mały|Ksiądz Hugo Kołłątaj Dederkały Wielkie (ukr. Великі Дедеркали) – wieś w zachodniej części Ukrainy, na granicy Wołynia i Podola, w rejonie krzemienieckimПостанова Верховної Ради України від 17 липня 2020 року № 807-IX obwodu tarnopolskiego. Miejsce urodzin Hugona Kołłątaja, podkanclerzego koronnego. Liczba ludności 1026 (2021). Do 2020 w rejonie szumskim.
W latach 1919–1939 w granicach Polski, siedziba gminy wiejskiej Dederkały w powiecie krzemienieckim województwa wołyńskiego. Miejscowość była jednym z garnizonów macierzystych Batalionu KOP "Dederkały" i 3 szwadronu kawalerii KOP.
Do 1939 roku w miejscowości funkcjonował klub piłkarski WKS Dederkały.
Podczas II wojny światowej, we wrześniu 1939 zajęta przez Armię Czerwoną.
W 1943 roku (rzeź wołyńska) wieś stała się miejscem schronienia dla polskich uchodźców, którzy liczyli na ochronę uzbrojonej załogi niemieckiej. Mimo to nacjonaliści ukraińscy w różnych okolicznościach zdołali zamordować w Dederkałach Wielkich 21 Polaków. Przywódcą społeczności polskiej i organizatorem samoobrony był wówczas miejscowy proboszcz ks. Józef Kuczyński. Gdy na początku lutego 1944 roku Niemcy opuścili Dederkały w związku ze zbliżaniem się frontu, Polacy zamknęli się w ufortyfikowanym klasztorze i kościele z zamiarem odparcia szturmu UPA, który jednak nie nastąpił. W tym czasie w klasztorze i kościele chroniło się 370 osób. 21 lutego 1944 do wsi ponownie wkroczyła Armia Czerwona.
Po wojnie Dederkały Wielkie znalazły się na terenach włączonych w skład ZSRR. W latach 1940–1961 siedziba rejonu dederkalskiego.
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Wsie w rejonie krzemienieckim Kategoria:Miejscowości województwa wołyńskiego (II Rzeczpospolita) Kategoria:Garnizony KOP