Renato Gaúcho, właśc. Renato Portaluppi (ur. 9 września 1962 w Guaporé) – brazylijski piłkarz i trener. Podczas kariery występował na pozycji napastnika.
Kariera piłkarska Grêmio Porto Alegre (1981–1987) Karierę piłkarską Renato Gaúcho rozpoczął w juniorskich zespołach Clube Esportivo de Bento Gonçalves w 1979 roku. W 1981 trafił do juniorów Grêmio Porto Alegre. W Grêmio 15 marca 1981 w przegranym 1-3 meczu z Internacionalem Limeira zadebiutował w lidze brazylijskiejhttps://archive.is/20120711234317/http://futpedia.globo.com/campeonatos/campeonato-brasileiro/1981/03/15/inter-de-limeira-3-x-1-gremio Debiut w lidze. W swoim pierwszym sezonie w Grêmio zdobył mistrzostwo Brazylii, chociaż udział Renato w tym był skromny, gdyż rozegrał tylko dwa spotkania z Limeirą i Ponte Preta Campinas. Na szczeblu stanowym Renato wywalczył wicemistrzostwo stanu Rio Grande do Sul – Campeonato Gaúcho 1981. W następnym sezonie Grêmio było blisko powtórzenia sukcesu z 1981 roku. Zdobyło wicemistrzostwo Brazylii przegrywając w finale ligi po dodatkowym, trzecim meczu z CR Flamengo. Renato uczestniczył tylko w trzecim spotkaniu finałowymhttps://archive.is/20120713192229/http://futpedia.globo.com/campeonatos/campeonato-brasileiro/1982/04/25/gremio-0-x-1-flamengo Finał sezonu 1982. W całym sezonie rozegrał tylko trzy mecze ligowe z Grêmio Maringa, Fluminense Rio de Janeiro oraz wspomniany finał z Flamengo. Również w lidze stanowej Grêmio było drugie, ustępując tylko swojemu odwiecznemu rywalowi - SC Internacional.
Przełomowy dla Renato był sezon 1983. W lidze Grêmio odpadł już w trzecim etapie rozgrywek przegrywając walkę o wejście do ćwierćfinału ze São Paulo FC i Sportem Recife. Renato 16 marca 1983 w zremisowanym 1-1 meczu z Botafogo FR strzelił swoją pierwszą bramkę w lidze. W całym sezonie rozegrał 11 spotkań, w których strzelił 4 bramki. Lepiej powodziło się Grêmio w Copa Libertadores 1983. Klub z Porto Alegre wygrał po raz pierwszy w swojej historii te rozgrywki, pokonując w finale urugwajski CA Peñarol. Renato w drodze do finału strzelił bramki w meczu grupowym z Bloomingiem Santa Cruz i półfinałowym z Estudiantes La Plata. Uczestniczył również w obu spotkaniach finałowych. 11 grudnia 1983 Grêmio wystąpiło w Pucharze Interkontynentalnym z Hamburgerem SV. Spotkanie w zakończyło się zwycięstwem po dogrywce brazylijskiego klubu. Bohaterem meczu został Renato, który strzelił obie bramki dla Grêmio w 37 i 93 min. Renato został uznany Piłkarzem meczu i w nagrodę dostał samochód. Jedynie na szczeblu stanowym Grêmio wypadło słabiej zajmując trzecie miejsce.
W 1984 roku Renato zajął z Grêmio trzecie miejsce w lidze przegrywając w półfinale ligi z CR Vasco da Gama. Renato zakończył sezon z 5 bramkami w 20 meczach. W Copa Libertdores Grêmio dotarło do finału, gdzie uległo argentyńskiemu CA Independiente. W lidze stanowej zajął drugie miejsce. Sezon 1985 był zdecydowanie słabszy od wcześniejszych. Grêmio odpadło już w drugim etapie ligi, zajmując ostatecznie 23. miejsce w lidze. Renato Gaúcho rozegrał tylko 10 spotkań w lidze, w których strzelił 4 bramki. Niepowodzenie w lidze Grêmio powetowało sobie w lidze stanowej, którą wygrało po pięcioletniej przerwie. Był to też początek absolutnej dominacji Grêmio w lidze stanowej, co potwierdziły następne lata. Trochę lepszy od poprzedniego był także sezon 1986. Grêmio zajęło w lidze 16. miejsce, odpadając w 1/8 z Corinthians São Paulo. Także dla Renato był to słaby sezon, gdyż strzelił tylko 2 bramki w 17 meczach. Tak jak rok wcześniej Renato powetował sobie niepowodzenia na szczeblu krajowym mistrzostwem stanu. W 1987 roku Renato opuścił Grêmio i przeniósł się do CR Flamengo. Ogólny bilans jego siedmioletniego pobytu w klubie z Porto Alegre to 47 bramek w 143 meczach.
Lata 1987–1995 We Flamengo Renato zadebiutował w lidze 13 września 1987 w przegranym 0-2 meczu z São Paulo FChttps://archive.is/20120717165607/http://futpedia.globo.com/campeonatos/campeonato-brasileiro/1987/09/13/flamengo-0-x-2-sao-paulo Debiut we Flamengo. W 1987 roku Flamengo zdobył mistrzostwo Brazylii. Jednak wskutek konfliktu z Brazylijską Federacją Piłkarską - CBF Flamengo zostało pozbawione tego tytułu. Renato Gaúcho tak jak w poprzednim sezonie rozegrał w lidze 19 spotkań, w których strzelił 2 bramki. Na szczeblu stanowym Flamengo zdobyło tytuł wicemistrzowski. Latem 1988 roku Renato Gaúcho zdecydował się na transfer do Europy. Wybór padł na włoską AS Romę. Sezon spędzony w Romie był dla Renato nieudany. Roma zajęła w Serie A siódme miejsce, a Renato rozegrawszy 23 spotkania nie strzelił w nich żadnej bramki.
Renato powrócił w 1989 roku do Flamengo. Ponowny debiut w lidze brazylijskiej nastąpił 7 września 1989 w zremisowanym 0-0 meczu z Clube Atlético Mineirohttp://futpedia.globo.com/campeonatos/campeonato-brasileiro/1989/09/07/flamengo-0-x-0-atletico-mg Powrót do ligi brazylijskiej. Flamengo zakończyło sezon w drugim etapie ligi, co było równoznaczne z zajęciem 9. miejsca w lidze. Również następny sezon dla Flamengo nie był zbytnio udany. Flamengo zajęło w lidze 9. miejsce a Renato strzelił 7 bramek w 16 meczach. Sezon został uratowany zdobyciem przez Flamengo Copa do Brasil po pokonaniu w finale Goiás EC, co dało klubowi z Rio awans do Copa Libertadores 1991. Renato nie uczestniczył już w tych rozgrywkach, gdyż odszedł z Flamengo do lokalnego rywala - Botafogo. W Botafogo zadebiutował 6 lutego 1991 w wygranym 2-0 meczu z Portuguesą São Paulohttps://archive.is/20120714173423/http://futpedia.globo.com/campeonatos/campeonato-brasileiro/1991/02/06/botafogo-2-x-0-portuguesa Debiut w Botafogo. W Botafogo Renato spędził dwa sezony. Z Botafogo zajmował 12 i 2. miejsce w lidze (po porażce w finale ligi z Flamengo). Ogółem w barwach Botafogo w lidze Renato rozegrał 37 spotkań, w których strzelił 8 bramek. Drugą część 1992 roku Renato spędził w Cruzeiro EC, z którym zdobył mistrzostwo stanu Minas Gerais – Campeonato Mineiro oraz Supercopa Sudamericana 1992. W tych drugich rozgrywkach Renato z sześcioma bramkami został królem strzelców.
W 1993 roku wrócił do Flamengo, w którym powtórnie zadebiutował 20 maja 1993 w wygranym 4-3 meczu z Grêmio Porto Alegrehttp://futpedia.globo.com/campeonatos/copa-do-brasil/1993/05/20/flamengo-4-x-3-gremio Drugi powrót do Flamengo. Był to połowicznie udany debiut, gdyż Renato najpierw strzelił bramkę, by potem dostać czerwoną kartkę. Renato sezon zakończył 1 bramką w 28 spotkaniach i ósmym miejscem broniącego tytułu Flamengo. W 1994 roku Renato powrócił do Belo Horizonte, lecz nie do Cruzeiro, ale do Atlético Mineiro. W nowym klubie zadebiutował 17 stycznia 1994 w wygranym 1-0 towarzyskim meczu z Valerio. W lidze brazylijskiej w barwach Atlético Mineiro Renato zadebiutował 21 sierpnia 1994 przegranym 1-3 meczu z Paysandu SC Belémhttp://futpedia.globo.com/campeonatos/campeonato-brasileiro/1994/08/21/atletico-mg-1-x-3-paysandu Debiut w Atlético Mineiro. Ostatni raz w barwach Atlético Mineiro Renato wystąpił 27 listopada 1994 w przegranym 1-3 meczu z União São João Araras. Atlético Mineiro zakończyło sezon na czwartym miejscu w lidze i drugim w lidze stanowej. Bilans Renato w klubie z Belo Horizonte to 36 meczów i 10 bramekhttps://www.galodigital.com.br/enciclopedia/Renato_Portaluppi Bilans w Atlético Mineiro (13 meczów i 2 bramki w lidze).
Ostatnie lata kariery (1995–1999) W 1995 roku Renato powrócił do Rio de Janeiro. Został zawodnikiem Fluminense FC. Początek miał świetny w nowych barwach, gdyż Fluminense zdobył mistrzostwo stanu Rio de Janeiro. W lidze zadebiutował 20 sierpnia 1995 w wygranym 1-0 meczu z Criciúmąhttps://archive.is/20120709032012/http://futpedia.globo.com/campeonatos/campeonato-brasileiro/1995/08/20/fluminense-1-x-0-criciuma Debiut we Fluminense. Fluminense w lidze grało przeciętnie i zajęło dopiero piętnaste miejsce. Renato rozegrał w lidze 15 meczów i strzelił 4 bramki. Następny sezon miał stracony z powodu kontuzji. W 1997 roku Renato po raz czwarty został zawodnikiem Flamengo. We Flamengo 3 grudnia 1997 w przegranym 1-4 meczu z CR Vasco da Gama Renato po raz ostatni wystąpił w lidzehttp://futpedia.globo.com/campeonatos/campeonato-brasileiro/1997/12/03/flamengo-1-x-4-vasco Ostatni mecz w lidze. Ogółem w latach 1981–1997 Renato wystąpił w lidze brazylijskiej 192 meczach, w których strzelił 47 bramek. Bilans jego ostatnie pobytu we Flamengo to 29 spotkań i 7 bramek. Łączny jego bilans we Flamengo to 213 spotkań i 68 bramek.
Karierę Renato Gaúcho zakończył w Bangu AC. W barwach Alvirrubro zadebiutował 5 lutego 1999 w wygranym 4-0 towarzyskim meczu z São Lourenço. Dwa dni później w wygranym 4-0 towarzyskim meczu z Itajubą Renato strzelił swą pierwszą bramkę dla Bangu. W lidze stanowej Rio de Janeiro Renato zadebiutował 6 marca 1999 w przegranym 0-4 meczu z CR Vasco da Gama. Ostatni raz w Bangu jak i w karierze Renato wystąpił 14 marca 1999 w przegranym 0-2 meczu z Flamengohttp://www.bangu.net/informacao/livros/almanaquedobangu/1999.php Ostatni mecz w karierze. Jego bilans w Bangu to 2 mecze (7 meczów i 2 bramki łącznie z towarzyskimi potyczkami).
Sezon Klub Mecze Bramki Rozgrywki 1981 Grêmio Porto Alegre 2 0 Campeonato Brasileiro 1982 Grêmio Porto Alegre 3 0 Campeonato Brasileiro 1983 Grêmio Porto Alegre 11 4 Campeonato Brasileiro 1984 Grêmio Porto Alegre 20 5 Campeonato Brasileiro 1985 Grêmio Porto Alegre 10 4 Campeonato Brasileiro 1986 Grêmio Porto Alegre 19 2 Campeonato Brasileiro 1987 CR Flamengo 19 2 Campeonato Brasileiro 1988/89 AS Roma 23 0 Serie A 1989 CR Flamengo 2 0 Campeonato Brasileiro 1990 CR Flamengo 16 7 Campeonato Brasileiro 1991 Botafogo FR 16 2 Campeonato Brasileiro 1992 Botafogo FR 21 6 Campeonato Brasileiro 1993 CR Flamengo 28 1 Campeonato Brasileiro 1994 Clube Atlético Mineiro 13 2 Campeonato Brasileiro 1995 Fluminense Rio de Janeiro 15 4 Campeonato Brasileiro 1996 Fluminense Rio de Janeiro 0 0 Campeonato Brasileiro 1997 CR Flamengo 12 5 Campeonato Brasileiro 1998 CR Flamengo 0 0 Campeonato Brasileiro 1999 Bangu AC 2 0 Campeonato Carioca Łącznie 215 47
Kariera reprezentacyjna W reprezentacji Brazylii Renato Gaúcho zadebiutował 1 września 1983 w wygranym 5-0 meczu przeciwko reprezentacji Ekwadoru podczas Copa América 1983, na której Brazylia zajęła drugie miejsce. W turnieju Renato wystąpił w sześciu meczach z: Ekwadorem, Argentyną i po dwa razy z Paragwajem i Urugwajem w finale. W 1985 roku uczestniczył w eliminacjach Mistrzostwa Świata 1986. W 1986 roku Renato odpadł w ostatniej fazie selekcji na mundial, nie znajdując uznania w oczach selekcjonera Tele Santany.
Do reprezentacji powrócił na moment w 1987 na mecz z RFN. Na dobre powrócił do reprezentacji w 1989 roku na mecz z Resztą Świata, który był pożegnaniem Zico. W tym samym roku znalazł się w kadrze na Copa América 1989. Na turnieju rozgrywanym w Kraju kawy, Brazylia zdobyła po czterdziestoletniej przerwie mistrzowski tytuł. Renato wystąpił na turnieju w pięciu meczach z Peru, Kolumbią, Argentyną oraz dwa razy z Paragwajem. W następnym roku znalazł się kadrze na eliminacjach Mistrzostwa Świata 1990. Podczas turnieju rozgrywanego na włoskich stadionach Renato był rezerwowym i wystąpił w pęciu ostatnich minutach przegranego 0-1 meczu z Argentyną w drugiej rundzie, który eliminował Brazylię z turnieju.
W 1991 roku Renato po raz trzeci uczestniczył w Copa América. Brazylia nie obroniła wywalczonego dwa lata wcześniej tytułu ustępując Argentyną. Na turnieju w Chile wystąpił w sześciu meczach z Boliwią, Urugwajem, Kolumbią, Argentyną, Kolumbią (bramka) i Chile. W następnych Renato rzadko występował w reprezentował. Ostatni w barwach Brazylii wystąpił 16 grudnia 1993 w wygranym 1-0 towarzyskim meczu reprezentacji Meksyku. Ogółem w barwach canarinhos w latach 1983–1993 wystąpił w 41 meczach i strzelił 4 bramki.