François Achille Bazaine (ur. 13 lutego 1811 w Wersalu, zm. 23 września 1888 w Madrycie) – francuski generał, od 1864 marszałek Francji.
Zarys biografii W 1831 roku nie dostał się do École polytechnique i zaciągnął się do wojska jako szeregowiec. Od 1832 służył w Legii Cudzoziemskiej w Algierii, gdzie w 1850 mianowano go dowódcą pułku. W latach 1853−1856 uczestnik wojny krymskiej, a także wojny włosko-francusko-austriackiej w 1859. W okresie 1863−1867 dowodził ekspedycją w Meksyku. Zdobył Pueblę i miasto Meksyk. Po powrocie objął dowództwo 3 Korpusu w Nancy i ostrzegał, że armia nie jest gotowa do wojny z Prusami.
Podczas wojny francusko-pruskiej okazał się nieudolnym dowódcą. Poniósł klęskę w bitwie pod Gravelotte, po której wycofał się do twierdzy Metz, którą poddał 27 października 1870. Za błędy w dowodzeniu postawiony przed sądem, który w 1873 skazał go na śmierć i degradację. Najwyższy wymiar kary zamieniono na 20 lat pozbawienia wolności. Rok później uciekł z więzienia Fort Royal na wyspie Île Sainte-Marguerite i ukrył się w Hiszpanii, gdzie zmarłOxford. Ilustrowana encyklopedia uniwersalna. Historia świata od 1800 roku do współczesności, red. H. Judge, Warszawa 1998, s. 35..
Przypisy
Bibliografia Amédée Le Faure, Procès du Maréchal Bazaine. Rapport. Audiences du premier conseil de guerre. Compte rendu rédigé avec l'adjonction de notes explicatives, Garnier, Paris 1874 F. de La Brugère, L'Affaire Bazaine • Compte-rendu officiel et in extenso des débats, avec de nombreuses biographies, Fayard, Paris 1874 Robert Bazaine-Christophe, Bazaine innocent, Nantal, Paris 1938 Robert Burnand, Bazaine, Librairie Floury, Paris 1939 Robert Christophe, La vie tragique du maréchal Bazaine, Editions Jacques Vautrin, Paris 1947 Jean Cahen-Salvador, Le procès du maréchal Bazaine, La Guilde du Livre, Lausanne 1946 Edmond Ruby, Jean Regnault, Bazaine coupable ou victime? A la lumière de documents nouveaux. J. Peyronnet & Cie, Paris 1960
Elie Peyron, Bazaine fut il un traitre?, Picard (collection Ernest), Paris 1904
Kategoria:Marszałkowie Francji Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Wielkim Legii Honorowej Kategoria:Odznaczeni Medalem Wojskowym (Francja) Kategoria:Odznaczeni Orderem Guadalupe Kategoria:Odznaczeni Orderem Izabeli Katolickiej Kategoria:Odznaczeni Orderem Karola III Kategoria:Odznaczeni Orderem Leopolda (Belgia) Kategoria:Odznaczeni Orderem Lwa i Słońca Kategoria:Odznaczeni Orderem Łaźni Kategoria:Odznaczeni Orderem Orła Meksykańskiego Kategoria:Odznaczeni Orderem Sabaudzkim Wojskowym Kategoria:Pozbawieni Legii Honorowej Kategoria:Uczestnicy wojny francusko-austriackiej Kategoria:Uczestnicy wojny francusko-pruskiej Kategoria:Uczestnicy wojny krymskiej Kategoria:Urodzeni w 1811 Kategoria:Zmarli w 1888