Kulazuch (Koolasuchus) – rodzaj drapieżnego płaza z podgromady labiryntodontów, rzędu temnospondyli, nazwanego na cześć odkrywcy, Lesleya Koola – Koolasuchus znaczy „krokodyl Koola”. Żył we wczesnej kredzie (około 110-106 milionów lat temu) na terenie obecnej Australii, wchodzącej w owym czasie w skład superkontynentu Gondwany i znajdującej się w pobliżu Bieguna Południowego, co rzutowało na jej klimat. Być może żył też na terenie obecnej Antarktydy, która była bezpośrednio połączona z terenem Australii.

Historia odkrycia Odkrycia pary szczęk zwierzęcia dokonano w roku 1989 w pobliżu San Remo w stanie Wiktoria. Pełny wygląd czaszki odtworzono na podstawie skamieniałości innego labiryntodonta o nazwie Siderops. Waga odkrycia była ogromna z powodu panującego wcześniej przekonania, że ostatnie temnospondyle wymarły 100 milionów lat przed czasem występowania kulazucha. Uważa się, że wiązało się to z pojawieniem się konkurencji ze strony fitozaurów, a następnie krokodyli. Kulazuch mógł przetrwać dłużej na terenach, których z powodu niesprzyjającego klimatu nie zamieszkały wspomniane grupy gadów.

Budowa Był to duży drapieżnik. Ważył przypuszczalnie około pół tony. Jego długość wynosiła 5 metrów, przy wysokości zaledwie 30 centymetrów. Kulazuch miał dużą i ciężką głowę, o szerokości około 50 cm. Oczy, podobnie jak u krokodyli, umieszczone były na szczycie głowy. Zęby nie były ułożone w jednym rzędzie, co pozwalało zwierzęciu na rozdrabnianie pokarmu. Ponadto były one zakrzywione do tyłu, co uniemożliwiało ofierze wydostanie się z paszczy drapieżnika, po jej pochwyceniu. Koolasuchus miał na powierzchni głowy układ kanałów linii bocznej, który otaczał także jego oczy. Zmysł ten umożliwiał mu polowanie nawet w mętnej wodzie. Kończyny kulazucha były drobne i słabo przystosowane do poruszania się na lądzie.

Behawior i etologia Uważa się, że podstawę pożywienia kulazucha stanowiły żółwie, skorupiaki, morskie mięczaki, ryby i jamochłony. Kształt i duże rozmiary jego głowy sugerują, że mógł on kryć się w wodzie i zasysać swoje ofiary na sposób żyjących współcześnie skrytoskrzelnych. Wspomniane wyżej rozmieszczenie oczu świadczyć może, że był on drapieżnikiem polującym z zasadzki na kręgowce lądowe, tak jak czynią to krokodyle, których rolę przejął na terenach arktycznych. Jego łupem mogły więc padać niewielkie ssaki i dinozaury, jak Leaellynasaura.

Można przypuszczać, że z zimnym klimatem radził sobie zapadając w stan hibernacji, tak jak robi to dzisiaj większość płazów.

Kulazuch w kulturze masowej Zwierzę przedstawione zostało w odcinku serialu Wędrówki z dinozaurami pt. Duchy milczących kniei jako zagrożenie dla lielynazaur, małych ornitopodów.

Bibliografia

Kategoria:Temnospondyle Kategoria:Płazy kredy Kategoria:Wymarłe płazy Australii