Szarogród (, trb. Szarhorod) – miasto na Ukrainie, w obwodzie winnickim, siedziba władz rejonu szarogrodzkiego.
Miasto leży na wschodnim Podolu, nad rzeką Morachwą. Pierwsza wzmianka pochodzi z 1585, prawo magdeburskie od 1588, prawo składu w 1635 rokuStan Lewicki, Historja handlu w Polsce na tle przywilejów handlowych : (prawo składu), Warszawa 1920, s. 139., status miasta od 1985.
W Henrykówce k. Szarogrodu urodził się Antoni Józef Rolle.
Historia mały|lewo|Szarogród w XIX wieku Miasto założył kanclerz Jan Zamoyski w latach 1579–1585 jako twierdzę. W 1588 roku król Zygmunt III Waza nadał mu prawa miejskie. W 1595 miasto zniszczyli Kozacy, jednak nie zdołali zdobyć zamku. W pierwszej połowie XVII wieku został odbudowany. Ponownie zniszczony w 1648 roku przez zbuntowanych Kozaków. W 1663 podczas wyprawy zadnieprzańskiej w czasie wojny polsko-moskiewskiej w Szarogrodzie przebywał król Jan KazimierzMichał Dymitr Krajewski, Dzieje panowania Jana Kazimierza od roku 1656 do jego abdykacyi w roku 1668, wyd. S.Orgelbrand, Warszawa 1846, s. 326.. Miasto zostało zniszczone przez Turków w 1672 roku.
W latach 1776–1792 w Szarogrodzie stacjonowała 7 Brygada Kawalerii Narodowej. Szarogród został odłączony od Królestwa Polskiego w 1793 w II rozbiorze. Pod zaborami siedziba w powiecie mohylowskim guberni podolskiej.
W latach 1941–1944 miasto było administrowane przez Rumunię w ramach tzw. Transnistrii.
Od 1955 do 1958 roku proboszczem parafii katolickiej był Antoni Chomicki.
W 1989 liczyło 10 570 mieszkańcówВсесоюзная перепись населения 1989 г. Численность городского населения союзных республик, их территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу.
Urodzeni w Szarogrodzie
Jan Hołyński – polski przemysłowiec, działacz niepodległościowy, poseł w II RP.
Zabytki Zamek w Szarogrodzie wybudowany w 1585 r.Antoni Urbański Memento kresowe, Warszawa, 1929, s. 4-5. przez Jana Zamoyskiego (1545–1605) zniszczony podczas buntów chłopskich i wojen kozackich w XVII w. Ruiny odnowił po 1850 r. ks. Roman Sanguszko. kościół pw. św. Floriana z 1595 synagoga wybudowana, w zależności od źródeł, w 1589 r. lub na pocz. XVII w. Monaster św. Mikołaja
Przypisy
Literatura Antoni Józef Rolle: Zameczki podolskie na kresach multańskich. T. III, wyd. 2. Warszawa: nakładem Gebethnera i Wolffa, 1880, s. 251–278.
Linki zewnętrzne
Zabytki Szarogrodu Rolle Antoni Jan Zameczki podolskie na kresach multańskich T. III Warszawa: Gebethner i Wolff; Kraków: G. Gebethner i Spółka 1880 Wyd. 2 Zamek w Szarogrodzie na filmie z drona.
Kategoria:Miasta w obwodzie winnickim