200px|thumb|Marc Augé Marc Augé (ur. 2 września 1935 w Poitiers, zm. 24 lipca 2023) – francuski etnolog i antropolog kulturowy.

Życie i działalność Przedmiotem badań Marca Augé była z początku kultura ludów Wybrzeża Kości Słoniowej. Z czasem w jego centrum zainteresowań znalazła się problematyka podstaw metodologicznych w badaniach etnologicznych. Od lat 80. poświęcił się antropologii współczesnego miasta. W latach 1985–1995 kierował prestiżową instytucją naukową École des hautes études en sciences sociales.

Koncepcje i publikacje Augé pracował nad szukaniem nowych obszarów tematycznych dla antropologii kulturowej i jednocześnie poddawał krytyce współczesną amerykańską antropologię postmodernistyczną, która według niego prowadzi do nadmiernej relatywizacji i odrzucenia teorii. W swych pracach wskazywał na korzyści płynące z integracji badań etnologicznych z historiograficznymi.

Nie-miejsca Augé najlepiej jest znany z koncepcji nie-miejsc (franc. non-lieux), które stanowią opozycyjny biegun tak zwanych miejsc antropologicznych, historycznie zdefiniowanych, określonych w danym miejscu i czasie. Choć nie-miejsca nigdy nie będą całkowite, to one definiują współczesność, podczas gdy dawne miejsca antropologiczne, choć nie ulegają wymazaniu, są wykluczane z nowych „krajobrazów” i stają się ledwie „miejscami pamięci”. Nie-miejsca powstają w czasach supernowoczesności w wyniku krzyżowania się ze sobą ludzi i informacji z odległych od siebie miejsc i środowisk. Augé ma tu na myśli nie tyle nie-miejsca same w sobie, co i relacje osób przebywających w takich miejscach – relacje zarówno w stosunku do siebie nawzajem, jak i w stosunku do tych miejsc. Nie-miejsca istnieją poza tradycyjnie rozumianym czasem i przestrzenią, są „wszędzie takie same” i pozbawione swoistego, lokalnego kolorytu. W nie-miejscach zniwelowaniu ulega różnica pomiędzy tym co bliskie i dalekie a także pomiędzy tym co indywidualne i zbiorowe. Osoby przebywające w nie-miejscu znajdują się wszędzie i nigdzie zarazem. Przykładem takich nie-miejsc są supermarkety, lotniska, wielkie hotele, autostrady.

Wybrane prace 1969 – Le rivage alladin (Orstom). 1975 – Théorie du pouvoir et idéologie (Hermann). 1977 – Pouvoirs de vie, pouvoirs de mort (Flammarion) 1979 – Symbole, fonction, histoire: les interrogations de l'anthropologie (Paryż: Hachette, 216 str.) 1982 – Génie du paganisme (Gallimard; przekład polski: Duch pogaństwa, przeł. K. Wakar, Warszawa 2010) 1985 – La Traversée du Luxemburg (Paryż: Hachette) 1986 – Un ethnologue dans le métro (Paryż: Hachette) 1988 – Le Dieu objet (Flammarion). 1989 – Domaines et châteaux (Le Seuil). 1990 – Nkpiti: la rancune et le prohète (razem z J. P. Colleyem; École des Hautes Études en Sciences Sociales). 1992 – Non-lieux (Le Seuil). 1994 – Le Sens des autres (Fayard). 1994 – Pour une anthroplogie des mondes contemporains (Paryż: Aubier). 1997 – La guerre des rêves. Exercices d'ethno-fiction (Le Seuil). 1998 – Les Formes de l'oubli, Éditions Payot et Rivages (Manuels Payot). 2000 – Fictions fin de siècle (Fayard) 2002 – Journal de guerre (Galilée) 2003 – Le Temps en ruines (Galilée) 2003 – Pour quoi vivons-nous ? (Fayard)

Przekłady niemieckie 1988 – Ein Ethnologe in der Metro (Frankfurt nad Menem) 1994 – Orte und Nicht-Orte. Vorüberlegungen zu einer Ethnologie der Einsamkeit (Frankfurt nad Menem) 1995 – Der Geist des Heidentums (Monachium)

Tłumaczenia prac na język polski publikacje zwarte: Duch pogaństwa, przeł. Krzysztof Wakar, Oficyna Wydawnicza Volumen, Warszawa 2010, seria Czarna, (Génie du paganisme 1982) Nie-miejsca. Wprowadzenie do antropologii hipernowoczesności, przeł. Roman Chymkowski, Warszawa 2010, Wydawnictwo Naukowe PWN, seria Pogranicza, (Non-lieux 1992) Formy zapomnienia, Kraków 2009, Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych UNIVERSITAS, s. 92, (Formes de l'oubli 2001) pozostałe: Przyszłość kultury, tł. Adam Pomieciński [w:] Adam Pomieciński (red.), Agnieszka Chwieduk (red.) Francuska antropologia kulturowa wobec problemów współczesnego świata, Warszawa 2008, Wydawnictwo Naukowe PWN, s. 218, Nie-Miejsca. Wprowadzenie do antropologii nadnowoczesności (fragmenty), przeł. Adam Dziadek, Teksty Drugie 4/2008, ss. 127-140.

Przypisy

Linki zewnętrzne

Artykuł Marca Augé, pdt. Un ethnologue sur les traces du mur de Berlin umieszczony na stronie internetowej Le Monde diplomatique

Bibliografia Informacje biograficzne umieszczone na obwolucie książki Marca Augé pdt. Antropologie současných světů wydanej w wydawnictwie Atlantis, w Brnie, w 1999 roku.

Kategoria:Francuscy antropolodzy Kategoria:Francuscy etnolodzy Kategoria:Absolwenci École normale supérieure w Paryżu Kategoria:Ludzie urodzeni w Poitiers Kategoria:Urodzeni w 1935 Kategoria:Zmarli w 2023