Franciszek Gabryl (ur. 9 marca 1866 w Wieprzu, zm. 6 stycznia 1914 w Krakowie) – polski duchowny katolicki, teolog, filozof, historyk filozofii, psycholog, profesor i rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie.
Życiorys Gimnazjum ukończył w Wadowicach, a w 1890 Wydział Teologiczny Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Był wikariuszem w Bieńkówce i Skawinie. Doktorat z teologii uzyskał w roku 1892 w Wiedniu. Celem dalszego wykształcenia się wyjechał za granicę. Pracował w Rzymie, Fryburgu, Lowanium i Wrocławiu, poświęcając się studiom filozoficznym i apologetycznym. Na tej podstawie napisał dzieło Nieśmiertelność duszy w świetle rozumu i nowoczesnej nauki. W 1896 rozpoczął pracę na Uniwersytecie Jagiellońskim, rok później uzyskał docenturę. W roku 1898 został profesorem nadzwyczajnym, a w 1902 zwyczajnym. W roku akademickim 1907/1908 był rektorem UJ. Z racji pełnionej funkcji w 1907 jako poseł wirylista uczestniczył w III sesji VIIII kadencji Sejmu Krajowego Galicji. W trakcie studiów uczył się pod kierunkiem znanego logika i teologa kardynała Merciera. Był jednym z głównych przedstawicieli neoscholastyki w Polsce i autorem wielu dzieł z tej dziedziny. Był członkiem Akademii Umiejętności w KrakowieKronika z ostatniej chwili. Śp. Franciszek Gabryl Czas 1914 nr 2 z 7 stycznia s. 3.
Pochowany na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie, kwatera PAS AD-płd-po lewej BujakówPogrzeb śp. ks. dra Franciszka Gabryla Czas 1914 nr 3 z 8 stycznia s. 3.
Najważniejsze prace O kategoryach Arystotelesa, Kraków 1897; Metafizyka ogólna, Kraków 1903; Filozofia przyrody, Kraków 1910; Logika ogólna (1912); Polska filozofia religijna w wieku XIX, t. I, Warszawa 1913. Polska filozofia religijna w wieku XIX, t. II, Warszawa 1914.
Przypisy
Bibliografia Maksymilian Rode, Mała encyklopedia teologiczna, Warszawa 1998 Mikołaj Krasnodębski, Franciszka Gabryla antropologia i teoria poznania, „Forum Philosophicum”, t. 8, Kraków 2003, s. 207–233. [streszczenie] F. Gabryl’s anthropology and theory of knowlegde, Forum Philosophicum”, t. 8, Kraków 2003, s. 234–236. Mikołaj Krasnodębski, Zagadnienie pożądania w antropologii Franciszka Gabryla (1866-1914), „Studia Philosophiae Christianae”, 39 (2003) 2, s. 328–349 Mikołaj Krasnodębski, Dusza i ciało. Zagadnienie zjednoczenia duszy i ciała w wybranych tekstach Tomasza z Akwinu oraz w filozofii tomistycznej, Wydawnictwo Navo, Warszawa 2004, s. 51–78. Mikołaj Krasnodębski, Prawda i pewność w Noetyce Franciszka Gabryla (1866-1914), w: Philosophia vitam alere. Prace dedykowane Profesorowi Darowskiemu SJ, Kraków 2005, s. 261–277. Mikołaj Krasnodębski, Философия Францискa Габриля (1866-1914), „Studia Leopoliensia”, Czasopismo Filozoficzno-Teologiczne Instytutu Teologicznego im. św. Józefa Bilczewskiego, Lwów, 2/ 2009, s. 179–181.
Linki zewnętrzne Franciszek Gabryl – publikacje w bibliotece Polona
Kategoria:Polscy historycy filozofii Kategoria:Absolwenci Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Duchowni archidiecezji krakowskiej Kategoria:Ludzie urodzeni w Wieprzu (województwo małopolskie) Kategoria:Polscy teolodzy katoliccy Kategoria:Rektorzy Uniwersytetu Jagiellońskiego (okres zaborów) Kategoria:Urodzeni w 1866 Kategoria:Zmarli w 1914