Henryk Syska (ur. 4 marca 1920 w Damiętach k. Ostrołęki, zm. 18 lutego 2000 w Olsztynie) – pisarz, publicysta, redaktor, działacz oświatowy, badacz dziejów oraz kultury ludowej Kurpiowszczyzny, Mazowsza, Warmii i Mazur.
Życiorys mały|Tablica pamiątkowa, Olsztyn ul. Staszica 19 mały|Grób na cmentarzu przy ul. Poprzecznej w Olsztynie Od 1935 był działaczem Związku Młodzieży Ludowej. Początkowo kształcił się w kierunkach rolniczych (kurs przysposobienia rolniczego dzięki stypendium Związku Młodzieży Ludowej, Średnia Szkoła Ogrodnicza jako stypendysta Państwowego Banku Rolnego). W czasie II wojny światowej pracował w zakładzie ogrodniczym w Radzyminie, Izbie Rolnej w Warszawie oraz gospodarstwie doświadczalnym w Tarczynie. Należał do Armii Krajowej. W 1945 rozpoczął studia polonistyczne na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. W latach 1945–1946 był naczelnikiem Wojewódzkiego Urzędu Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk w Lublinie. W 1947 przeniósł się do Warszawy, gdzie kontynuował studia polonistyczne. Przez trzy lata pracował jako redaktor pisma społeczno-kulturalnego „Wici”. W latach 1951–1954 był redaktorem działu społeczno-politycznego LSW. W 1950 został odsunięty od polityki (zrehabilitowany w 1956). Przez kolejne lata zajmował się wyłącznie twórczością literacką. W 1962 zamieszkał w Olsztynie. Odznaczony Krzyżem Kawalerskim (1957), Oficerskim (1970) i Komandorskim (1984) Orderu Odrodzenia PolskiHenryk Syska (1920-2000). Zmarł 18 lutego 2000 w Olsztynie, spoczywa na cmentarzu komunalnym (kw. 3B rząd 1 grób 2)..
Na temat jego twórczości opublikowano pracę: Stanisław Pajka, Koleinami życia i twórczości Henryka Syski (Ostrołęka 1985, 109 ss.).
30 września 2010 na fasadzie kamienicy na Starym Mieście przy ulicy Staszica 19, w której Henryk Syska mieszkał od 1962 roku do końca życia, odsłonięto tablicę pamiątkową, upamiętniającą artystę.
Twórczość – Rzecz o Kolbergu, 1949: Od Kmiotka do Zarania 1949: Przez walkę do zwycięstwa (Wydawnictwo Ludowe) 1951: Czerwony Kasztelaniec 1952: Nad błękitną moja Narwią 1953: Nad błękitną moja Narwią (wyd. II) 1953: Syn Mazowsza (Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza) 1954: Kurpik siedzi w lesie 1954: Na ziemi Kurpiów 1954 Wojciech Bogumił Jastrzębowski : opowieść 1955: Dwie mile do Różana 1955: Obleciałem Kurpie – Gocie 1955: Przychodzień z Góry Ducha 1956: A w Zielonej w Myszynieckiej 1956: Tajemnica białego habitu (Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza) 1958: Chłop śmie mówić 1959: Nad Wisłą, nad Bugiem 1959: Twarde życie Tomasza Nocznickiego (Książka i Wiedza) 1960: Na tropach Judyma 1963: Zygmunt Gloger (Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza) 1965: Mazurskie spotkania (Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza) 1967: Sosny mazurskiej cień (Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza) 1968: Okruchy zdarzeń (Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza) 1969: Adam Chętnik 1970: Ułomek rodzinnego chleba 1971: Mazurski generał (Wydawnictwo Pojezierze) 1971: O czarne wody Narwi (Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza) 1973: Od wielkiego Nikaru 1974: Skrzypią wrota (Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza) 1975: Scalone pogranicze 1978: Rozmaitości znad Łyny 1980: Zamodrzała puszcza świtem (Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza) 1982: W dolinie Orza 1986: Na polskich rozłogach (Wydawnictwo Pojezierze) 1986: Na wiązance z białej róży (Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza) 1993: Przez Puszczę Zieloną
Przypisy
Bibliografia Zbigniew Chojnowski Stanisław Pajka, Henryk Syska – piewca Kurpiowszczyzny, „Notatki Płockie”, T. 40, 1995, nr 162, z. 1, s. 30–34.
Kategoria:Absolwenci Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II Kategoria:Pochowani na cmentarzu komunalnym w Olsztynie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Polscy działacze oświatowi Kategoria:Polscy pisarze współcześni Kategoria:Polscy prozaicy Kategoria:Regionaliści mazowieccy Kategoria:Regionaliści mazurscy Kategoria:Regionaliści warmińscy Kategoria:Polscy publicyści Kategoria:Urodzeni w 1920 Kategoria:Zmarli w 2000 Kategoria:Ludzie związani z Kurpiami Kategoria:Ludzie związani z Goworowem