Królestwa i Kraje w Radzie Państwa Reprezentowane (, od 1915 roku Österreichische Länder – Kraje austriackie), pot. Przedlitawia, Cislitawia (niem. Cisleithanien) – nazwy (oficjalna i potoczne) używane na określenie „austriackiej” i zarazem cesarskiej części Austro-Węgier. Jej stolicą był Wiedeń.

Potoczna nazwa Przedlitawia (Cislitawia) pochodzi od rzeki Litawy, wzdłuż której biegła częściowo granica pomiędzy Cesarstwem Austrii a Królestwem Węgier.

Królestwa i Kraje w Radzie Państwa Reprezentowane posiadały dwuizbowy parlament, Radę Państwa (niem. Reichsrat). Na czele rządu stał premier, powoływany przez cesarza i rządzący w oparciu o większość tworzoną w zróżnicowanym nie tylko politycznie, ale też narodowo parlamencie.

Stosowany najpowszechniej w administracji język niemiecki nigdy nie uzyskał statusu oficjalnego języka państwowego – odpowiedni projekt z 14 grudnia 1880 roku został odrzucony przez Radę Państwa w styczniu 1884 rokuPiotr Majewski „Niemcy sudeccy 1848–1948. Historia pewnego nacjonalizmu”, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego 2007, s. 81.

Kraje koronne Przedlitawia dzieliła się na 15 krajów koronnych.

+HerbNazwa potocznaPełna nazwaOśrodek adm.Powierzchnia w km²Ludność w 191040pxGórna AustriaOberösterreichArcyksięstwo Austrii za AniząErzherzogtum Österreich ob der EnnsLinz11.982853.00640pxDolna AustriaNiederösterreichArcyksięstwo Austrii przed AniząErzherzogtum Österreich unter der EnnsWiedeńWien19.8253.513.81440pxStyriaSteiermarkKsięstwo StyriiHerzogtum SteiermarkGraz22.4251.444.15740pxKaryntiaKärntenKsięstwo KaryntiiHerzogtum KärntenKlagenfurt10.326396.20040pxSalzburgKsięstwo SalzburgaHerzogtum SalzburgSalzburg7.153214.73740pxTyrolTirolKsiążęce Hrabstwo TyroluGefürstete Grafschaft TirolInnsbruck26.683946.61340pxVorarlbergKraj VorarlbergDas Land VorarlbergBregencjaBregenz2.602145.40840pxKrainaKrainKsięstwo KrainyHerzogtum KrainLublanaLaibach9.954525.99540px40px40pxPobrzeżeKüstenlandw tym:– Triest– Gorycja i GradyskaGörz und Gradisca– IstriaIstrienPobrzeże AustriackieÖsterreichisches Küstenlandw tym:– Wolne cesarskie miasto TriestDie Reichsunmittelbare Stadt Triest und ihr gebiet– Książęce Hrabstwo Gorycji i GradyskiGefürstete Grafschaft Görz und Gradisca– Margrabstwo IstriiMarkgrafschaft IstrienTriest– Triest– GorycjaGorizia– Poreč7.969952.9184.956893.797229.510260.721403.56640pxDalmacjaDalmatienKrólestwo DalmacjiKönigreich DalmatienZadarZara12.831645.66640pxCzechyBöhmenKrólestwo CzechKönigreich BöhmenPragaPrag51.9476.769.54840pxMorawyMährenMargrabstwo MorawMarkgrafschaft MährenBrnoBrünn22.2222.622.27140pxŚląsk AustriackiSchlesienKsięstwo Górnego i Dolnego Śląska, Księstwo ŚląskaHerzogtum Ober- und Niederschlesien, Herzogtum SchlesienOpawaTroppau5.147756.94940pxGalicja i LodomeriaGalizien und LodomerienKrólestwo Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim i Księstwami Oświęcimskim i ZatorskimKönigreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und ZatorLwówLemberg78.4978.025.67540pxBukowinaKsięstwo BukowinyHerzogtum BukowinaCzerniowceCzernowitz10.441800.098

Ludność W 1910 roku Królestwa i Kraje w Radzie Państwa Reprezentowane liczyły 28 571 900 mieszkańców. Największą grupą narodową (według deklarowanego języka ojczystego) byli Niemcy stanowiący 35,6% ogółu ludności. Do grupy tej spis zaliczał również Żydów deklarujących język niemiecki jako ojczysty. W dalszej kolejności plasowali się Czesi, Polacy i Ukraińcy (Rusini).

Pomiędzy wieloma narodami występowały konflikty, z których wiele wybuchło z całą mocą po rozpadzie monarchii.

+ Narodowości Przedlitawii według spisu powszechnego z 1910 roku Naród populacja populacja % Niemcy 9 950 266 34,8% Czesi 6 435 983 22,5% Polacy 4 967 984 17,3% Ukraińcy 3 518 854 12,3% Słoweńcy 1 252 940 4,4% Serbowie i Chorwaci 783 334 2,8% Włosi 768 422 2,7% Rumuni 275 115 1% Węgrzy 10 974 0,03% Suma 28 571 934 100%

Zobacz też Kraje Korony Świętego Stefana (Zalitawia) Dziennik ustaw państwa austriackiego

Przypisy

Bibliografia Henryk Batowski, Rozpad Austro-Węgier 1914–1918: sprawy narodowościowe i działania dyplomatyczne, Wyd. II poprawione i uzupełnione, Kraków 1982, Wydawnictwo Literackie,

Kategoria:Podział administracyjny Austro-Węgier Kategoria:Podział administracyjny Austrii