thumb|180px|Książę Józef Poniatowski, dowódca VIII Korpusu Wielkiej Armii. Portret księcia Józefa na koniu, Juliusz Kossak, 1879 VIII Korpus (Polski) Wielkiej Armii – polska formacja wojskowa okresu napoleońskiego.
Powołany przez Napoleona dekretem z marca 1813. W czerwcu przejęty na żołd francuski.
Dowódcą korpusu mianowano księcia Józefa Poniatowskiego a szefem sztabu gen. Aleksandra Różnieckiego.
Artylerią korpusu dowodził płk Jakub Redel, wojskami inżynieryjnymi płk Jean-Baptiste Mallet de Grandville.
Formowanie i skład 180px|thumb|right|Jan Nepomucen Umiński, dowódca Brygady Jazdy 180px|thumb|right|Michał Sokolnicki 180px|thumb|right|Ostatnia szarża Poniatowskiego pod Lipskiem Mimo klęski Napoleona w wyprawie moskiewskiej książę Poniatowski przystąpił do odtwarzania armii. Stosując metody kościuszkowskie: intensywny pobór dymowy i wcielając bataliony gwardii narodowej do pułków liniowych uzyskał doskonałe efekty. Stary żołnierz tworzył doskonałe kadry, a rekrut prędko stawał się starym żołnierzem. Orde de Bataille w przededniu bitwy pod Lipskiem dowódca – generał (od 16 X – marszałek Francji) ks. Józef Poniatowski szef sztabu – generał Aleksander Różniecki dowódca artylerii – płk Redel dowódca wojsk technicznych – płk Mallet
26 Dywizja – gen. Ludwik Kamieniecki 1 brygada – gen. Sierawski pułk nadwiślański 1 pułk piechoty 16 pułk piechoty 2 brygada – gen. Małachowski 8 pułk piechoty 15 pułk piechoty 3 baterie artylerii pieszej 27 Dywizja – gen. Izydor Krasiński 3 brygada – gen. Grabowski 12 pułk piechoty 14 pułk piechoty 4 1/2 baterii artylerii pieszej 27 Brygada Kawalerii Lekkiej – gen. Jan Nepomucen Umiński 14 pułk kirasjerów płk Stanisława Małachowskiego pułk krakusów płk. Aleksandra Obojskiego Artyleria rezerwowa: 2 baterie artylerii pieszej kompania saperów oddział wyposażenia taboru.
Wraz ze służbami korpus liczył ok. 10 000 i 36 dział.
Działania zbrojne thumb|180px|Napoleon i ks. Józef Poniatowski pod Lipskiem, obraz Suchodolskiego. 7 maja VIII Korpus opuszcza kraj i udaje się ku Wielkiej Armii. Gen. Michał Sokolnicki spóźnia się z wezwaniem Napoleona (12 maja), by na tyłach przeciwnika prowadzić działania partyzanckie. Sławetne słowa "Idę do Polski i dla Polski, tam się mają połączyć ze mną Polacy..." nigdy nie urzeczywistniły się. Książę Poniatowski kontynuował swój marsz do Saksonii.
W kampanii jesiennej (saksońskiej) korpus walczy początkowo pod Ebersdorf i Löbau.
Wykonuje zawsze zadania samodzielnie. używany jest do działań dywersyjnych, przesłaniania działań sił głównej, wiązania i zatrzymywania przeważających sił przeciwnika. Działania sprzymierzonych sił austriacko-rosyjskich, na odcinku zajmowanym przez korpus, były jedynie pozorowaniem kierunku głównego uderzenia, które nastąpiło w rzeczywistości kilkadziesiąt kilometrów na zachód - bezpośrednio na Drezno. Tam w bitwie rozegranej 26 i 27 sierpnia Napoleon pobił armię sprzymierzonych. Korpus polski stał nadal w rejonie Żytawy strzegąc przejść przez góry między Czechami a Saksonią, ubezpieczając od południa zgrupowane w Saksonii korpusy francuskie thumb|180px|right|Plan bitwy – 16 października 1813 Bitwa pod Lipskiem thumb|right|180px|Bitwa pod Lipskiem thumb|right|180px|Śmierć ks. Poniatowskiego w Elsterze
Dla wojsk Korpusu bitwa pod Lipskiem rozpoczęła się 16 października w godzinach rannych. Na wieś Markkleeberg ruszyło sześć pułków sprzymierzonych. Naprzeciw nich stanęła dywizja generała Krasińskiego. Po zaciętych walkach zatrzymała ona natarcie Austriaków.
Nad rzeką Pleisse walczyła dywizja gen. Kamienieckiego. I tu nie osiągnął przeciwnik żadnych decydujących sukcesów.
Na koniec dnia VIII Korpus miał około 35% strat.
Tego dnia ks. Józef Poniatowski otrzymał tytuł marszałka Francji.
Trzeci dzień bitwy, 18 października, miał przynieść rozstrzygnięcie. O 10 rano wzmógł się nacisk nieprzyjaciela na odcinku VIII Korpusu koło Probstheide. Walczyli tu, obok Poniatowskiego marszałkowie Augereau i Oudinot. Dywizja Krasińskiego, dywizja konna Sokolnickiego, batalion Kurcyusza i w tym dniu biły się dzielnie nieustannie kontratakując silniejszego liczebnie przeciwnika.
Walki rozegrane 19 października były najprawdopodobniej najkrwawszymi w dziejach korpusu. Oddziały Korpusu i wojska marszałka Macdonalda odpierały główne uderzenie nieprzyjaciela i osłaniały odwrót Wielkiej Armii na zachód. W bojach tych VIII Korpus znów poniósł ciężkie straty broniąc zaciekle odcinka Dölitz-Probsthejde. Jednak zbyt wczesne zniszczenie mostu na Elsterze spowodowało zgubę wielu oddziałów. W rzece znalazł również śmierć książę Józef Poniatowski, wódz naczelny Wojska Polskiego i jedyny obcokrajowiec w randze marszałka Francji.
VIII Korpus Wielkiej Armii przestał istnieć. Zobacz też V Korpus Wielkiej Armii ks. Józefa Poniatowskiego IV Korpus Jazdy Odwodowej Księstwo Warszawskie Bibliografia Robert Bielecki Wielka Armia Napoleona, Bellona, Warszawa 2004.
Marian Kukiel, Dzieje oręża polskiego w epoce napoleońskiej 1795-1815, Poznań 1912; Gabriel Zych, Armia Księstwa Warszawskiego 1807-1812. Digby Smith Lipsk 1813, Finna, Gdańsk, 2008.
Kategoria:Korpusy polskie Kategoria:Armia Księstwa Warszawskiego Kategoria:Polskie jednostki organizacyjne wojska utworzone w 1813 Kategoria:Polskie jednostki organizacyjne wojska rozwiązane w 1813