Stefan Jacek Dembiński (ur. 30 września 1887 w Nowym Siole, zm. 27 marca 1972 w Londynie) – generał brygady Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari, w 1964 mianowany przez prezydenta RP na uchodźstwie generałem dywizji.

Życiorys Syn Leona Augusta i Michaliny z Ostoja-Wadowskich, urodzony 30 września 1887 w Nowym Siole, w powiecie cieszanowskim Królestwa Galicji i Lodomerii. Był bratem Włodzimierza Leona (1889–1973), generała brygady Wojska Polskiego i Stanisława Marii (1891–1940), pracownika kontraktowego Ambasady RP w Tokio. Ukończył cztery klasy Niższej Szkoły Realnej Wojskowej w Koszycach (1897–1901) i trzy klasy Wyższej Szkoły Realnej Wojskowej w Hranicach (1901–1904) oraz Terezjańską Akademię Wojskową w Wiener Neustadt (1904–1907). 18 sierpnia 1907 został mianowany podporucznikiem ze starszeństwem z 1 września 1906 i wcielony do 1 pułku ułanów we Lwowie. 15 sierpnia 1911 został odkomenderowany do Wojskowego Instytutu Instruktorów Jazdy Konnej, w charakterze frekwentanta. Na stopień nadporucznika awansował ze starszeństwem z 1 listopada 1912 i 32. lokatą. W 1913 wziął udział w zawodach hippicznych. Walczył na frontach I wojny światowej jako oficer ordynansowy w sztabie 4 Dywizji Kawalerii (od 1 sierpnia 1914) oraz dowódca szwadronu i dywizjonu 1 pułku ułanów (od 1 lipca 1915). Na rotmistrza awansował ze starszeństwem z 1 lutego 1916 i 30. lokatą. Od 20 sierpnia 1916 przebywał w szpitalu, a następnie w Kadrze pułku. Od 20 lutego 1917 ponownie dowodził szwadronem na froncie. Od marca 1918 należał do POW w okręgu Kijowskim. Od 1 maja 1918 w szpitalu, a później w Kadrze pułku. Od 20 sierpnia 1918 znów dowodził szwadronem i dywizjonem na froncie.

W Wojsku Polskim od 1 listopada 1918 dowódca Rezerwy Obrony Lwowa podczas wojny polsko-ukraińskiej. Od 24 listopada 1918 dowódca dywizjonu 8 pułku ułanów, a od 21 stycznia do 1 sierpnia 1919 dowódca samodzielnego dywizjonu 8 puł. w Grupie „Wołyń”. 19 stycznia 1919 został formalnie przyjęty do Wojska Polskiego z dniem 1 listopada 1918 i zatwierdzeniem posiadanego stopnia rotmistrza oraz przydziałem do 8 pułku ułanówDz. Rozk. Wojsk. Nr 8 z 25 stycznia 1919, poz. 303.Dz. Rozk. Wojsk. Nr 9 z 28 stycznia 1919, poz. 349.. Od 1 września 1919 instruktor jazdy konnej w Szkole Oficerów Jazdy w PrzemyśluMSWojsk. (1919) Program szkół fachowego kształcenia oficerów i podoficerów jazdy, Księgarnia Wojskowa, Warszawa, str. 5.. 1 maja 1920 został przydzielony do Grupy Olimpijskiej w Warszawie. Od 12 lipca 1920 dowodził 9 pułkiem ułanów, gdzie wielokrotnie odznaczył się w czasie wojny polsko-bolszewickiej, m.in. w nocy 15 września tego roku „nie zważając na zmęczenie ludzi i koni osiągnął po 60 klm. marszu Styr, zaskoczył obsadę nieprzyjacielską – wziął część do niewoli i utrzymał przyczółek, aż do przybycia reszty brygady. Tym czynem umożliwił dalszy pościg konnej artylerii Budionnego i szybkie zajęcie Równego”. 15 lipca 1920 został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 w stopniu majora, w kawalerii, w grupie oficerów byłej armii austro-węgierskiej. Z dowództwa 9 pułku ułanów został zwolniony na własne żądanie z powodów rodzinnych.

27 lutego 1921 został przeniesiony z 214 puł. do 18 pułku ułanów na stanowisko zastępcy dowódcy pułku. 22 marca 1921 powierzono mu tymczasowo dowództwo pułku. 3 maja 1922 zweryfikowany został w stopniu podpułkownika ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 w korpusie oficerów jazdy. 15 maja 1923 roku został przesunięty na stanowisko dowódcy 18 pułku ułanów. 25 września 1925 wskutek upadku z konia doznał wstrząśnienia mózgu i ogólnych potłuczeń. Do 4 października leczył się w Sanatorium Św. Elżbiety w Poznaniu, a następnie przebywał na urlopie zdrowotnym do 15 listopada tego roku. Od 2 października 1925 obowiązki dowódcy pułku łączył z pełnieniem obowiązków dowódcy XV Brygady Kawalerii w Grudziądzu. Z dniem 1 kwietnia 1926 został przeniesiony służbowo na trzymiesięczny kurs doszkolenia sztabowych oficerów kawalerii w Obozie Szkolnym Kawalerii w Grudziądzu. 1 stycznia 1928 awansowany został na pułkownika ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1928 i 3. lokatą w korpusie oficerów kawalerii. 28 stycznia 1928 ogłoszono jego przeniesienie do 8 pułku ułanów w Krakowie na stanowisko dowódcy pułku. Z dniem 3 lutego tego roku został przeniesiony służbowo na trzymiesięczny III unifikacyjny kurs dowódców pułków w Doświadczalnym Centrum Wyszkolenia w Rembertowie. 15 maja 1928 przybył do Krakowa i objął dowództwo pułku. Od grudnia 1929 równocześnie pełnił obowiązki dowódcy 5 Samodzielnej Brygady Kawalerii w Krakowie. 31 marca 1930 został mianowany dowódcą XII Brygady Kawalerii w Ostrołęce. W międzyczasie, od 6 grudnia 1930 do 31 lipca 1931, był słuchaczem V Kursu Centrum Wyższych Studiów Wojskowych w Warszawie. Z końcem 1932 przeniesiony został na stanowisko kierownika Wojskowego Zakładu Remontu Koni w Warszawie. Od grudnia 1934 do września 1939 był dowódcą Taborów i szefem Remontów w Ministerstwie Spraw Wojskowych. Na stopień generała brygady został mianowany ze starszeństwem z 19 marca 1938 i 6. lokatą w korpusie generałów.

W czasie II wojny światowej, 10 września 1939 został mianowany dowódcą Grupy „Stryj”, z zadaniem obrony przyczółka na Dniestrze. Po agresji ZSRR na Polskę na czele swych oddziałów przeszedł na Węgry. Po kampanii wrześniowej do kwietnia 1940 przedstawiciel Naczelnego Wodza na Węgrzech. Zorganizował tam system opieki nad żołnierzami i ich przerzut do Francji. Wykorzystywał tam znane nazwisko gen. Henryka Dembińskiego, bohatera Węgier. W kwietniu 1940 na skutek nacisków Niemców wyjechał do Francji. Maj–czerwiec 1940 szef Wydziału Kawalerii Ministerstwa Spraw Wojskowych w Paryżu. Po klęsce Francji wyjechał do Szkocji. Od czerwca 1940 do listopada 1941 był komendantem Stacji Zbornej Oficerów Rothesay na wyspie Bute w Szkocji. Od 6 listopada 1941 do demobilizacji szef Gabinetu Wojskowego Prezydenta Rzeczypospolitej w Londynie. Po demobilizacji pozostał na tym stanowisku. Osiadł w Londynie, gdzie mieszkał już do końca życia. 11 listopada 1964 Prezydent RP na uchodźstwie August Zaleski awansował go na generała dywizji. W latach 1964–1966 był prezesem Zrzeszenia Kół Pułków Kawalerii w Wielkiej BrytaniiO kawalerii polskiej XX wieku s. 66. Do 15 września 1969 był ministrem obrony narodowej w rządzie Aleksandra ZawiszyKrzysztof Tarka, Emigracyjna dyplomacja. Polityka zagraniczna Rządu RP na Uchodźstwie 1945-1990, Warszawa 2003, s. 284.. Został pochowany na Cmentarzu South Ealing w Londynie (8 CBB).

Był żonaty z Marią Plewkiewicz, z którą miał córkę Antoninę Marię (ur. 16 lipca 1923) i syna Macieja Jerzego (1926–2014).

Ordery i odznaczenia mały|Grób Stefana Dembińskiego Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 2957 – 1921 Wielka Wstęga Orderu Odrodzenia Polski – 11 listopada 1966Dziennik Ustaw RP Nr 3 z 8 sierpnia 1967 r. Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski – 9 listopada 1931 „za zasługi na polu organizacji i wyszkolenia wojska”. Krzyż Walecznych czterokrotnie nr 19190 (po raz 2, 3 i 4 w 1921) Złoty Krzyż Zasługi – 24 maja 1929 „za zasługi na polu pracy niepodległościowej i organizacji wojska”M.P. z 1929 r. nr 123, poz. 302 . Medal Niepodległości – 9 listopada 1933 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości” Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 – 8 listopada 1928 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości – 17 listopada 1928 Państwowa Odznaka Sportowa III klasy Krzyż Komandorski bułgarskiego Orderu Zasługi Wojskowej Krzyż Oficerski Orderu Legii Honorowej W czasie służby w c. i k. Armii otrzymał: Krzyż Zasługi Wojskowej 3 klasy z dekoracją wojenną i mieczami – 17 czerwca 1916 Srebrny Medal Zasługi Wojskowej z mieczami na wstążce Krzyża Zasługi Wojskowej Brązowy Medal Zasługi Wojskowej z mieczami na wstążce Krzyża Zasługi Wojskowej Krzyż Wojskowy Karola – 17 czerwca 1917 Krzyż Jubileuszowy Wojskowy – 2 grudnia 1908 Krzyż Pamiątkowy Mobilizacji 1912–1913 – 12 lipca 1913

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Absolwenci i studenci Cesarsko-Królewskiej Terezjańskiej Akademii Szlacheckiej Kategoria:Członkowie Polskiej Organizacji Wojskowej Kategoria:Dowódcy Krakowskiej Brygady Kawalerii Kategoria:Dowódcy 8 Pułku Ułanów Księcia Józefa Poniatowskiego Kategoria:Dowódcy 9 Pułku Ułanów Małopolskich Kategoria:Dowódcy 18 Pułku Ułanów Pomorskich Kategoria:Generałowie brygady II Rzeczypospolitej Kategoria:Generałowie brygady Polskich Sił Zbrojnych Kategoria:Generałowie dywizji mianowani przez władze RP na uchodźstwie po 1947 Kategoria:Ministrowie obrony narodowej (władze RP na uchodźstwie) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (czterokrotnie) Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Państwową Odznaką Sportową Kategoria:Odznaczeni Wielką Wstęgą Orderu Odrodzenia Polski (władze RP na uchodźstwie) Kategoria:Oficerowie kawalerii II Rzeczypospolitej przeniesieni do korpusu generałów Kategoria:Pochowani na cmentarzu South Ealing w Londynie Kategoria:Polacy odznaczeni Krzyżem Jubileuszowym Wojskowym Kategoria:Polacy odznaczeni Krzyżem Pamiątkowym Mobilizacji 1912–1913 Kategoria:Polacy odznaczeni Krzyżem Wojskowym Karola Kategoria:Polacy odznaczeni Krzyżem Zasługi Wojskowej Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Zasługi Wojskowej Signum Laudis Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Zasługi Wojskowej (Bułgaria) Kategoria:Polacy – oficerowie armii austro-węgierskiej Kategoria:Polacy – Oficerowie Legii Honorowej Kategoria:Polacy – żołnierze Cesarskiej i Królewskiej Armii w I wojnie światowej Kategoria:Uczestnicy bitwy o Lwów 1918–1919 (strona polska) Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-ukraińskiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1887 Kategoria:Zastępcy dowódcy 18 Pułku Ułanów Pomorskich Kategoria:Zmarli w 1972 Kategoria:Żołnierze Wojska Polskiego na emigracji w Wielkiej Brytanii po II wojnie światowej