Miejsca pamięci w Bełchatowie – miejsca pamięci związane z historią miasta, Polski oraz świata.

Pomnik przy parafii św. Stanisława w Bełchatowie thumb|right|250px|Pomnik przy parafii św. Stanisława Biskupa i Męczennika

Tablica znajdująca się na pomniku została odsłonięta po raz pierwszy 2 listopada 1938 roku na placu Józefa Piłsudskiego (do 1935 roku plac ten nazywany był Nowym Rynkiem, obecnie jest to Plac Wolności). Podczas II wojny światowej była ukrywana. Dopiero w 1988 roku została umieszczona na pomniku przy ówczesnej kaplicy pod wezwaniem św. Stanisława Biskupa i Męczennika przy ulicy gen. Ludwika Czyżewskiego (od 1991 jest to kościół parafialny).

Napis na tablicy pamiątkowej:

Peowiakom i ochotnikom miasta Bełchatowa poległym w walkach o niepodległość Polski.

Peowiacy.

2 listopada 1938

Znajduje się na niej również lista poległych:

Bednarek Kazimierz Bukowski Wiktor Chojnacki Franciszek Chojnacki Władysław Cichuta Antoni Hajdys Ludwik Hellwig Stefan Kowalski Jan Mietkiewicz Feliks Pierzyński Franciszek Pietraszek Leon Pilc Władysław Rąbalski Leon Stasiak Bronisław Trepka Stanisław

Grób Stefana i Nelly Hellwigów w Parku Olszewskich thumb|left|120px|Grób Stefana i Nelly Hellwigów w Parku Olszewskich

Grób Stefana Hellwiga (uczestnika walk polsko-bolszewickich z 1920 roku, który zginął na polu walki w miejscowości Trzeszczany pod Hrubieszowem 2 września 1920 roku) oraz jego żony Nelly Hellwig, która jako wolontariuszka pomagała rannym żołnierzom. Po śmierci męża Nelly udała się na front w celu odszukania jego ciała. Po przewiezieniu ciała męża do stolicy popełniła samobójstwo (20 września 1920 roku). Małżonkowie zostali pochowani w parku przy dworku Olszewskich w miejscu "Świątyni dumania", dawnym miejscu spotkań kochanków.

Pomnik strażaków z Ochotniczej Straży Pożarnej thumb|right|200px|Pomnik upamiętniający strażaków z OSP w Bełchatowie oraz założycieli bełchatowskiej straży pożarnej

Pomnik odsłonięty został 23 września 2001 roku na placu Narutowicza, przy starym budynku Ochotniczej Straży Pożarnej w Bełchatowie (aktualnie Ochotnicza Straż Bełchatowska dysponuje również nowym budynkiem przy ul. Bawełnianej 18).

Pomnik poświęcony jest Strażakom – ochotnikom poległym, zmarłym i zasłużonym w służbie Bogu, ojczyźnie i społeczeństwu w 100-lecie powstania ochotniczej straży pożarnej w Bełchatowie oraz założycielom bełchatowskiej straży pożarnej:

dr. Włodzimierzowi Radziewiczowi Felicjanowi Otockiemu Czesławowi Moskalewskiemu Aleksandrowi Rybczyńskiego ks. Leonowi Zarembie Stanisławowi Pieniążkowi Albertowi Hellwigowi

Pomnik "Pamięci Bełchatowian" thumb|right|200px|Pomnik 'Pamięci Bełchatowian' przy parafii pw. NNMP w Bełchatowie

Pomnik "Pamięci Bełchatowian" znajduje się przy parafii Narodzenia Najświętszej Maryi Panny (przy ul. Kościuszki w centrum miasta. Upamiętnia on ludzi związanych z Bełchatowem, którzy walczyli w obronie Polski. Na pomniku znajdują się trzy tablice:

1. Władysław Włodarczyk (1925–1944). Urodzony we wsi Oszczów na Wołyniu. W 1940 w głąb ZSRR. 1942–1947 – żołnierz 7DP AP gen. W Andersa w ZSRR. Żołnierz Samodzielnej Brygady Spadochronowej Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. Uczestnik desantu pod Arnhem. 1947–1994 – mieszkaniec Bełchatowa.

2. 1939–1945 Tablica: "W hołdzie żołnierzom Armii Krajowej z rejonu Bełchatów poległym w obozach koncentracyjnych, rozstrzelanym na ulicach Bełchatowa oraz zamordowanym w lochach Gestapo w Łodzi w latach walki o niepodległość ojczyzny. Cześć i chwała. Towarzysze broni. Bełchatów sierpień 1994

Zginęli w obozach koncentracyjnych: Mycke Mieczysław Janusz Eugeniusz Szwerkold Seweryn Szabrańska Jadwiga

Rozstrzelani na ulicach Bełchatowa Szelagowski Jan Kowalczyk Tadeusz Kulik Zygmunt Tyszke Kazimierz

Polegli w oddziałach partyzanckich: Grabarczyk Stanisław Buca Lucjan Pieniążek Bartłomiej Koprowski Bolesław

Zamordowani przez Gestapo w Łodzi: Grzyboski Marian Grzybowski Czesław Sztajnert Konstanty Adamowicz Tadeusz

3. Czesław Bartłomiejczyk (1922–1980) Urodzony we wsi Binków gmina Bełchatów (teren dzisiejszego osiedla Binków 1942-1947 – pilot 316. Dywizjonu Myśliwskiego "Warszawskiego" w Wielkiej Brytanii 1950–1965 pilot wojskowy RAF. Służbę zakończył w randze majora lotnictwa brytyjskiego.

Budynek dawnego Arbeitsamtu thumb|right|200px|Tablica informacyjna na budynku dawnego nazistowskiego urzędu pracy w Bełchatowie

Budynek dawnego niemieckiego urzędu pracy (Arbeitsamt), w którym zajmowano się organizacją deportacji mieszkańców Bełchatowa i osób z najbliższych okolic z terenu powiatu bełchatowskiego, wywożonych jako robotników do pracy przymusowej na teren III Rzeszy w czasie II wojny światowej.

Na tablicy ufundowanej w 2006 roku dzięki staraniom Stowarzyszenia Polaków Poszkodowanych przez III Rzeszę (oddziału łódzkiego) oraz Stowarzyszenia Przyjaciół Bełchatowa umieszczonej na budynku Szkoły Muzycznej znajduje się napis:

W tym budynku w latach 1940-1944 mieścił się niemiecki urząd pracy Arbeitsamt. Urząd ten był organizatorem deportacji kilku tysięcy mieszkańców miasta i powiatu bełchatowskiego do przymusowych robót niewolniczych w III Rzeszy

Dzisiejszy adres budynku to plac Wolności 20. Mieści się w nim Państwowa Szkoła Muzyczna I Stopnia oraz Społeczne Ognisko Muzyczne.

Budynek aresztu Gestapo i żandarmerii hitlerowskiej thumb|left|160px|Tablica pamiątkowa na budynku aresztu

Budynek ten mieści się aktualnie przy ulicy Okrzei 49. W latach 1939–1945 był on siedzibą żandarmerii hitlerowskiej w Bełchatowie oraz mieścił się w nim areszt Gestapo.

22 lipca 1974 na budynku została umieszczona tablica z napisem:

Tu w latach 1939-1945 mieścił się areszt gestapo i żandarmerii wojskowej. Miejsce kaźni i rozstrzeliwań Polaków.

Obecnie mieści się tam siedziba Państwowego Powiatowego Inspektoratu Sanitarnego, Powiatowa Stacja Sanitarno–Epidemiologiczna oraz Łódzki Ośrodek Doradztwa Rolniczego z siedzibą w Bratoszewicach (rejon Bełchatów).

Pomnik Adama Mickiewicza thumb|Popiersie Adama Mickiewicza w Bełchatowie

W roku 1955 – w setną rocznicę śmierci Adama Mickiewicza – na dawnym postumencie pomnika upamiętniającego żołnierzy Polskiej Organizacji Wojskowej oraz walczących o niepodległość ojczyzny wbudowano tablicę poświęconą poecie. W latach 80. postument zburzono. Popiersie Mickiewicza, stojące na cokole w parku miejskim na Placu Wolności, postawiono w 1988 roku (w 70. rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości).

Miejsce zamordowania żołnierzy AK thumb|right|200px|Płyta pamiątkowa

Płyta pamiątkowa upamiętniająca zamordowanie przez hitlerowców 7 marca 1942 roku czterech żołnierzy Armii Krajowej: Jana Szelągowskiego Zygmunta Kulika Jana Kazimierza Tyszki Tadeusza Kowalczyka

Aktualnie znajduje się na terenie boiska szkolnego I Liceum Ogólnokształcącego im. Władysława Broniewskiego.

Symboliczny grób powstańców thumb|right|200px|Symboliczny grób powstańców z 1863 roku

Symboliczny grób powstańców, którzy zginęli podczas powstania styczniowego w okolicach Bełchatowa. Znajduje się on na rzymskokatolickim cmentarzu parafialnym kościoła pw. Wszystkich Świętych w Grocholicach.

Napis na tablicy:

Przechodniu!

Poleć Bogu dusze bohaterskich powstańców z 1863 r. poległych za wolność ojczyzny w walce z rosyjskim ciemiężcą.

Gloria victis

Mieszkańcy Zamościa

Miejsca pamięci związane z bełchatowskimi Żydami

Miejsce Pamięci Kategoria:Miejsca pamięci w Polsce Kategoria:Pomniki w województwie łódzkim Miejsce Pamięci

Kategoria:Pomniki ofiar II wojny światowej w Polsce