thumb|Alicja Grześkowiak (w środku) z uczestnikami obchodów XX-lecia odrodzonego Senatu (2009) thumb|Z nuncjuszem apostolskim w Polsce Celestino Migliore podczas 1. posiedzenia Senatu IX kadencji (2015) Alicja Grześkowiak z domu Bautro (ur. 10 czerwca 1941 w Świrzu) – polska prawniczka i polityk, adwokat, nauczyciel akademicki, doktor habilitowany nauk prawnych. W latach 1989–2001 senator I, II, III i IV kadencji, w latach 1991–1993 wicemarszałek Senatu II kadencji, w latach 1997–2001 marszałek Senatu IV kadencji.

Życiorys Urodziła się jako córka Eugeniusza i Adelajdy Bautro. W 1963 ukończyła studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Stopień naukowy doktora otrzymała w 1971, a stopień doktora habilitowanego uzyskała w 1978. W 1974–1975 odbyła staż na uniwersytecie w Rzymie. Od 1990 zatrudniona na stanowisku profesora na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, była też (od 1991) profesorem na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika. Objęła później stanowisko profesora nadzwyczajnego w Kujawsko-Pomorskiej Szkole Wyższej w Bydgoszczy.

W 1969 ukończyła aplikację sędziowską, od 1988 praktykowała jako adwokat.

Pod jej kierunkiem stopień naukowy doktora uzyskali m.in. Krzysztof Wiak (2000) i Filip Ciepły (2008).

Od 1968 do 1985 należała do Stronnictwa Demokratycznego. W 1980 przystąpiła do „Solidarności”. Ponadto w latach 1981–1992 była uczestnikiem prac Centrum Obywatelskich Inicjatyw Ustawodawczych Solidarności. W latach 1989–2001 przez cztery kadencje zasiadała w Senacie, reprezentując województwo toruńskie. W 1989 została w wybrana z listy Komitetu Obywatelskiego, w 1991 z listy POC, w 1993 z ramienia Porozumienia Centrum i w 1997 z rekomendacji Akcji Wyborczej Solidarność. W II kadencji była wicemarszałkiem, w IV kadencji od 21 października 1997 do 18 października 2001 sprawowała funkcję marszałka Senatu (była pierwszą w historii kobietą na tym stanowisku). Od 1989 do 1997 była członkiem delegacji parlamentu polskiego do Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy (od 1992 jako wiceprzewodnicząca frakcji chadeckiej). Zasiadała w radzie politycznej PC. W 1998 przystąpiła do nowo powstałej partii pod nazwą Ruch Społeczny AWS, w 2001 nie ubiegała się o reelekcję do Senatu i wycofała z życia politycznego. W październiku tego samego roku na wniosek posła Michała Wojtczaka otrzymała od ustępującego premiera Jerzego Buzka specjalne świadczenie emerytalno-rentowe w wysokości 1800 złotych miesięcznie

Jest autorką i redaktorką publikacji naukowych z dziedziny prawa karnego i praw człowieka. Dama Zakonu Rycerskiego Grobu Bożego w Jerozolimie. W 2005 została powołana w skład zarządu Papieskiej Akademii Życia.

Odznaczenia i wyróżnienia Ordery i odznaczenia 2004 – Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski 2016 – Krzyż Wolności i Solidarności 2022 – Odznaka Honorowa za Zasługi dla Legislacji 2018 – Medal 100-lecia Odzyskania Niepodległości 1991 – Pro Ecclesia et Pontifice (Stolica Apostolska) 1995 – Medal Pamiątkowy 13 Stycznia (Litwa) 1996 – dama Orderu Grobu Świętego 1999 – Krzyż Wielki Orderu Korony (Belgia) 2001 – Krzyż Wielki Orderu Zasługi Cywilnej (Hiszpania)

Nagrody i wyróżnienia W 1995 nadano jej tytuł doktora honoris causa Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie, a w 1999 tytuł doktora honoris causa Universitatea Liberă Internațională din Moldova w Kiszyniowie oraz Holy Family College w Filadelfii. Otrzymała tytuł honorowego obywatela Stalowej Woli (2001) oraz Torunia (2024).

W 2001 otrzymała Medal Świętego Brata Alberta. Została także laureatką tytułu „Człowiek Roku” przyznawanego przez „Gazetę Polską”.

Wyniki wyborcze Wybory Komitet wyborczy Organ Okręg Wynik 1989 Komitet Obywatelski „Solidarność” Senat I kadencjiwoj. toruńskie 170 935 (69,37%) 1991 Porozumienie Obywatelskie Centrum Senat II kadencji 60 575 (32,11%) 1993 KW Zjednoczenie Polskie Senat III kadencji 58 885 (24,92%) 1997 Akcja Wyborcza Solidarność Senat IV kadencji 95 995 (46,11%)

Publikacje Kara śmierci w polskim prawie karnym, UMK, Toruń 1978 i 1982. Postępowanie w sprawach nieletnich (polskie prawo nieletnich), UMK, Toruń 1978 i 1982. Zagadnienia prawnokarnej ochrony dziecka poczętego w pracach Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej w latach 1990–1991, Ottonianum, Szczecin 1994. Ius et lex. Księga jubileuszowa ku czci profesora Adama Strzembosza (red., razem z Antonim Dębińskim i Krzysztofem Wiakiem), KUL, Lublin 2002, . Prawo karne stanu wojennego (red.), KUL, Lublin 2003. Prawo karne (red.), C.H. Beck, Warszawa 2007, 2009 i 2011. Kodeks karny. Komentarz (red., razem z Krzysztofem Wiakiem), C.H. Beck, Warszawa 2012.

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Absolwenci Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu Kategoria:Członkowie Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” (1980–1989) Kategoria:Doktorzy honoris causa Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego Kategoria:Honorowi obywatele Stalowej Woli Kategoria:Honorowi obywatele Torunia Kategoria:Marszałkowie Senatu III Rzeczypospolitej Kategoria:Nagrodzeni Medalem Świętego Brata Alberta Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Wolności i Solidarności Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Pamiątkowym 13 Stycznia Kategoria:Odznaczeni Odznaką Honorową za Zasługi dla Legislacji Kategoria:Polacy odznaczeni Krzyżem Pro Ecclesia et Pontifice Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Grobu Świętego Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Korony (Belgia) Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Zasługi Cywilnej (Hiszpania) Kategoria:Politycy Akcji Wyborczej Solidarność Kategoria:Politycy Stronnictwa Demokratycznego Kategoria:Politycy Porozumienia Centrum Kategoria:Polscy adwokaci Kategoria:Polscy członkowie Zakonu Rycerskiego Grobu Bożego w Jerozolimie Kategoria:Polscy działacze pro-life Kategoria:Polscy karniści Kategoria:Wicemarszałkowie Senatu Rzeczypospolitej Polskiej II kadencji (1991–1993) Kategoria:Nauczyciele akademiccy uczelni w Bydgoszczy Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II Kategoria:Urodzeni w 1941 Kategoria:Ludzie urodzeni w Świrzu Kategoria:Senatorowie I kadencji Senatu Rzeczypospolitej Polskiej (1989–1991) Kategoria:Senatorowie III kadencji Senatu Rzeczypospolitej Polskiej (1993–1997) Kategoria:Senatorowie IV kadencji Senatu Rzeczypospolitej Polskiej (1997–2001)