thumb|Kontrakt służby o pełnienie obowiązków fornala 1854 r. (Archiwum Państwowe w Poznaniu) Fornal – w XIX-XX wieku najemny robotnik rolny obsługujący konie, pracujący z nimi w folwarkach, niekiedy zwany też ratajem.
Historia Jeden fornal obsługiwał zazwyczaj 1-2 pary koni roboczych wraz z wozem. Wynagrodzenie otrzymywał w naturaliach i gotówce, dość wysokie w porównaniu do innej służby dworskiej. W okresach pilnych robót zobowiązany był do dostarczenia folwarkom dodatkowej siły roboczej na swój własny rachunek (tzw. posyłki). W okresie międzywojennym określenie to rozszerzano niekiedy na ogół robotników rolnych. W Polsce kategoria fornala zanikła po 1945 roku, w wyniku zmian społeczno-gospodarczych po II wojnie światowej.
Przypisy
Kategoria:Historia chłopów Kategoria:Zawody historyczne