Fantastyczna Czwórka (oryg. Fantastic Four) – amerykańsko-niemiecki fantastycznonaukowy film akcji na podstawie serii komiksów o drużynie superbohaterów o tym samym tytule wydawnictwa Marvel Comics. Za reżyserię odpowiadał Tim Story na podstawie scenariusza Michaela France’a i Marka Frosta. W głównych rolach wystąpili: Ioan Gruffudd, Jessica Alba, Chris Evans, Michael Chiklis, Julian McMahon i Kerry Washington.
Światowa premiera filmu miała miejsce 29 czerwca 2005 roku. W Polsce zadebiutował on 19 sierpnia tego samego roku. Film przy budżecie 100 milionów dolarów zarobił ponad 330 milionów i otrzymał mieszane oceny od krytyków. Powstała jego kontynuacja Fantastyczna Czwórka: Narodziny Srebrnego Surfera z 2007 roku. W 2015 roku premierę miał reboot Fantastyczna Czwórka, a w 2019 roku, po odzyskaniu praw do ekranizacji przez Marvel Studios, Kevin Feige zapowiedział kolejny reboot będący częścią franczyzy Filmowego Uniwersum Marvela.
Streszczenie fabuły Doktor Reed Richards, genialny fizyk, jest przekonany, że miliony lat temu ewolucja została wywołana na Ziemi przez chmury energii kosmicznej i obliczył, że jedna z takich chmur wkrótce przejdzie w pobliżu Ziemi. Wraz ze swoim przyjacielem, astronautą Benem Grimmem, przekonują swojego kolegę z Massachusetts Institute of Technology, doktora Victora Von Dooma, dyrektora generalnego Von Doom Industries, aby dał im dostęp do swojej prywatnej stacji kosmicznej w celu zbadania wpływu chmury kosmicznej na próbki biologiczne. Doom zgadza się w zamian za kontrolę nad eksperymentem i większość zysków z wszelkich korzyści, jakie on przyniesie. Wprowadza na pokład swojego głównego badacza genetyki i byłą dziewczynę Richardsa, Susan Storm i jej porywczego brata Johnny’ego Storma, astronautę, który wcześniej był podwładnym Grimma w NASA, a teraz zostaje jego przełożonym w misji.
Cała piątka wyrusza w kosmos, aby obserwować kosmiczne chmury energii. Okazuje się jednak, że Richards pomylił się w obliczeniach i chmury pojawiają się znacznie przed terminem. Richards, Susan i Johnny opuszczają osłoniętą stację, aby uratować Grimma, który udał się na spacer kosmiczny, aby umieścić próbki biologiczne, a Doom zamyka za nimi tarczę osłonną. Grimm otrzymuje pełną dawkę energii, podczas gdy pozostali otrzymują jej ograniczoną dawkę na stacji. Powracają do domu, jednak po jakimś czasie zaczynają się u nich rozwijać dziwne moce. Richards może rozciągać się jak guma, Susan może stać się niewidzialna i tworzyć pola siłowe, Johnny może pokryć się ogniem i latać, a Grimm zmienił się w duże, podobne do skały stworzenie o nadludzkiej sile i wytrwałości. W tym czasie Doom boryka się z reakcją swoich akcjonariuszy z powodu rozgłosu po nieudanej misji. Po wyprawie pozostała mu blizna na twarzy po eksplozji sterowników, przy której stał podczas przejścia chmury.
Grimm wraca do domu, aby zobaczyć się ze swoją narzeczoną Debbie, ale ona jest przerażona jego nowym wyglądem i odchodzi od niego. Grimm idzie pod Brooklyn Bridge i powstrzymuje przypadkowego mężczyznę przed popełnieniem samobójstwa. Cała czwórka zaczyna używać swoich mocy, aby pomagać innym. Kiedy społeczeństwo wiwatuje za ich wysiłki, Grimm dostrzega, jak Debbie ze smutkiem zostawia swój pierścionek zaręczynowy na ulicy i ucieka. Grimm próbuje go podnieść, ale przeszkadzają mu w tym jego wielkie palce. Richards wręcza mu go i przysięga znaleźć sposób, by przywrócić go do normalnej postaci. Media zaczynają ich nazywać „Fantastyczną Czwórką”. Doom dowiaduje się z wiadomości, że jego firma jest teraz stracona, a sława grupy dominuje w mediach nad losem jego firmy. Cała czwórka przenosi się do laboratorium Richardsa w Baxter Building, aby zbadać swoje umiejętności i odnaleźć sposób na przywrócenie Grimma do normalności. Doom oferuje im pomoc, ale obwinia Richardsa za niepowodzenie misji. Światła zaczynają migotać, kiedy Doom staje się wściekły.
Richards informuje grupę, że planuje zbudować maszynę, która odtworzy burzę i odwróci jej wpływ na ich ciała, ale ostrzega, że efekt może być odwrotny. W międzyczasie Doom kontynuuje swoją mutację, jego ramię zamienia się w organiczny metal i pozwala mu wytwarzać strzały energii elektrycznej. Zastanawia się, jak użyć swoich nowych mocy, aby się zemścić. Doom próbuje skłócić Grimma i Richardsa, mówiąc Grimmowi, że Richards wcale nie chce odwrócić swoich mocy, ponieważ badania pozwoliły mu odżywić dawny związek z Susan. Richards i Grimm kłócą się. Richards chce użyć maszyny na sobie, ale nie może wygenerować wystarczającej ilości mocy potrzebnej do zepchnięcia burzy do masy krytycznej. Doom dowiaduje się, jak Richards mówi o tym Susan dzięki kamerom monitorującym. Zaprowadza Grimma do laboratorium, który zostaje umieszczony w maszynie. Doom wykorzystuje swoje zdolności, aby wyprodukować energię elektryczną potrzebną do zasilania urządzenia, które przywraca Bena z powrotem do normalnego stanu. Przez to zostaje również przyspieszona przemiana większości ciała Dooma w metal. Doom pozbawia przytomności Grimma i porywa Richardsa.
Doom zakłada metalową maskę, aby ukryć swoje fizyczne oszpecenie i obezwładnia Richardsa za pomocą chłodu. Doom wystrzeliwuje pocisk wykrywający ciepło w Baxter Building, aby zabić Johnny’ego. Johnny ucieka przez miasto, aby go uniknąć. Pocisk trafia w barkę ze śmieciami. Susan zaczyna walkę z Doomem, a Grimm zaczyna żałować swojej decyzji. Susan uwalnia Richardsa i wspólnie walczą z Doomem. Kiedy przybywa Grimm, aby ich uratować, wykorzystuje ponownie maszynę, aby z powrotem przemienić się w stwora. Walka z Doomem przenosi się na ulicę, a cała czwórka łączy siły, aby stawić mu czoło. Ostatecznie pokonują go.
Później Grimm informuje Richardsa, że zaakceptował siebie dzięki niewidomej artystce, Alicii Masters, w której się zakochał. Cały zespół postanowił przyjąć role superbohaterów i działać oficjalnie jako „Fantastyczna Czwórka”. Richards oświadczył się Susan. W tym czasie szczątki Dooma zostają zabrane do jego ojczyzny Latverii, a w porcie zostają odnotowane zakłócenia elektryczne.
Obsada Polski dubbing• Krzysztof Banaszyk jako Reed Richards / Pan Fantastyczny• Kamilla Baar jako Sue Storm / Niewidzialna Kobieta• Mateusz Damięcki jako Johnny Storm / Człowiek Pochodnia• Artur Dziurman jako Ben Grimm / Rzecz• Jacek Rozenek jako Victor Von Doom / Doktor Doom• Maria Peszek jako Alicia Masters Ioan Gruffudd jako Reed Richards / Pan Fantastyczny, genialny matematyk i fizyk, który posiada zdolność elastyczności swojego ciała. Jest liderem Fantastycznej Czwórki. Jessica Alba jako Sue Storm / Niewidzialna Kobieta, naukowiec, która posiada umiejętność bycia niewidzialną oraz tworzenia barier. Należy do Fantastycznej Czwórki. Chris Evans jako Johnny Storm / Człowiek Pochodnia, brat Sue, który posiada zdolność tworzenia ognia i manipulowania nim. Należy do Fantastycznej Czwórki. Michael Chiklis jako Ben Grimm / Rzecz, kiedyś służył United States Navy SEALs, najlepszy przyjaciel Richardsa. Posiada nadludzką siłę i wytrzymałość, ma pomarańczową, elastyczną skórę przypominającą kamień. Należy do Fantastycznej Czwórki. Julian McMahon jako Victor Von Doom / Doktor Doom, były szkolny rywal Richardsa, przemysłowiec i twórca Von Doom Industries, który stał się wrogiem Fantastycznej czwórki. Posiada zdolność elektrycznej manipulacji, a jego ciało pokryte jest metalem. Kerry Washington jako Alicia Masters, niewidoma artystka, która zakochała się w Benie Grimmie.
W filmie ponadto wystąpili: Laurie Holden jako Debbie McIlvane, była narzeczona Bena Grimma, która go porzuciła po tym, jak przemienił się w Rzecz; Hamish Linklater jako Leonard Kirk, asystent Dooma oraz Kevin McNulty jako Jimmy O’Hoolihan, odźwierny Baxter Building.
W roli cameo pojawił się Stan Lee, twórca komiksów Marvel Comics jako Willie Lumpkin, odźwierny Baxter Building, w którym mieszka Fantastyczna Czwórka.
Produkcja Rozwój projektu 20th Century Fox zatrudniło Chrisa Columbusa do napisania scenariusza i wyreżyserowania filmu Fantastic Four w 1995 roku. Zaczął on pisać scenariusz wspólnie z Michaelem France'em. Później Columbus podjął decyzję o rezygnacji ze stanowisku reżysera, a zamiast tego skoncentrował się na produkcji filmu za pośrednictwem 1492 Pictures. W kwietniu 1997 roku studio zatrudniło na stanowisku reżysera Petera Segala, który pod koniec tego samego roku został zastąpiony przez Sama Weismana. W kwietniu 1998 roku studio sprowadziło do dalszych prac nad scenariuszem. W lutym 1999 roku, wskutek przedłużających się prac nad filmem, Bernd Eichinger i 20th Century Fox podpisali nową umowę z Marvel Enterprises polegającą na rozszerzeniu praw do postaci na kolejne dwa lata. Studio zakładało, że film będzie miał swoją premierę w lecie 2001 roku. Raja Gosnell został nowym reżyserem filmu, jednak zrezygnował w październiku 2000 roku. W kwietniu 2001 roku studio zatrudniło kolejnego reżysera, Peytona Reeda, a Marka Frosta do poprawy scenariusza. Reed zrezygnował w lipcu 2003 roku. W kwietniu 2004 roku stanowisko to objął Tim Story.
Casting W lipcu 2004 roku poinformowano, że Ioan Gruffudd został obsadzony jako Reed Richards, Chris Evans jako Johnny Storm oraz Michael Chiklis jako Ben Grimm. Poinformowano wtedy, że do roli Sue Storm brane pod uwagę są Jessica Alba, Rachel McAdams i Keri Russell, lecz Alba jest najbliższa otrzymania tej roli. W tym samym miesiącu potwierdzono jej udział oraz poinformowano, że Julian McMahon zagra Victora Von Dooma. W październiku do obsady dołączyły Kerry Washington jako Alicia Masters oraz Laurie Holden.
Zdjęcia i postprodukcja Za zdjęcia odpowiadał Oliver Wood, za scenografię Bill Boes, a za kostiumy José Fernández. Montażem zajął się William Hoy.
Muzyka John Ottman został zatrudniony do skomponowania muzyki do filmu. Ścieżka dźwiękowa z muzyką Ottmana Fantastic Four (Original Motion Picture Score) została wydana 12 lipca 2005 roku przez Varèse Sarabande. Natomiast album koncepcyjny Fantastic Four: The Album wydano 5 lipca tego samego roku przez Wind-Up.
Wydanie Światowa premiera filmu miała miejsce 29 czerwca 2005 roku, gdzie film zadebiutował na Jamajce oraz w Trynidadzie i Tobago. Uroczysta premiera odbyła się 6 lipca tego samego roku w Nowym Jorku. Podczas wydarzenia uczestniczyła obsada i produkcja filmu oraz zaproszeni specjalni goście. Premierze tej towarzyszył czerwony dywan oraz szereg konferencji prasowych. Dla szerszej publiczności w Stanach Zjednoczonych zadebiutował 8 lipca. W Polsce premierę miał 19 sierpnia tego samego roku.
Odbiór Box office Film przy budżecie 100 milionów dolarów zarobił ponad 330 milionów, z czego ponad 150 milionów w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie oraz ponad 200 tysięcy w Polsce.
Krytyka w mediach Film otrzymał mieszane oceny od krytyków. W serwisie Rotten Tomatoes 27% z 213 recenzji filmu jest pozytywnych (średnia ocen wyniosła 4,51 na 10). Na portalu Metacritic średnia ocen z 35 recenzji wyniosła 40 punktów na 100. Natomiast według serwisu CinemaScore publiczność przyznała mu ocenę B w skali od F do A+.
Nagrody i nominacje Rok Ceremonia Kategoria Nominowani Rezultat Przypis2005Teen Choice AwardsUlubiony film lataFantastyczna CzwórkaNominacjaGolden Schmoes AwardsNajwiększe rozczarowanie rokuFantastyczna CzwórkaWygranaNajgorszy film rokuFantastyczna CzwórkaNominacja2006Saturn AwardsNajlepszy film fantastyczno-naukowyFantastyczna CzwórkaNominacjaKids’ Choice AwardsUlubiona aktorka filmowaJessica AlbaNominacjaMTV Movie AwardsNajlepszy bohaterJessica AlbaNominacjaNajlepszy zespół aktorskiChris Evans, Ioan Gruffudd, Jessica Alba, Michael ChiklisNominacjaGolden Raspberry AwardsNajgorsza aktorkaJessica AlbaNominacjaTeen Choice AwardsUlubiona aktorka dramatu / filmu akcjiJessica AlbaNominacja
Kontynuacja, anulowany spin-off oraz rebooty