Ulvöspinel (ulvospinel lub ulvit) – minerał z grupy spineli będący tlenkiem żelaza i tytanu o wzorze: Fe2TiO4 (ortotytanian żelaza).

Nazwa pochodzi od szwedzkiej wyspy Ulvö, gdzie został odkryty w 1943 roku.

Właściwości Układ krystalograficzny – regularny Połysk – metaliczny Twardość w skali Mohsa – 5.5 do 6 Barwa – brązowy do czarnego Gęstość – 4,78 g/cm³ Przełam: muszlowy, nierówny

Łupliwość: brak

Dwójłomność – brak (substancja izotropowa) Zazwyczaj tworzy kryształy izometryczne, przyjmujące postać ośmiościanów. Jest kruchy, nieprzezroczysty. Ulvospinel tworzy stałe roztwory z magnetytem i tytanomagnetytem. Występowanie Powstaje w skałach magmowych (głębinowych i wylewnych) także w utworach przeobrażonych i w skałach okruchowych. Jest pospolity w tytanonośnych złożach magnetytu. Występuje także w kimberlitach i niektórych bazaltach, zwłaszcza na Księżycu (udział do 10%) i Marsie.

Miejsca występowania: Szwecja, Niemcy.

W Polsce został znaleziony w złożach rud tytanowo-magnetytowych na Suwalszczyźnie oraz w bazaltach na Dolnym Śląsku.

Zastosowanie źródło otrzymywania tytanu ma znaczenie naukowe

Ulvospinel tworzy stałe roztwory z magnetytem w wysokich temperaturach i warunkach redukujących, podczas krystalizacji magmy bogatej w tlenek tytanu. Ma tendencję do utlenienia się do magnetytu i ilmenitu podczas stygnięcia skały. W ten sposób mogą się tworzyć widoczne w kryształach magnetytu warstewki stałego roztworu tych dwóch minerałów. Nie interpretowano jednak tego zjawiska jako oznaki obecności ulvospinelu, dopóki wspomniana reakcja utleniania nie została odtworzona w laboratorium. Eksperyment po raz pierwszy opisali Buddington i Lindsley (1964, Journal of Petrology 5, p. 310–357). Wyniki tych badań są szczególnie ważne dla tektoniki płyt, ponieważ magnetyt zawiera informację o polu magnetycznym Ziemi podczas formowania skały.

kamień kolekcjonerski

Bibliografia Bolewski A., Manecki A.: Mineralogia szczegółowa, Wydawnictwo PAE. Warszawa 1993, A Manecki – Encyklopedia minerałów z polskim i angielskim słownikiem nazw. Minerały Ziemi i materii kosmicznej, AGH Uczelniane Wydawnictwa Naukowo- Dydaktyczne, Kraków 2004,

Linki zewnętrzne Informacje o minerale

Kategoria:Tlenki i wodorotlenki (minerały)