thumb|Czesław Nowak po dekoracji Orderem Orła Białego (2026) Czesław Nowak (ur. 11 stycznia 1938 w Smykowie) – polski polityk i samorządowiec, wieloletni pracownik gdańskiego portu morskiego, działacz opozycji w okresie PRL, poseł na Sejm X i I kadencji (1989–1993). Kawaler Orderu Orła Białego.

Życiorys Urodził się w rodzinie rolniczej jako syn Stanisława i Stanisławy z domu Sobczyk. W 1964 zdał maturę eksternistyczną w Kuratorium Okręgu Szkolnego Gdańskiego. Od 1960 był zatrudniony w Zarządzie Portu Gdańsk, m.in. jako operator dźwigu. Od 1998 po przekształceniach pracownik Zarządu Morskiego Portu Gdańsk. Brał udział w strajkach robotniczych w trakcie wydarzeń grudniowych w 1970. W czasie wydarzeń sierpniowych w 1980 organizował strajk w porcie, następnie wstąpił do Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność”. W latach 80. redagował niezależne pismo „Portowiec”. Od 13 do 21 grudnia 1981 organizował spacyfikowany przez Zmotoryzowane Odwody Milicji Obywatelskiej strajk w swoim zakładzie pracy. W lutym 1982 został tymczasowo aresztowany i zwolniony z pracy, następnie za działalność opozycyjną skazany na karę 4 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności; warunkowe zwolnienie uzyskał w 1983. Był później karany kilkutygodniowym aresztem w 1988. W następnym roku przywrócono go do pracy w porcie. W 1995 został dyrektorem Wolnego Obszaru Celnego w Gdańsku, w późniejszych latach był także członkiem rady nadzorczej spółki akcyjnej Port Gdański Eksploatacja.

Od 1989 do 1993 sprawował mandat posła na Sejm X kadencji z ramienia Komitetu Obywatelskiego i I kadencji z listy Porozumienia Obywatelskiego Centrum. W 1993 nie uzyskał reelekcji, w 1997 startował z ramienia Ruchu Odbudowy Polski do Senatu w okręgu gdańskim. W 1994 został prezesem współtworzonego przez siebie Stowarzyszenia „Godność”. W latach 1998–2006 pełnił funkcję radnego Gdańska (kandydował z powodzeniem w 1998 z listy Akcji Wyborczej Solidarność oraz w 2002 z ramienia Platformy Obywatelskiej).

Bez powodzenia kandydował w wyborach parlamentarnych w 2007 do Sejmu z listy Prawa i Sprawiedliwości, a w wyborach samorządowych w 2010 do sejmiku pomorskiego z ramienia Krajowej Wspólnoty Samorządowej.

Wszedł w skład komitetu wspierającego kandydaturę Karola Nawrockiego na prezydenta RP w wyborach w 2025. W grudniu tego samego roku został powołany przez prezydenta RP w skład Rady ds. Kombatantów, Osób Represjonowanych i Działaczy Opozycji Antykomunistycznej.

Życie prywatne W 1961 zawarł związek małżeński z nauczycielką Edeltraut Krieg; ojciec Alicji, Adama i Joanny.

Odznaczenia i wyróżnienia Order Orła Białego (2025; wręczony 2026) Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (2021) Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (2006) Krzyż Wolności i Solidarności (2015) Złoty Medal „Za zasługi dla obronności kraju” (2007) Srebrny Medal „Opiekun Miejsc Pamięci Narodowej” (2007) Złoty Medal Reipublicae Memoriae Meritum (2024) Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury” (2001) Odznaka honorowa „Działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych” (2016) Medal 25-lecia Solidarności (2005) Nagroda „Świadek Historii” (2016) Nagroda „Kustosz Pamięci Narodowej” (2021)

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Członkowie Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” (1980–1989) Kategoria:Laureaci Nagrody „Świadek Historii” Kategoria:Odznaczeni Orderem Orła Białego (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Wolności i Solidarności Kategoria:Odznaczeni Medalem „Opiekun Miejsc Pamięci Narodowej” Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych” Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury” Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem Reipublicae Memoriae Meritum Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Osoby pozbawione pracy w ramach represji politycznych w Polsce Ludowej Kategoria:Politycy Akcji Wyborczej Solidarność Kategoria:Politycy Platformy Obywatelskiej Kategoria:Politycy Porozumienia Centrum Kategoria:Politycy Prawa i Sprawiedliwości Kategoria:Politycy Ruchu Odbudowy Polski Kategoria:Posłowie na Sejm kontraktowy Kategoria:Posłowie na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej I kadencji (1991–1993) Kategoria:Posłowie z okręgu Gdynia (PRL) Kategoria:Radni Gdańska Kategoria:Uczestnicy wydarzeń Grudnia 1970 Kategoria:Uczestnicy wydarzeń Sierpnia 1980 Kategoria:Uczestnicy wydarzeń Grudnia 1981 Kategoria:Więźniowie polityczni w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej 1957–1989 Kategoria:Urodzeni w 1938