thumb|Projekt budynku dworca kolejowego w Lesznie w zbiorach APL thumb|Budynek starego dworca kolejowego w Lesznie thumb|Budynek starego dworca kolejowego w Lesznie thumb|Wnętrze dworca przed 1918 r. thumb|Zachodnia strona dworca kolejowego w Lesznie przed rozbudową w 1905 r. thumb|Peron 4 na dworcu kolejowym w okresie I wojny światowej thumb|Peron 4 na dworcu kolejowym współcześnie thumb|Budynek dworca z 1971 r. thumb|Budynek dworca z 1971 r. thumb|Leszno - poczekalnia na starym dworcu thumb|Herb Leszna, jedyna pozostałość po budynku z 1856 r. thumb|Nowa elewacja dworca kolejowego thumb|Nowa elewacja dworca kolejowego thumb|Wnętrze po modernizacji thumb|Wnętrze po modernizacji thumb|Strefa klienta i kasa Kolei Wielkopolskich thumb|Biletomat thumb|Plac dworcowy po modernizacji thumb|Szynobus SA 132-003 w malowaniu Kolei Wielkopolskich w Lesznie thumb|Rozkład jazdy z 1862 r. thumb|Rozkład jazdy Niemieckich Kolei Rzeszy (DR) na lata 1944/45 Leszno – główny dworzec kolejowy w Lesznie w województwie wielkopolskim. Położony w centrum miasta, przy Dworcowej 1, pomiędzy ulicami: Towarową (Centrum) a Kilińskiego (Zatorze). Według klasyfikacji PKP ma kategorię dworca regionalnego.
Finalista plebiscytu Modernizacja Roku 2011 jako przykład obiektu wybudowanego w latach 70. ubiegłego stulecia, który po modernizacji zyskał nowe oblicze.
Ruch pociągów Przez Leszno kursują pociągiDane w oparciu o stronę:: Express InterCity - (Lech, Viadrina) między innymi do Warszawy, Wrocławia InterCity - (Artus, Baltic Express, Bosman, Danubius, Fałat, Gwarek, Halny, Heweliusz, Kossak, Lednica, Malczewski, Mamry, Merkury, Mieszko, Niegocin, Ursa, Pomorzanin, Promenada, Szkuner, Ślązak, Zatoka, Zefir) między innymi do Berlina, Białegostoku, Bielska-Białej, Bydgoszczy, Gdyni, Gdańska, Helu, Katowic, Kołobrzegu, Krakowa, Olsztyna, Ustki, Poznania, Pragi, Przemyśla, Świnoujścia, Szczecina, Torunia, Wiednia, Wrocławia, Zakopanego TLK - (Czarodziej, Krasnolud, Pirat) między innymi do Kołobrzegu, Poznania, Wrocławia REGIO - (Kamieńczyk) między innymi do Poznania, Szklarskiej Poręby, Wrocławia Koleje Wielkopolskie - (Kadet, Poznańczyk) między innymi do Głogowa, Kościana, Krotoszyna, Ostrowa Wielkopolskiego, Poznania, Rawicza, Wolsztyna, Wschowy, Zbąszynka Koleje Dolnośląskie - (Comenius, Leszczyński, Lotnik, Skrzat, Strzyżyk, Sułkowski, Szybowiec) między innymi do Rawicza, Wrocławia
Systematycznie na stację dojeżdżają składy w trakcji parowej z Wolsztyna uruchamiane przez Koleje Wielkopolskie wraz z Parowozownią Wolsztyn oraz pociągi retro uruchamiane przez TurKol.
Ruch pasażerski Rok Wymianaroczna Wymianapasażerskana dobę Miejscew Polsce 2017 1 720 000 4700 53. 2018 1 680 000 4600 70. 2019 1 720 000 4700 75. 2020 952 000 2600 82. 2021 1 350 000 3700 77. 2022 1 934 500 5300 70. 2023 2 263 000 6200 63. 2024 2 305 800 6300 63.
Historia W 1853 roku podjęta została decyzja o budowie linii kolejowej łączącej Wrocław z Poznaniem (d. Kolej Poznańska). Koncesję na budowę uzyskała Kolej Górnośląska (Oberschlesische Eisenbahn Gesellschaft) i to ona rozpoczęła w Lesznie budowę w trzech kierunkach: do Wrocławia, do Poznania i do Głogowa. W Lesznie pierwsza wybudowana była linia kolejowa łącząca Wrocław z Poznaniem. Próbna lokomotywa parowa wjechała na dworzec leszczyński od strony Rawicza 27 września 1856 roku, a pierwszy regularny kurs składu 27 października 1856 r. Uroczyste otwarcie linii z udziałem władz miejskich i mieszkańców nastąpiło 29 października 1856 r. Następna, 01 grudnia 1857 roku, została otwarta 45 km linia do Głogowa. Po zakończeniu I wojny światowej trasa kolejowa pomiędzy Wschową (niem. Fraustadt) a Lasocicami stała się przejściem granicznym pomiędzy Polską a Niemcami, a stacje punktami odprawy granicznej. Od kwietnia do czerwca 1919 r. linią z Głogów do Leszna przejechało kilka transportów żołnierzy z oddziałów gen. Hallera udających się z Francji (między innymi przez Żagań) na terytorium Polski.
Połączenie Leszna z Ostrowem Wlkp. i Jarocinem nastąpiło 1 października 1888 r. Kolejną linią była trasa do Włoszakowic uruchomiona 1 października 1895 i następnie przedłożona w 1896 do Wolsztyna i Zbąszynka. Ostatecznie zakończono jej budowę w 1904 r.
15 września 1916 r. uruchomiono niemal 60 kilometrową linię z Leszna przez Górę do Krzelowa. Wiodła ona w kierunku południowym równolegle do torów linii nr 271 (Wrocław Główny – Poznań Główny) przez nieistniejące już dziś leszczyńskie dworce Leszno Dworzec Mały i Leszno Zaborowo. Po wysadzeniu mostu na Kopanicy w czasie powstania wielkopolskiego, a w związku z tym niemożności ruchu kolejowego linia stała się nieprzejezdna. Poza tym po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 r. pomiędzy Laskową a Chróściną (niem. Kraschen) przebiegać zaczęła granica państwowa pomiędzy Polską a Niemcami. Od 17 stycznia 1920 r. linia na trasie Leszno – Laskowa nie była używana, a w 1922 r. rozebrana.
Dr Bronisław Świderski w roku 1928 tak opisuje wrażenia z dworca leszczyńskiegoZ zachowaniem oryginalnej pisowni.: Pociąg idący z Ostrowa, wynurzywszy się z lasu kąkolewskiego, zatacza przed wjazdem na teren dworca leszczyńskiego półkole na nasypie żwirowym poprzez dwa mosty żelazne, z których jeden do nad torem kolei poznańskiej przeszedł do historji, o czem wspomniano na innem miejscu.Przez okna wagonu już zdala majaczy rozległe miasto ze swemi strzelistemi wieżami i kominami fabryk. Całość terenu kolejowego bardzo dodatnie czyni wrażenie ze względu na gęstą sieć dróg żelaznych, przeróżne warsztaty reperacyjne, dużą hale maszynową i okazały dom dla urzędników oraz piękny gmach dworcowy, który Niemcy w roku 1906 rozbudowali.Leszno ma znakomite połączenie kolejowe na wszystkie strony i jako takie jest jednym z ważniejszych węzłów kolejowych w Wielkopolsce. Mamy bezpośrednie połączenia kolejowe: Poznań-Leszno-Wrocław, Leszno-Głogowa, Leszno-Zbąszyń-Berlin, Leszno-Ostrów-Warszawa, Leszno-Jarocin, oraz martwy tor kolejowy Leszno-Góra-Lignica. Polskie pociągi, idące z Leszna w kierunku granicy niemieckiej, dochodzą do Wschowy, niemieckie zaś poza tranzytowemi do Rawicza
W dwudziestoleciu międzywojennym stacja kolejowa w Lesznie pełniła funkcję stacji z kontrolą graniczną. Na linii kolejowej nr 14 w relacji Leszno – Głogów kursowały 2 pary pociągów międzynarodowych osobowych (bez zatrzymania w Lasocicach, z kontrolą graniczną na stacji w Lesznie), zaś do przygranicznych Lasocic dojeżdżały 3 pary pociągów z Leszna. Ciekawostką jest to, że obecna granica województw: wielkopolskiego i lubuskiego przebiega dokładnie w miejscu dawnej granicy państwa.
Podobnie rzecz się miała na linii kolejowej nr 271. Tutaj granica była na linii dzisiejszej granicy województw: wielkopolskiego i dolnośląskiego. Granicę przekraczały 2 pociągi osobowe oraz pociąg pospieszny 801/802 relacji Wrocław – Gdańsk – Wrocław. Do Rawicza docierały również 2 pociągi osobowe z Poznania. Podobnie jak przy linii kolejowej nr 14, stacja Leszno była stacją kontroli granicznej.
Zmianą na leszczyńskim dworcu była elektryfikacja linii Poznań – Wrocław. Przebiegała ona w trzech etapach:
31 maja 1969 r. – Poznań Główny – Puszczykówko 20 grudnia 1969 r. – Puszczykówko – Leszno 22 kwietnia 1970 r. – Leszno – Wrocław Główny.
Przed wybudowaniem i oddaniem do użytku stacji Poznań Franowo Leszno pełniło funkcję stacji rozrządowej dla Poznania. Dlatego też nad torowiskiem linii kolejowej nr 271 (w km 95.183, kąt skrzyżowania 119064’84”) i 14 (w km 236.510, kąt skrzyżowania 78071’67”) w 1977 roku wybudowano wiadukt, który miał za zadanie zwiększenie przepustowości ruchu samochodowego. Z tego samego powodu w 1969 roku wybudowano przejście podziemne łączące ulicę Słowiańską z ulicami: Polną i Święciechowską, obecnie odnowione w ramach projektu marki Dulux: Let’s Colour.
Budynek Pierwszy budynek dworca pochodził z 1857 r. i ze względu na układ torów zbudowany został jako dworzec przelotowy. Mimo że dużo mniejszy, zbudowany w stylu neogotyku angielskiego, charakterem przypominał dworzec kolejowy we Wrocławiu Przypuszcza się, że właśnie wrocławski dworzec mógł inspirować twórcę dworca w Lesznie. Wilhelm Grapow opublikował projekt wrocławski w Atlas zur Zeitschrift für Bauwesen t. 10, co zapewne przyczyniło się do naśladownictwa tego obiektu Na parterze dworca zaprojektowano obszerny korytarz, który wiódł do dużej poczekalni, oraz szereg mniejszych pomieszczeń, m.in.: portiernię, kasę biletową, biuro telegrafu, ekspedycję paczek, bufet, pokój dla pań, poczekalnię I klasy, mieszkanie restauratora i ekspedycję z pocztą. Na piętrze ulokowano mieszkania służbowe, a także część apartamentowo-hotelową dla zamożnych podróżnych.
Pierwsza jego rozbudowa w związku z gwałtownym wzrostem liczebnym odprawianych pasażerów miała miejsce w 1899 r. jednak nie zmieniła ona ogólnej bryły leszczyńskiego dworca. W 1905 r. został przez Niemców powiększony w związku z rozszerzaniem się oferty dla podróżnych. Zdecydowano się wówczas na dobudowę od wschodu i zachodu (od strony peronów) niewielkich aneksów (dobudówek), które zagospodarowano jako poczekalnie IV klasy. Dzięki temu powiększono również metraż poczekalni I oraz II klasy, usytuowanych wewnątrz starego budynku. Zrealizowana w 1905 r. przebudowa dworca była największą w okresie zaborów, przyczyniając się do całkowitej zmiany oblicza frontu gmachu, znacznie poszerzonego w stosunku do pierwowzoru. Należy jednak zauważyć, że służby budowlane Królewskiej Dyrekcji Kolei w Poznaniu zadbały o ujednolicenie południowej rozbudowy z zachowanym fragmentem północnym dworca, dzięki czemu fasada (od strony placu dworcowego) prezentowała w dalszym ciągu ewidentne odwołania do neogotyku angielskiego i stylu arkadowego.
W latach 1941 – 1944 niemieccy okupanci rozbudowali go na potrzeby wojenne, zatrudniając polskich robotników skierowanych przez urzędy pracy. Mimo to, sam dworzec był bardzo urozmaicony i malowniczy z rozczłonkowanymi wieżyczkami z krenelażem. Taki stan zachował się do lat 70. XX wieku.
Użytkowany był do 1969 r. Jedyną pozostałością po starym budynku jest herb Leszna, który został umieszczony na budynku sprzed modernizacji z okazji jubileuszu 150-lecia kolei na ziemi leszczyńskiej.
Decyzją Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych w Poznaniu z 1968 r. stary, neogotycki budynek dworca został zburzony i na jego miejsce w latach 1969 – 1971 postawiono nowy budynek w stylu modernizmu. W wyniku przebudowy całkowicie zmieniła się bryła dworca. Nic nie pozostało z neogotyckiego budynku. Zastąpiony on został przez obiekt o wysokiej kubaturze, bryłowy, będący połączeniem betonu i przeszklonych ścian. Pod budynkiem przeprowadzono tunel łączący obie strony peronowe dworca (dla linii Wrocław Główny – Poznań Główny perony 1 i 2, dla linii Forst – Głogów – Łódź Kaliska, Leszno – Jarocin, Leszno – Zbąszynek perony 3, 4, 5). Na pierwszym piętrze nowego gmachu urządzone zostały nowe poczekalnie, a na parterze rozbudowano część gastronomiczną oraz kasy biletowe i informację dla podróżnych. W tym okresie założono także nową instalację nagłaśniająca (megafony) oraz zmodernizowano oświetlenie peronów i placu przed dworcem.
Perony zostały wydłużone i utwardzone. Zmodernizowany dworzec został otwarty 30 października 1971 roku o godz. 12.00. W ramach uroczystości otwarcia na budynku leszczyńskiego dworca, po prawej stronie od głównego wejścia, zamontowana została tablica poświęcona kolejarzom węzła leszczyńskiego zamordowanym, poległym i zaginionym w okresie II wojny światowej. Ufundowana została przez Kolejowe Koło ZBoWiD w Lesznie. Napis na tablicy brzmi: Kolejarzom węzła leszczyńskiego, zamordowanym, poległym i zaginionym w walce z faszyzmem 1939-1945. Kolejowe Koło – ZBoWiD – Leszno.
17 września 2014 roku po prawej stronie od głównego wejścia zamontowana została tablica upamiętniająca pięciu Polaków skazanych przez stalinowski sąd za udział w potyczce z żołnierzami Armii Czerwonej w 1947 roku. Stanęli oni w obronie uprowadzonej przez Sowietów kobiety.