Zakochany kundel () – amerykański animowany film romantyczny z 1955 roku w reżyserii Clyde’a Geronimiego, Wilfreda Jacksona i Hamiltona Luske’a na podst. opowiadania Happy Dan, the Whistling Dog Warda Greene’a. Piętnasty film z oficjalnego kanonu animacji Disneya i pierwszy powstały w procesie kina panoramicznego CinemaScope.
Animacja otrzymała w większości pozytywne recenzje; serwis Rotten Tomatoes przyznał jej wynik 89%.
W 2001 ukazał się sequel produkcji – film wideo Zakochany kundel II: Przygody Chapsa. W 2019 ukazał się aktorski remake pod tym samym tytułem na Disney+.
Premiera filmu w Polsce miała miejsce w 1962 roku w pierwszej wersji dubbingu. Premiera drugiej wersji dubbingu: 30 maja 1997 roku; dystrybucja: Syrena EG. W 2023 roku został wprowadzony do Narodowego Rejestru Filmowego Stanów Zjednoczonych jako film „znaczący kulturowo, historycznie bądź estetycznie”.
Fabuła W 1909 roku w małym mieście na Środkowym Zachodzie JimW oryginalnej wersji językowej Jim jest określany mianem Jim Dear (pol. Jim, mój drogi). wręcza żonieW oryginalnej wersji językowej imię właścicielki Lady nie pojawia się w żadnym dialogu i jest określana mianem Darling (pol. Kochanie). W pierwszej polskiej wersji językowej nosiła ona imię Lily. W drugiej polskiej wersji językowej dubbingu wzorem oryginału zrezygnowano z nadawania właścicielce Lady imiona. na Gwiazdkę suczkę rasy cocker spaniel. Nowa właścicielka nadaje jej imię Lady. Sześć miesięcy później suczka zostaje zarejestrowana, a na jej szyi zawisa obroża z numerkiem. Radość Lady z zaistniałego faktu szybko dobiega końca, bo jej pani, którą zwie DarlingPo polsku Kochanie., zachodzi w ciążę i zaczyna zaniedbywać zwierzę, poświęcając się planowaniu przyszłości. Przyjaciele zrozpaczonej suczki – terier szkocki JockW pierwszej polskiej wersji językowej Jock nazywa się Reks, w drugiej zaś nazywa się Kilt. i były pies policyjnyW pierwszej wersji językowej były dzikarz. bloodhound TrustyW pierwszej polskiej wersji językowej Trusty nazywa się Lord, w drugiej zaś nazywa się Wiarus. – uspokajają, że jej właściciele spodziewają się dziecka.
W ich dzielnicy zjawia się uciekający przed hyclem TrampW oryginalnej wersji językowej imię psa „Tramp” odnosi się do funkcji i jego sposobu życia (Tramp, ang. włóczęga), jako że w filmie sam mówi, że jest określany różnymi imionami., bezpański kundel uważający, że pies może czuć się szczęśliwy tylko na wolności, bez domu i obroży. Słysząc rozmowę Lady i jej przyjaciół o dziecku wchodzi na jej posesję i kwituje tym, że w sercu człowieka nie ma zbyt wiele miejsca na miłość i gdy pojawia się dziecko, pies musi odejść. Mimo chłodnego pożegnania słowa Trampa zapadają Lady w pamięci. Dziecko Jima i Darling przychodzi na świat. Początkowa frustracja Lady ze stanu błogosławionego pani przemienia się w ciekawość, suczka nigdy dotąd nie widziała jeszcze dziecka. Gdy dane było jej to zrobić, zafascynowana zarówno urodą, jak i bezbronnością świeżo urodzonego syna jej właścicieli, przyrzeka sobie, że będzie się nim opiekować i go bronić.
Właściciele Lady wyjeżdżają w podróż, zostawiając dziecko pod opieką ciotki Jima – Sary, sceptycznie nastawionej do psów. Są z nią jej kotki syjamskie Si i Am, które demolują dom i potem one obwiniają o to Lady udając jeszcze, że Lady je zraniła. W obawie o dziecko ciotka Sara zanosi Lady do sklepu zoologicznego, gdzie spanielce zostaje założony kaganiec. Przestraszona Lady ucieka ze sklepu, zaczepiając smyczą uwięzi o puszki. Groźne psy, widząc i słysząc obce zwierzę, atakują suczkę. Ratuje ją Tramp, który następnie z udziałem z bobra z ogrodu zoologicznego, pomaga jej uwolnić się od kagańca. Dzieli się z suczką wyznawanymi przez siebie wartościami, po czym organizuje kolację dla dwojga na tyłach zaprzyjaźnionej knajpki prowadzonej przez Włochów Tony’egoW pierwszej polskiej wersji językowej Tony nazywa się Antonio. i JoegoW pierwszej polskiej wersji językowej Joe nazywa się Rafaello.. Romantyczny wieczór kończy się wspólnie spędzoną nocą – między psami rodzi się uczucie.
Tramp proponuje Lady dalsze przeżywanie przygód, ta odmawia jednak, mając na uwadze złożoną sobie obietnicę. Zrezygnowany kundel odprowadza ją do domu. W drodze wpada na pomysł, jak wprowadzić odrobinę beztroski w poukładaną głowę towarzyszki; wspólnie ganiają kury. Sytuację zauważa właściciel ptaków otwierający ogień w stronę psów. Oboje uciekają przed zagrożeniem, ale zostającą w tyle Lady łapie hycel, po czym przewozi ją do schroniska, zgodnie z nowo wprowadzonymi w mieście zasadami. Gdy Tramp orientuje się, co zaszło, jest już za późno. W schronisku Lady spotyka przyjaciół Trampa z ulicy uważających go za wzór do naśladowania. Zdradzają, że jedyną wadą Trampa jest bycie wielkim kobieciarzem, co zmienia dotychczasowy sposób jego postrzegania u Lady. Odebrana ze schroniska przez Sarę i przypięta do budy Lady po kolejnym spotkaniu Trampa nie słucha jego tłumaczeń i odrzuca jego przeprosiny.
Smutny Tramp odchodzi z podwórka Lady, a chwilę później słyszy jej głośne wołanie o pomoc. Bez zastanowienia przybiega z powrotem, dowiadując się, że suczka zauważyła szczura wbiegającego do pokoju dziecka. Jest to zagrożenie dla życia malca, a przywiązana do budy Lady nie może ruszyć mu na ratunek. Tramp wpada do mieszkania i śmiertelnie rani gryzonia. Sara myśląc, że kundel chciał skrzywdzić dziecko, wzywa hycla i natychmiast dzwoni do właścicieli Lady. Przybyli na miejsce małżonkowie, znajdując zwłoki szczura, odtwarzają przebieg zdarzeń. Rozumiejąc, co się stało, ruszają zatrzymać powóz wiozący Trampa do schroniska. Podobnie czynią poinformowani o wszystkim Jock i Trusty, który, wbrew pogłoskom jakoby stracił węch, tropi konie i zatrzymuje je, prawie ginąc. Swe pierwsze urodziny Lady obchodzi z, oficjalnie przygarniętym i zarejestrowanym przez Jima i Darling, Trampem, z którym ma cztery szczenięta.
Obsada głosowa
Wersja polska Dubbing z 1962 roku Opracowanie: Studio Opracowań Filmów w Łodzi Reżyseria: Maria Olejniczak Teksty piosenek: Joanna Kulmowa Wystąpili: Kalina Jędrusik – Lady Wieńczysław Gliński – Tramp Ignacy Gogolewski – Jim Danuta Szaflarska – Lily (dialogi) Irena Santor – Lily (śpiew) Kazimierz Brusikiewicz – Reks Kazimierz Wichniarz – Lord Aleksander Dzwonkowski – Bóbr Ludmiła Jakubczak – Lola Lidia Korsakówna – Si, Am Zofia Jamry Jarema Stępowski Bronisław Dardziński Zofia Raciborska Stefan Jaracz Janusz Strachocki Tadeusz Jasłowski Piotr Pawłowski Janusz Zadura Mariusz Benoit Miłogost Reczek i inni
Wykonanie piosenek:
„Loch Lomond”: Kazimierz Brusikiewicz „Co to jest dziecko”: Kalina Jędrusik „La La Lu”: Irena Santor „Piosenka kotów syjamskich”: Lidia Korsakówna „Taki Tramp”: Ludmiła Jakubczak
oraz: Zdzisław Klimek, Zdzisław Nikodem i inni.
Dubbing z 1997 roku Opracowanie: Start International Polska Reżyseria: Maria Piotrowska Dialogi polskie: Krystyna Skibińska-Subocz Teksty piosenek: Antoni Marianowicz Kierownictwo muzyczne: Marek Klimczuk Dźwięk i montaż: Elżbieta Chojnowska Kierownictwo produkcji: Opieka artystyczna: Michał Wojnarowski Produkcja polskiej wersji językowej: DISNEY CHARACTER VOICES INTERNATIONAL, INC.
Wystąpili: Jolanta Wilk – Lady Cezary Pazura – Tramp Tomasz Stockinger – Jim Beata Kawka – Darling Marian Opania – Kilt Marcin Troński – Wiarus Teresa Lipowska – ciocia Sara Krzysztof Kołbasiuk – Tony Wojciech Paszkowski – Joe Joanna Wizmur – Peg Leopold Matuszczak – Bull Wojciech Machnicki – Borys, Erich Jacek Kawalec – Pedro Jerzy Mazur – Twardziel Ryszard Olesiński – bóbr, hycel Bill Magdalena Zawadzka – Si, Am W pozostałych rolach: Anna Apostolakis – goście Jan Kulczycki – doktor, sprzedawca, rolnik, strażnik w schronisku, goście Dariusz Odija – hycel, policjant, aligator, goście Andrzej Tomecki – profesor oraz Agnieszka Kunikowska Aleksander Mikołajczak Andrzej Chudy Andrzej Gawroński Dariusz Błażejewski Jacek Bończyk Jacek Jarosz Jacek Mikołajczak Jakub Szydłowski Jakub Truszczyński Janusz Wituch Jarosław Domin Mirosław Zbrojewicz Włodzimierz Bednarski Zbigniew Konopka i inni
Wykonanie piosenek: „Bella Notte”: Olga Bończyk, Jacek Bończyk, Agnieszka Piotrowska, Wojciech Paszkowski, Anna Ścigalska, Piotr Plebańczyk, Dariusz Różankiewicz „Cicha noc”: Włodzimierz Izban „Loch Lomond”: Marian Opania „Bella Notte” (duet): Krzysztof Kołbasiuk, Wojciech Paszkowski „Co to jest dziecko”: Jolanta Wilk „La La Lu”: Beata Kawka „Lulaj, mój słodki”: Teresa Lipowska „Piosenka kotów syjamskich”: Magdalena Zawadzka „Byle kto”: Joanna Wizmur
Produkcja źródła:
Pierwsze plany i zawieszenie prac Pomysł stworzenia Zakochanego kundla pojawił się już w 1937, kiedy Joe Grant, jeden z animatorów i scenarzystów wytwórni Disneya, pochwalił się Waltowi autorskimi szkicami swojego springer spaniela o imieniu Lady. Disney dostrzegł w nich potencjał i poprosił Granta o stworzenie scenorysu na podstawie rysunków. Wówczas powstała pierwsza koncepcja filmu, według której fabuła miała być skupiona na wątku suczki starając się zaakceptować i przyzwyczaić do nowego mieszkańca w swoim domu, jakim jest dziecko jej właścicielki. Ten pomysł nie spodobał się Disneyowi – uznał, że jest zbyt prymitywny i nie przykułby uwagi publiczności. Było to powodem porzucenia projektu na lata. Wytwórnia skupiła się na produkcji animowanych filmów propagandowych dla rządu USA pt. Walt Disney’s World War II propaganda production.
Współzałożyciel studia – Roy Oliver Disney – regularnie namawiał Disneya do wznowienia prac nad filmem, jednak twórca nie miał żadnego dobrego pierworysu, poza tym dostrzegł u swoich animatorów wypalenie po wielu próbach znalezienia dobrej koncepcji. Ta pojawiła się, kiedy Disney kupował prezent gwiazdkowy dla swojej żony Lilian – kupił szczeniaczka zapakowanego w ozdobne pudełko, chcąc ją w ten sposób udobruchać za nieudane wspólne spotkanie, o którym zapomniał. Wręczając Lilian upominek, pomyślał, że identyczna scena dobrze wyglądałaby jako prolog filmu. Od razu skojarzył to z porzuconym kilka lat temu projektem.
Wznowienie prac Disney z czasem zaczął tworzyć dalszy zarys fabuły, a w jego planach pojawiły się kolejne postacie: dwa psotne syjamskie koty i bezdomny pies. Podczas pisania dalszych losów bohaterów zainspirował się treścią opowiadania Warda Greene’a Happy Dan: The Cynical Dog umieszczonym w magazynie „Cosmopolitan”. Bohaterem tekstu Greene’a był bezpański pies, którego urokowi nie potrafił oprzeć się żaden mieszkaniec miasta, dając mu coś do zjedzenia. Widząc potencjał w opowiadaniu, Disney odkupił do niego prawa w 1943, po czym rozpoczęto pracę nad łączeniem planów Disneya i treści opowiadania w jeden scenariusz.
Pierwowzorem postaci Trampa był wędrowny pies, którego podczas wieczornego spaceru zauważył jeden ze scenarzystów wytwórni. Od razu skojarzył się on z filmem i chciał zabrać ze sobą zwierzaka, a następnie przekazać animatorom. Pies jednak uciekł. Twórca opowiedział tę historię Disneyowi, a ten postanowił odszukać psa, bo nie chciał przepuścić tak dobrej okazji na rozwój swojego pomysłu. Ostatecznie się udało – odnalazł kundla w schronisku oddalonym kilka godzin drogi od domu scenarzysty. Disney adoptował zwierzę, a po zakończeniu prac i sukcesie animacji przeznaczył dla niego specjalne miejsce w Disneyland Resort.