Bitwa nad Pjaną – starcie zbrojne, które miało miejsce 2 sierpnia 1377 roku nad rzeką Pjaną pomiędzy wojskami ruskimi (głównie księstwa Niżnonowogrodzko-suzdalskiego) a Tatarami, zakończone zwycięstwem Tatarów i pogromem wojsk ruskich.
Przyczyny W marcu 1376 roku wojska ruskie pod wodzą księcia niżnonowogrodzkiego – Dymitra Konstantynowcza, podjęły wyprawę na podlegający Złotej Ordzie, Bułgar Wielki i ściągnęły z niego potężną daninę wysokości 5000 rubli. Ówczesny przywódca Ordy – Mamaj, wysłał na Ruś ekspedycję karną pod wodzą Arpaszy. Innym powodem wyprawy karnej było zamordowanie w Niżnym Nowogrodzie posłów Mamaja. Rusini, zdając sobie sprawę z planowanej wyprawy, postanowili zatrzymać Tatarów nad rzeką Pjaną i tam zebrały się w lipcu 1377 wojska książąt ruskich, jednak bez głównych sił moskiewskich, gdyż Dymitr Doński dotarłszy do Niżnego Nowogrodu zawrócił.
Przed bitwą Wojska ruskie rozlokowały się nad Pjaną w oczekiwaniu na przeciwnika. Wobec braku jakichkolwiek informacji o nim, przeprawiły się na drugi brzeg. Długa bezczynność i ciągły brak informacji o wojskach wroga, przyczyniły się do rozluźnienia dyscypliny w obozie, zaczęło się szerzyć pijaństwo, przypuszczalnie zaprzestano wysyłania zwiadowców.
Bitwa Gdy 2 sierpnia nastąpił niespodziewany atak Tatarów, wojska ruskie nie były w stanie podjąć zorganizowanej obrony, próba ucieczki skończyła się rzezią u brzegów Pjany i w jej wodach. Utonął min. głównodowodzący sił ruskich Iwan Dymitrowicz, syn księcia niżnonowogrodzkiego Dymitra.
Skutki Tatarzy pod wodzą Arpaszy w kilka dni później zdobyli i spalili praktycznie pozbawiony obrony Niżny Nowogród i do jesieni plądrowali jego okolice. Jesienią nastąpiła odwetowa wyprawa ruska przeciw wspierającym Tatarów Mordwinom.
Bibliografia Lew Gumilow, Od Rusi do Rosji, PIW, Warszawa 2004, . Jurij Łoszczyc, Dymitr Doński PIW Warszawa 1987, .
Kategoria:Bitwy w historii Rosji Kategoria:Bitwy średniowiecza Bitwa nad Pjaną Kategoria:Bitwy w XIV wieku