Niobiany(V) – związki nieorganiczne, formalnie sole kwasu niobowego(V); w rzeczywistości nie zawierają jonów , lecz są mieszanymi tlenkami, np. lub . Metaniobiany metali alkalicznych () są bezbarwnymi ciałami krystalicznymi, praktycznie nierozpuszczalnymi w wodzie.
Przykłady niobianów niobian litu, – ważny materiał optyki nieliniowej; podwaja częstotliwość światła (np. zmienia długość fali 1064 nm lasera Nd-YAG na światło zielone o długości fali 532 nm); stosowany w falowodach, podwajaczach częstotliwości i pamięciach holograficznych, a także jako ferroelektryk i w czujnikach IR, niobian sodu, – ważny związek w procesie oczyszczania materiałów zawierających niob niobian ołowiu(II), – pierwszy odkryty ferroelektryk nieperowskitowy; stosowany w przetwornikach Niobianem jest też minerał kolumbit, .
Otrzymywanie Można je otrzymać prażąc tlenek niobu(V) z solami lub wodorotlenkami odpowiednich metali, np.:
Prażenie należy wykonywać w tyglach platynowych lub ze stopu złota z palladem. Podczas procesu należy zapewnić dostęp tlenu, aby nie doszło do redukcji związków. Temperaturę należy zwiększać powoli do wartości nieco niższej od temperatury topnienia składników. Po kilku godzinach mieszaninę schładza się i proszkuje, po czym proces powtarza się jeszcze dwukrotnie. W celu uzyskania związku o pożądanej stechiometrii należy zastosować odpowiednie stosunki molowe substratów. Np. można uzyskać następujące niobiany potasu: , , , , , i . Metaniobiany () są nierozpuszczalne i można je oczyścić od nadmiaru alkaliów przez ekstrakcję ciepłą wodą.
Niektóre niobiany, np. , wytwarza się metodą Czochralskiego w formie monokryształów.
Przypisy
Kategoria:Związki niobu