Stanisław Konstanty Rakusa-Suszczewski (ur. 11 lutego 1938 w Warszawie) – polski profesor nauk przyrodniczych w zakresie biologii i oceanologii, polarnik, współtwórca polskiego programu polarnego, założyciel Polskiej Stacji Antarktycznej im. Henryka Arctowskiego na Wyspie Króla Jerzego w Zachodniej Antarktyce, członek korespondent Polskiej Akademii Nauk, doktor honoris causa multi
Życiorys Studia na Uniwersytecie Warszawskim ukończył w 1961, uzyskując dyplom magistra hydrobiologii. Po studiach pracował krótko w Katedrze Hydrobiologii. W 1962 wyjechał na roczny staż do Brazylii do Instytutu Oceanologii Uniwersytetu w São Paulo. Po powrocie pracował w Morskim Instytucie Rybackim i równocześnie realizował pracę doktorską na Wydziale Oceanografii i Rybactwa Morskiego Wyższej Szkoły Rolniczej w Olsztynie, obronioną w 1968.
Po trzykrotnym udziale w radzieckich i amerykańskich wyprawach arktycznych w 1975 uzyskał w Instytucie Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego PAN habilitację. Od 1975 pracował w Instytucie Ekologii PAN.
W latach 1976–1977 był inicjatorem i kierownikiem wyprawy, podczas której założona została funkcjonująca do dziś Polska Stacja Antarktyczna im. Henryka Arctowskiego. Od 1979 należał do PZPR.
W 1982 uzyskał tytuł profesora nauk przyrodniczych. Obszar jego prac naukowych to badania biologii mórz polarnych, głównie Antarktyki – fizjologia i ekologia organizmów morskich. Jego staraniem w 1992 z Instytutu Ekologii PAN wydzielono jako samodzielną jednostkę Zakład Biologii Antarktyki PAN. Zakładem tym kierował (na stanowisku Dyrektora) od chwili jego utworzenia, aż do 2005. Od września 2005 do grudnia 2006 pełnił funkcję Stałego Przedstawiciela PAN przy Rosyjskiej Akademii Nauk w Moskwie. Po powrocie do Polski przeszedł na emeryturę i podjął się tłumaczenia książek historycznych – dzienników wypraw polarnychPięć ksiąg, czyli pentalogia wypraw polarnych do Antarktyki i Arktyki w XIX, XX i XXI w. Literatura faktów, utrzymana w stylu dzienników..
Jest autorem lub współautorem ponad 100 publikacji (indeks H = 22), z czego ponad 30 zindeksowanych jest w bazie Web of Science (indeks H = 9)Prace autorstwa „Rakusa-Suszczewski” i „RakusaSuszczewski” w bazie Web of Science..
Od 2004 jest członkiem korespondentem Polskiej Akademii Nauk. Jest też członkiem Towarzystwa Naukowego Warszawskiego oraz Explorers Club. W latach 2001–2003 pełnił funkcję wiceprzewodniczącego Wydziału II Nauk Biologicznych PAN.
Jest doktorem honoris causa Rosyjskiej Akademia Nauk (2001), Akademii Rolniczej w Szczecinie – laudację wygłosił profesor Juliusz ChojnackiDoktoraty honoris causa Akademii Rolniczej w Szczecinie w latach 2002–2005. Dorota Gołębiowska. „Gazeta Pięćdziesięciolecia.” „Agrarius” wydanie archiwalne – sierpień 2005, s. 183., a także Narodowej Akademii Nauk Ukrainy (2013).
Jego nazwiskiem nazwano Przylądek Rakusy i Zatokę Suszczewskiego na Wyspie Króla Jerzego.
Odznaczony Krzyżem Kawalerskim i Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski, Antarctic Medal Departamentu Obrony USA, Medalem Ramon Cahala Akademii Nauk Hiszpanii, Odznaką Honorową Bene Merito przyznawaną przez Ministra Spraw Zagranicznych w uznaniu zasług na rzecz działalności wzmacniającej pozycję Polski na arenie międzynarodowej i wieloma innymi.
Wybrane publikacje (1973) Antarktyda. 1968–1972Antarktyda. 1968–1972, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1973. (1979) Dlaczego Antarktyda?Dlaczego Antarktyda?, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1979. . (1980) Antarktyka: zasoby mineralne i żyweAntarktyka: zasoby mineralne i żywe, Wszechnica Polskiej Akademii Nauk: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1980. . (1989) W AntarktyceW Antarktyce, Krajowa Agencja Wydawnicza, Warszawa 1989. . (1994) Dzienniki z polarnych podróżyDzienniki z polarnych podróży, Wszechnica Polskiej Akademii Nauk: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1994. . (1999) Ekosystem morskiej Antarktyki. Zmiany i zmienność:Ekosystem morskiej Antarktyki. Zmiany i zmienność, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1999. . (2012) Wiatrem przewiany słońcem spalony (1960–2009). 50 lat polarnych podróżyWiatrem przewiany słońcem spalony (1960–2009). 50 lat polarnych podróży, Oficyna Wydawnicza Aspra-JR, Warszawa 2012. . (2016) Antarktyczna wyprawa statku „Belgica”Zbiór relacji: Adrien de Gerlache, Henryk Arctowski, Stanisław Rakusa-Suszczewski, Oficyna Wydawnicza Aspra, Warszawa 2016. . (2016) A Floating Antartic Research Station (Fars) A Reality Or Fantasy?
Wybrane tłumaczenia F.G.T von Bellingshausen. Dwukrotne poszukiwania w Południowym Lodowatym Oceanie I pływanie dookoła świata w latach 1819,20 i 21. Oficyna Wydawnicza Aspra JR. Warszawa 2009 Jurij Lisianski. Podróż dookoła świata w latach 1803, 1804, 1805 i 1806 na okręcie Newa. Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego. Warszawa 2012 Kapitan Otto von Kotzebue. Podróże naokoło świata. (1815–1818 i 1823–1826). Wydawnictwo IHN PAN 2012 Douglas Mawson. W krainie zamieci. Australijskie wyprawy antarktyczne 1911–14. Wydawnictwo IHN 2014
Uwagi
Przypisy
Kategoria:Członkowie Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej Kategoria:Członkowie korespondenci PAN Kategoria:Polscy hydrobiolodzy Kategoria:Urodzeni w 1938 Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski Kategoria:Polacy upamiętnieni nazwami obiektów fizjograficznych na Ziemi Kategoria:Polscy doktorzy honoris causa uczelni w Rosji Kategoria:Doktorzy honoris causa Akademii Rolniczej w Szczecinie Kategoria:Pracownicy instytutów naukowych PAN Kategoria:Odznaczeni Odznaką Honorową Bene Merito Kategoria:Polscy badacze rejonów polarnych Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Członkowie Towarzystwa Naukowego Warszawskiego Kategoria:Członkowie The Explorers Club
Linki zewnętrzne