Scansoriopterygidae – rodzina teropodów, obejmująca dinozaury być może najbliżej spokrewnione z ptakami. Niewątpliwie są przedstawicielami grupy celurozaurów, a w jej obrębie taksonu maniraptorów, lecz ich pozycja systematyczna w ramach tego taksonu pozostaje przedmiotem sporów. Z analizy kladystycznej Sentera (2007) wynika, że Scansoriopterygidae były bazalnymi przedstawicielami kladu Avialae i taksonem siostrzanym do ptaków.
Także z analizy kladystycznej Hu i współpracowników (2009) wynika, że Scansoriopterygidae były taksonem siostrzanym do ptaków. Natomiast z analizy kladystycznej Agnolína i Novasa (2011), przeprowadzonej w oparciu o zmodyfikowaną macierz danych z analizy Hu i współpracowników, wynika, że Scansoriopterygidae były bazalnymi przedstawicielami kladu Paraves nienależącymi do Avialae; na uzyskanym przez nich kladogramie Scansoriopterygidae były w nierozwikłanej trychotomii z rodziną Alvarezsauridae oraz kladem Eumaniraptora obejmującym Avialae (do których autorzy zaliczyli ptaki oraz unenlagie) i deinonychozaury.
Z analiz Fotha, Tischlingera i Rauhuta (2014) oraz Lee i współpracowników (2014) wynika natomiast, że Scansoriopterygidae były bazalnymi ptakami (tj. przedstawicielami najmniejszego kladu obejmującego rodzaj Archaeopteryx i grupę Neornithes), nieco bliżej niż Archaeopteryx spokrewnionymi ze współczesnymi ptakami.
Do rodziny Scansoriopterygidae należą rodzaje dinozaurów: skansoriopteryks i epidendrozaur (prawdopodobnie synonimy), epideksipteryks, yi oraz ambopteryks.
Żyły w okresie późnej jury i wczesnej kredy (ok. 170-120 mln lat temu) na terenach środkowo-wschodniej Azji. Ich szczątki znaleziono w Mongolii i w Chinach.
Długość ciała przedstawicieli rodziny nie przekraczała 32 cm (ambopteryks). Epidendrozaur był najmniejszym znanym nieptasim dinozaurem (długość ciała 12 cm, wysokość 5 cm, ciężar 100 g). Badania dowiodły że te dinozaury były słabymi w lataniu.
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne galeria grafik epidendrozaura galeria grafik skansoriopteryksa
*