Powiat zgierski – powiat w Polsce (województwo łódzkie), utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Zgierz.
Według danych z 31 grudnia 2019 roku powiat zamieszkiwało 166 113 osób. Natomiast według danych z 30 czerwca 2020 roku powiat zamieszkiwały 166 154 osoby.
Geografia Położenie i obszar Powiat zgierski ma obszar 855,18 km², w tym: użytki rolne: 66% użytki leśne: 19% Powiat stanowi 4,69% powierzchni województwa.
Podział administracyjny W skład powiatu wchodzą: gminy miejskie: Głowno, Ozorków, Zgierz gminy miejsko-wiejskie: Aleksandrów Łódzki, Parzęczew, Stryków gminy wiejskie: Głowno, Ozorków, Zgierz miasta: Głowno, Ozorków, Zgierz, Aleksandrów Łódzki, Stryków, Parzęczew
Ludność i powierzchnia (dane GUS z 31 grudnia 2007 r.)
lp. Herb Gmina siedziba powierzchnia(km²) ludność gęstość zaludnienia(osób/km²)1 24px Aleksandrów Łódzki Aleksandrów Łódzki 116,43 26851 230,622 24px Głowno (gmina wiejska) Głowno 104,77 4908 46,853 24px Ozorków (gmina wiejska) Ozorków 95,51 6661 69,744 24px Parzęczew Parzęczew 103,89 5025 48,375 28x28px Stryków Stryków 157,90 12203 77,286 24px Zgierz (gmina wiejska) Zgierz 199,05 11766 59,117 24px Głowno (miasto) Głowno 19,84 14989 755,498 24px Ozorków (miasto) Ozorków 15,46 20445 1322,459 24px Zgierz (miasto) Zgierz 42,33 58164 1374,06Razem – 9 9 855,18 161 012 188,28
Demografia Dane z 31 grudnia 2007 r.: Opis Ogółem Kobiety Mężczyźnijednostka osób % osób % osób %populacja 161 012 100 84 330 52,4 76 682 47,6powierzchnia 855.18 km²miasto 117 808 100 62 679 53,2 55 129 46,8wieś 43 204 100 21 651 50,1 21 553 49,9gęstość zaludnienia(mieszk./km²) 188,28 98,61 89,67
thumb|690x480px|center |Piramida wieku mieszkańców powiatu zgierskiego w 2014 roku
Gospodarka W powiecie zarejestrowano prawie 12 tys. podmiotów gospodarczych i działa sieć 1700 punktów handlowych i usługowych.
Transport Transport drogowy Długość dróg powiatowych to prawie 1000 km, w tym 335 utwardzonych. Stolica powiatu – Zgierz jest jednym z głównych miast satelickich łódzkiego zespołu metropolitalnego. Powiat posiada dobre połączenie komunikacyjne z resztą kraju, przebiega tu m.in. droga krajowa nr 1 północ-południe, a w przyszłości będzie tędy przebiegać zachodnia obwodnica Łodzi. Szczególnie istotne znaczenie dla rozwoju powiatu ma budowa autostrady A1 i istniejąca autostrada A2.
Przez powiat przebiegają: autostrady: autostrada A1 Rusocin – Piotrków Trybunalski autostrada A2 Świecko – Konotopa (z węzłami: Emilia, Biała i Stryków) drogi krajowe: droga krajowa nr 91 Gdańsk – Podwarpie droga krajowa nr 14 Łowicz – Walichnowy droga krajowa nr 71 Stryków – Rzgów droga krajowa nr 72 Konin – Rawa Mazowiecka drogi wojewódzkie: droga wojewódzka nr 469 Uniejów – Wróblew droga wojewódzka nr 702 Kutno – Zgierz droga wojewódzka nr 708 Ozorków – Brzeziny
Transport kolejowy Przez powiat przebiegają dwie linie kolejowe: linia kolejowa nr 15 Bednary – Łódź Kaliska linia kolejowa nr 16 Łódź Widzew – Kutno
Oświata Działa blisko 100 szkół, ponad 40 bibliotek, kilkanaście domów kultury, obiekty sportowe i turystyczne. Opiekę zdrowotną zapewniają trzy szpitale i dziewięć przychodni rejonowych.
Zabytki Biała Kościół parafialny pw. śś. Piotra i Pawła zbudowany w XVIII w. i restaurowany oraz powiększony w 1938 r., drewniany o konstrukcji zrębowej. Wnętrze jednonawowe podzielone jest słupami na trzy nawy. Fasadę wieńczy dwukondygnacjowy barokowy szczyt wolutowy z pilastrami o głowicach rzeźbionych w motywy roślinne. Dachy są gontowe dwuspadowe nad zakrystią pulpitowy. Wyposażenie pochodzi z XVII w. Bratoszewice Kościół parafialny pw. św. Augustyna zbudowany został na przełomie XV/XVI w., następnie zburzony i zrabowany w latach 1651-1655. Przebudowano go w 1898-1901 r. Kościół jest późnogotycki, jednonawowy. Po bokach nawy znajdują się dwie neogotyckie kaplice. Zewnątrz jest oszkarpowany. Fasadę wieńczy schodkowy szczyt. Dach nad nawą jest dwuspadowy z nową wieżyczką na sygnaturkę, nad prezbiterium stożkowy kryty gontem. Wyposażenie pochodzi z XVII i XVIII w. Drewniana dzwonnica o konstrukcji słupowej zbudowana została w XVIII w. Jest czworo ścienna nakryta dachem namiotowym. Stare domy pofolwarczne pochodzące z poł. XIX w. Są drewniane o konstrukcji zrębowej. Nakryte są dachami czterospadowe. Dobra kościół starokatolicki mariawitów pw. św. Jana Chrzciciela i św. Doroty, zbudowany w stylu neogotyckim, z czerwonej cegły w 1907 roku. Kębliny Murowany, parterowy dawny dwór zbudowany około 1840 r., przebudowany w 1860 oraz 1934-1935. Od tyłu posiada ryzalit, dach wieńczy trójkątny szczyt. Od frontu znajduje się nowy taras. Dach łamany polski przerobiono na mansardowy. Naprzeciw dworu znajduje się murowana, zbudowana w pocz. XIX w. dawna kuźnia, którą przebudowano w 2. poł. XIX w. i w latach 1934-1935. Od frontu posiada ryzalit i nowy ganek wsparty na dwóch kolumnach. W narożach podpierają ją szkarpy. Przekrywa ją dach naczółkowy. Koźle Kościół parafialny pw. św. Szczepana zbudowany w 1752 r., drewniany o konstrukcji zrębowej, orientowany. Jest jednonawowy. Dachy kryte są gontem. Ołtarze są barokowe z 1. poł. XVIII w. Dzwonnica zbudowana w XVIII w., drewniana o konstrukcji słupowej. Została przeniesiona na obecne miejsce w latach 1908-1912. Jest czworoboczna, nakryta dachem namiotowym. Lipka kościół starokatolicki mariawitów pw. Matki Bożej Szkaplerznej i św. Wojciecha wzniesiony w stylu neogotyckim, z czerwonej cegły, w 1907 roku. Zniszczony podczas I wojny światowej i odbudowany. We wnętrzu konfesja i ołtarz z początku XX wieku. Niesułków Kościół parafialny pw. św. Wojciecha wzniesiony został w 2. poł. XVII w., drewniany o konstrukcji zrębowej. Rozbudowano go i restaurowano w latach 1934 i 1948. Jest jednonawowy. Dachy są dwuspadowe gontowe. Wyposażenie pochodzi z XVII, XVIII i XIX w. Stryków Kościół starokatolicki mariawitów pw. św. Marcina i św. Anny wzniesiony w stylu neogotyckim, z czerwonej cegły, w 1907 roku. We wnętrzu konfesja i ołtarz z początku XX wieku. rzymskokatolicki Kościół parafialny pw. św. Marcina został wzniesiony na miejscu poprzednich w latach 1912-1925, według projektu Józefa Dziekońskiego i Zdzisława Mączeńskiego. Wyposażenie pochodzi z XVII i XIX w. Wola Błędowa Stary dom drewniany o konstrukcji zrębowej zbudowany w początkach XIX w. Dach jest czterospadowy. Mąkolice We wsi znajduje się wzniesiony w XV wieku drewniany kościół parafialny pw. św. Wojciecha, Klemensa, Stanisława i Katarzyny. Budowę kościoła rozpoczął arcybiskup Wojciech Jastrzębiec, a ukończył w roku 1444 jego następca Wincenty Kot. Ponadto stoi tu stara drewniana szkoła z 1849 r. oraz kilka drewnianych chałup z 1. poł. XIX stulecia, które ocalały z pożaru trawiącego wieś w roku 1882.
Według rejestru zabytków KOBiDZ na listę zabytków wpisane są obiekty: kościół pw. św. św. Wojciecha i Stanisława, drewniany, 1521, XVIII/XIX w., nr rej.: A/116 z 24.08.1967 dzwonnica, drewniana, nr rej.: A/613 z 24.08.1967
Starostowie Józef Dziemdziela (od 1999 do 2001) Grzegorz Robert Leśniewicz (od 2001 do 2002) Lesław Jarzębowski (od 28 października 2003 do 4 listopada 2005) Grzegorz Robert Leśniewicz (od 4 listopada 2005 do 27 listopada 2006) Jacek Socha (od 27 listopada 2006 do 1 grudnia 2010) Krzysztof Kozanecki (od 1 grudnia 2010 do grudnia 2014) Bogdan Jarota (od grudnia 2014 do kwietnia 2024) Iwona Dąbek (od maja 2024)
Sąsiednie powiaty brzeziński łęczycki łowicki łódzki wschodni Łódź (powiat grodzki) pabianicki poddębicki
Zobacz też powiat łódzki
Przypisy
Linki zewnętrzne Oficjalny serwis starostwa zgierskiego
Kategoria:Ziemia łęczycka zgierski