – Płocka – Dobiegniewska (Płocka) – Modzerowo

Uruchomienie tychże linii przez MPK wpłynęło pośrednio na lokalizację prywatnego budownictwa jednorodzinnego i wydłużyło zasięg przestrzenny Włocławka. Jedną z najważniejszych miejskich inwestycji drogowych, która częściowo usprawniła funkcjonowanie komunikacji miejskiej, było wybudowanie w roku 1964 tunelu pod torami kolejowymi na ul. Polewki (Kapitulnej), które było pierwszym bezkolizyjnym przejazdem przez tę linię kolejową i umożliwiało płynny przejazd na osiedla Południe i Zazamcze oraz do wsi Mielęcin i Michelin. W ten przejazd kolejowy skierowano trasy linii nr 2 i 5, które dotąd przecinały tory na ul. Dubois (Kaliskiej). W roku 1967 nastąpiła radykalna zmiana taryf na usługi MPK; ceny biletów wzrosły średnio o 300%. Od tej pory bilet normalny kosztował 1,50 zł, bilet ulgowy: 0,50 zł, a na odcinkach wykraczających poza granice miasta: 3 zł lub 5 zł w zależności od odległości. W tym samym roku po raz pierwszy została uruchomiona linia nocna, cena biletu na tę linię wynosiła 3 zł. W latach sześćdziesiątych tabor przedsiębiorstwa stanowiły autobusy głównie marki San – H01B, H25B i H100B. Wszystkie z wymienionych autobusów, podobnie jak pojazdy eksploatowane wcześniej, nie miały długiej żywotności – wynosiła ona od 100 tys. km do 150 tys. km przebiegu. Lata sześćdziesiąte to początek problemów z przepełnionymi autobusami – pojemność posiadanych autobusów, wynosząca 50 – 82 miejsca, i ich liczba w taborze nie zaspokajały potrzeb mieszkańców, którzy korzystali z włocławskiej komunikacji miejskiej już 20 milionów razy rocznie. Konduktorska sprzedaż biletów w zatłoczonych autobusach wprowadzała chaos i powodowała, że rozkłady jazdy mogły być tylko orientacyjne. Do tego należy doliczyć problemy z technicznymi możliwościami MPK – wciąż zbyt mały tabor, problemy z nabyciem części zamiennych, niedostatek kierowców i utrudnienia ze strony układu komunikacyjnego miasta sprawiały, że funkcjonowanie komunikacji miejskiej w tym dziesięcioleciu było niestabilne.

Lata 1970–1979 thumb Rozwój gospodarczy i wzrost liczby mieszkańców miasta Włocławka powodował dalszy przyrost potrzeb przewozowych, możliwy do osiągnięcia tylko poprzez powiększanie floty autobusowej. Pod koniec lat sześćdziesiątych liczba autobusów MPK przekroczyła możliwości oddanej do użytku 9 lat wcześniej zajezdni. Dlatego w latach 1971–1973 dokonano jej rozbudowy, korzystając z nakładów inwestycyjnych towarzyszących budowie Zakładów Azotowych „Włocławek”. Wskutek tej rozbudowy powierzchnia terenu przeznaczonego na zajezdnię MPK Włocławek zwiększyła się z 9550m² do 17540 m², umożliwiając parkowanie 80 autobusów. Wybudowano także budynek administracyjny, urządzono magazyn, pomieszczenia socjalne, nową myjnię autobusową, a w warsztacie liczba kanałów obsługowo-naprawczych zwiększyła się z 3 do 8. Wykonawcą tych prac było Przedsiębiorstwo Budownictwa Przemysłowego „Kujawy”. W tym dziesięcioleciu poprawiła się również jakość dróg we Włocławku – budowana od 1974 roku dwupasmowa ulica Okrzei odciążyła centrum miasta z ruchu międzymiastowego i upłynniła transport wewnątrzmiejski, w tym funkcjonowanie komunikacji autobusowej. Pierwotnie po nowej drodze wiodły trasy pięciu linii, jednak przebieg ul. Okrzei, która stanowiła i stanowi do dziś najważniejszy łącznik czterech największych włocławskich osiedli, spowodował w następnych dekadach wprowadzenie na tę ulicę prawie wszystkich linii komunikacyjnych. Kolejnym krokiem podjętym w celu poprawy warunków podróżowania zmotoryzowanymi jednostkami po Włocławku było wybudowanie dwupasmowego wiaduktu nad torami kolejowymi na wysokości ul. Wroniej, który od 1978 roku ułatwił komunikację między osiedlami Śródmieście i Kazimierza Wielkiego a osiedlem Południe i wsią Michelin. Równolegle z rozstaniem się osiedli mieszkaniowych budowane były także ulice osiedlowe umożliwiające wjazd autobusów między bloki mieszkalne. Jednak rozwój włocławskiego drogownictwa nie wpływał na przybywanie nowych połączeń, a jedynie na zmianę istniejących już tras. Uruchomione w tym dziesięcioleciu 4 linie nie implikowały znaczącego wydłużenia zasięgu komunikacji miejskiej we Włocławku:

nr 9 (1972) o relacji: Plac Wolności – Waryńskiego (Brzeska) – Grodzka – Lipnowska – Dobrzyńska – Kulin nr 10 (1973) o relacji: Toruńska – Waryńskiego (Brzeska) – Plac Wolności – Chopina – Chmielna – Armii Czerwonej (Stodólna) – Purmana (Polna) – Zakłady Drumet nr 11 (1976) o relacji: Okrzei (Dworzec PKP/PKS) – 20 stycznia (Polskiej Organizacji Wojskowej) – Plac Wolności – Kilińskiego – Wojska Polskiego – Polewki (Kapitulna) – Wysoka – Wieniecka – Wieniec-Zdrój w roku 1977 linia ta została wydłużona do Dziadowa (Wieńca-Zalesia) i Wieńca-Sanatorium