Huemal chilijski (Hippocamelus bisulcus) – gatunek ssaka parzystokopytnego z rodziny jeleniowatych blisko spokrewniony z huemalem peruwiańskim (Hippocamelus antisensis). Gatunek rzadki i do niedawna słabo znany.
Występowanie i biotop Obecny zasięg występowania gatunku obejmuje Argentynę i południowe Chile. Zamieszkuje gęste i wilgotne lasy. Żyje w izolowanych populacjach.
Charakterystyka ogólna Wygląd Ciało krępe z krótkimi kończynami, bardzo długie uszy wyścielone wewnątrz jasnym futrem, oczy otoczone jaśniejszą obwódką sierści. Poroże słabo rozwidlone, trzon rozgałęzia się na dwa odrostki – wyżej niż u taruki. Młodym samcom pierwsze poroże wyrasta w wieku około 18 miesięcy.
Podstawowe daneDługość ciała140–160 cmWysokość w kłębie75–85 cmOgon (kwiat)10–15 cmMasa ciałaprzeciętnie 45–65 kgDojrzałość płciowa ?Okres godowyjesieńCiąża230–240 dniLiczba młodychw miocie1-2Długość życia14 lat
Huemal osiąga długość ciała 140–160 cm, długość ogona 10–15 cm, wysokość w kłębie 75–85 cm. Przeciętna masa ciała waha się w przedziale 45–65 kg (niektórzy autorzy podają 70–100 kg Brent Huffman, www.ultimateungulate.com, Hippocamelus bisulcus (en)). Huemal ma duży czarny nos i małe oczy.
Futro huemala jest brązowe do szarobrązowego, latem krótkie, zimą gęste i dłuższe. Wierzchnia część ogona jest ciemnobrązowa, a spodnia biała. Dymorfizm płciowy wyraźnie zaznaczony: samce są większe i cięższe.
W kariotypie huemala stwierdzono 2n = 70 chromosomówSpotorno, A. E. 1984. The chromosomes of Hippocamelus bisulcus (Molina 1782) and the evolution of South American deer. ARCH BIOL MED EXP; 17(2): R184..
Tryb życia Żyją w małych grupkach 2-3 osobników (samica z młodymi) lub samotnie. Prowadzą przede wszystkim dzienny tryb życia, ale mogą wykazywać aktywność również w nocy. Mają dobrze rozwinięty słuch, wzrok i węch, dobrze pływają. Żyją do 14 lat.
Rozród Ciąża trwa prawdopodobnie 230-240 dni (autorzy podają rozbieżne dane). Samica rodzi zwykle jedno młode, najczęściej w listopadzie lub grudniu.
Podgatunki Nie wyłoniono podgatunków huemala, chociaż niektórzy autorzy sygnalizują różnice występujące pomiędzy poszczególnymi populacjami.
Zagrożenia i ochrona Do naturalnych wrogów huemala należy przede wszystkim puma oraz domowe psy. Nibylis andyjski i ptaki drapieżne zagrażają młodym.
Dawniej zamieszkiwał rozległe obszary Ameryki Południowej. Obecna populacja – wyniszczona polowaniami i utratą siedlisk, zagrożona chorobami i wypieraniem przez gatunki obce (głównie zwierzęta hodowlane) – szacowana jest na 1000-2000 osobnikówWalker, Mark (2005), World Deer, South Andean Deer Hippocamelus bisulcus (en)Wildlife Conservation, The Huemul project (Hippocamelus bisulcus) (en) jest zagrożona wyginięciem i w takiej kategorii EN (endangered – zagrożony wyginięciem) został ujęty w Czerwonej księdze gatunków zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów.
Zobacz też ochrona przyrody jeleń
Przypisy Nazwa polska za:
Bibliografia
Kategoria:Jeleniowate Kategoria:Ssaki Ameryki Południowej Kategoria:Taksony opisane przez Juana Ignacio Molinę Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1782 roku Kategoria:Fauna Argentyny Kategoria:Fauna Chile