Mikołaj Tadeusz Łopaciński herbu Lubicz (ur. 20 maja 1715 w Łopacinie, zm. 4 stycznia 1778 w Leonpolu) – wojewoda brzeskolitewski od 1777, pisarz wielki litewski w latach 1764–1777, instygator litewski od 1750, starosta mścisławski w latach 1757–1767, poseł na Sejm, kawaler Orderu Orła Białego.
Życiorys Od 1733 przebywał na dworze marszałka wielkiego litewskiego Aleksandra Sapiehy, a później jego syna Józefa Sapiehy, koadiutora wileńskiego. W czasie wojny o sukcesję polską towarzyszył królowi Stanisławowi Leszczyńskiemu w oblężonym przez wojska sasko-rosyjskie Gdańsku. Jako dworzanin królewski udał się wraz z nim na wygnanie do Królewca. W 1736 złożył homagium Augustowi III. Politycznie związany z Sapiehami, którzy go wyzyskiwali do swej woliPrzemysław P. Romaniuk, Jan Michał Sołłohub w: Polski Słownik Biograficzny, t. XL, str. 312, w latach czterdziestych został klientem hetmana wielkiego litewskiego Michała Kazimierza Radziwiłła „Rybeńko”.
W 1739 mianowany krajczym mścisławskim, w 1742 podczaszym, a w 1744 wojskim województwa mścisławskiego. Od 1750 instygator wielki litewski. Deputat do Trybunału Głównego Wielkiego Księstwa Litewskiego, w 1750 wybrany marszałkiem Trybunału Skarbowego. W latach 1760–1761 wielokrotnie interweniował w sprawie gwałtów wojsk rosyjskich, stacjonujących w województwie mścisławskim.
Posłował na 15 sejmów, w latach: 1744, 1748, 1750, 1752, 1754, 1756, 1758, 1760, 1761, 1762, 1764, 1766, 1767. Był członkiem konfederacji Czartoryskich w 1764 roku i posłem na sejm konwokacyjny (1764) z województwa mścisławskiegoVolumina Legum, t. VII, Petersburg 1860, s. 93.. Poseł powiatu brasławskiego na sejm elekcyjny 1764 rokuVolumina Legum, t. VII, Petersburg 1860, s. 102.. Był elektorem Stanisława Augusta Poniatowskiego w 1764 roku z województwa mścisławskiegoAkt elekcyi Roku Tysiąć Siedemset Sześćdziesiątego Czwartego, Miesiąca Sierpnia, Dnia dwudziestego siódmego, s. 108., jako dedputat Prowincji Wielkiego Księstwa Litewskiego podpisał jego pacta conventaAkt elekcyi Roku Tysiąć Siedemset Sześćdziesiątego Czwartego, Miesiąca Sierpnia, Dnia dwudziestego siódmego, s. 20.. Poseł województwa smoleńskiego na sejm koronacyjny 1764 rokuLudwik Zieliński, Pamiątki historyczne krajowe, Lwów 1841, s. 26.. Podpisał elekcję Stanisława Augusta Poniatowskiego. Był członkiem konfederacji radomskiej 1767 rokuKorwin [Kossakowski] S., Trzeci Maj i Targowica, Kraków 1890, s. 226.. W załączniku do depeszy z 2 października 1767 roku do prezydenta Kolegium Spraw Zagranicznych Imperium Rosyjskiego Nikity Panina, poseł rosyjski Nikołaj Repnin określił go jako posła wątpliwego dla realizacji rosyjskich planów na sejmie 1767 roku, poseł inflancki z Inflant na sejm 1767 rokuНосов Б. В. Установление российского господства в Речи Посполитой. 1756–1768 гг. Moskwa, 2004, s. 670.. W 1767 roku jako poseł na Sejm Repninowski, wszedł w skład delegacji, wyłonionej pod naciskiemposła rosyjskiego Nikołaja Repnina, powołanej w celu określenia ustroju RzeczypospolitejAleksander Kraushar, Książę Repnin i Polska, Warszawa 1900 t. II, s. 319..
W 1766 odznaczony Orderem Świętego Stanisława. W latach 1776–1777 był marszałkiem Trybunału Głównego Wielkiego Księstwa Litewskiego. W 1777 odznaczony Orderem Orła Białego.
Syn Leona i Reginy Święcickiej, brat biskupa Jana Dominika i pamiętnikarza Ignacego Błażeja.
Z Barbarą z Kopciów (córką pisarza wielkiego litewskiego Michała Kopcia) miał dzieci: Józefa Leona, biskupa; Jana Nikodema, starostę mścisławskiego, ożenionego wpierw ze starościanką dorsuniską Heleną z ks. Ogińskich, a następnie z Józefą z ks. Ogińskich (córką wojewody Andrzeja ks. Ogińskiego i Pauli z Szembeków); Kazimierę za pisarzem skarbowym litewskim Justynianem Niemirowiczem-SzczyttemA. Haratym, Justynian Szczytt Niemirowicz, [w:] Polski Słownik Biograficzny. T. 47. Warszawa–Kraków: Polska Akademia Nauk i Polska Akademia Umiejętności – Instytut Historii PAN im. Tadeusza Manteuffla, 2011, s. 565–567.; Tomasza Ignacego, szambelana JKM, żonatego z Barbarą z Szadurskich (córką Jana i kasztelanki inflanckiej Doroty z Niemirowiczów Szczyttów); Joannę za Tadeuszem Sulistrowskim, konsyliarzem Rady Nieustającej; StanisławaT. Żychliński, Złota księga szlachty polskiej, R. IV, Poznań 1882, s. 151–155..
Założyciel linii wojewódzkiej Łopacińskich z siedzibą w Sarii, zakupionej w 1753 od Aleksandra Michała Sapiehy. Pochowany w kościele oo. Trynitarzy w Wilnie.
Przypisy
Bibliografia W. Szczygielski, Mikołaj Tadeusz Łopaciński, [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. XVIII, 1973, s. 400–402. T. Żychliński, Złota księga szlachty polskiej, R. IV, Poznań 1882, s. 151–155.
Linki zewnętrzne Genealogia Mikołaja Tadeusza Łopacińskiego w: M.J. Minakowski, Genealogia potomków Sejmu Wielkiego T. Żychliński, Złota księga szlachty polskiej, R. IV, Poznań 1882
Kategoria:Członkowie delegacji sejmu nadzwyczajnego (1767–1768) do pertraktowania z posłem rosyjskim Kategoria:Członkowie konfederacji Czartoryskich (1764) Kategoria:Deputaci do paktów konwentów Stanisława Augusta Poniatowskiego Kategoria:Dworzanie królewscy Kategoria:Elektorzy Stanisława Augusta Poniatowskiego Kategoria:Elektorzy władców Polski (województwo mścisławskie) Kategoria:Instygatorzy litewscy Kategoria:Konfederaci radomscy Kategoria:Krajczowie mścisławscy Mikołaj Tadeusz Kategoria:Marszałkowie Trybunału Głównego Wielkiego Księstwa Litewskiego Kategoria:Odznaczeni Orderem Orła Białego (I Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Stanisława (I Rzeczpospolita) Kategoria:Pisarze wielcy litewscy Kategoria:Posłowie na Sejm I Rzeczypospolitej (Inflanty) Kategoria:Posłowie na Sejm I Rzeczypospolitej (województwo mścisławskie) Kategoria:Posłowie na Sejm I Rzeczypospolitej (powiat brasławski) Kategoria:Posłowie na Sejm I Rzeczypospolitej (województwo smoleńskie) Kategoria:Posłowie na sejm zwyczajny 1744 Kategoria:Posłowie na sejm zwyczajny 1748 Kategoria:Posłowie na sejm nadzwyczajny 1750 Kategoria:Posłowie na sejm zwyczajny 1752 Kategoria:Posłowie na sejm zwyczajny 1754 Kategoria:Posłowie na sejm zwyczajny 1756 Kategoria:Posłowie na sejm zwyczajny 1758 Kategoria:Posłowie na sejm zwyczajny 1760 Kategoria:Posłowie na sejm nadzwyczajny 1761 Kategoria:Posłowie na sejm zwyczajny 1762 Kategoria:Posłowie na sejm konwokacyjny 1764 Kategoria:Posłowie na sejm elekcyjny 1764 Kategoria:Posłowie na sejm koronacyjny 1764 Kategoria:Posłowie na sejm zwyczajny 1766 Kategoria:Posłowie na sejm nadzwyczajny delegacyjny (1767–1768) Kategoria:Senatorowie świeccy I Rzeczypospolitej Kategoria:Starostowie mścisławscy Kategoria:Urodzeni w 1715 Kategoria:Urzędnicy ziemscy I Rzeczypospolitej Kategoria:Wojewodowie brzeskolitewscy Kategoria:Wojscy mścisławscy Kategoria:Zmarli w 1778