Joanna Chmielewska, właśc. Irena Barbara Kuhn z domu Becker (ur. 2 kwietnia 1932 w Warszawie, zm. 7 października 2013 tamże) – polska architektka i pisarka, autorka popularnych powieści sensacyjnych, kryminalnych, komedii obyczajowych, a także książek dla dzieci i młodzieży.

Jej książki zostały przetłumaczone na co najmniej jedenaście języków (rosyjski, bułgarski, litewski, łotewski, estoński, czeski, słowacki, gruziński, szwedzki, niemiecki i hiszpański)Index Translationum..

Życiorys Najwcześniejsze dzieciństwo pisarka spędziła w Grójcu i Warszawie. Jako dziecko wiele czytała i w bardzo młodym wieku marzyła o napisaniu powieści. Najpierw uczyła się w szkole powszechnej. W 1943 została oddana do internatu u Sióstr Zmartwychwstanek na warszawskim Żoliborzu. Następnie uczęszczała do gimnazjum, a później wraz rodzicami wyprowadziła się na jakiś czas do Bytomia, skąd powróciła do Grójca. Okazało się, że jest w jednej klasie ze swoją dawną koleżanką, Janką (późniejszą absolwentką historii na Uniwersytecie Warszawskim), z którą teraz mogła się zaprzyjaźnić. Osoba ta stała się pierwowzorem postaci w kilku powieściach Chmielewskiej, podobnie jak członkowie rodziny pisarki. Również jedna z nauczycielek została opisana w jednym z utworów – Zwyczajnym życiu.

Rodzina Chmielewskiej pragnęła, żeby została lekarką, jednak w liceum młodą Joannę zaczęła interesować architektura i ten kierunek studiów wybrała. W czasach szkoły średniej poznała swojego przyszłego męża, Stanisława. Wcześnie zaszła w ciążę i wzięła ślub. Studia zaczęła jako mężatka, a wkrótce (w 1951) urodziła pierwszego syna.

Ukończyła studia na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej, uzyskując tytuł inżyniera architekta. Pracowała m.in. w Samodzielnej Pracowni Architektoniczno-Budowlanej „Blok”, w Energoprojekcie, w Biurze Projektów „Stolica”. Brała udział w budowie Domu Chłopa. Tematyka związana z pracą z tego okresu pojawiała się później w jej powieściach.

Debiutowała w 1958 na łamach czasopisma „Kultura i Życie” jako prozaik. Przez pewien czas pisała w „Kulturze i Sztuce” na tematy związane z architekturą wnętrz. W 1964 miał miejsce debiut książkowy – wydała sensacyjną powieść Klin. Od 1970 zajmowała się wyłącznie twórczością literacką. Łączny nakład jej powieści w Polsce przekroczył 6 mln egzemplarzy, a w Rosji – gdzie uważana była za najpoczytniejszą pisarkę zagraniczną – 8 mln. Jej książki tłumaczono na języki obce 107 razy.

3 maja 2004 została odznaczona Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski.

Życie prywatne Była żoną Stanisława Jana Kuhna (ur. 1929), syna Stanisława. Miała dwóch synów: Jerzego (ur. 1951) i Stanisława Roberta (ur. 1956, używa głównie imienia Robert).

Zmarła 7 października 2013 w Warszawie, pochowana 14 października 2013 na cmentarzu Powązkowskim (kwatera H-5-20).

Genealogia [dostęp 2016-01-03]. PrapradziadkowieJózef Becker(1808-?)∞ 08.09.1844Marianna Maur (1817-?)Ignacy Borkowski(01.10.1820-?)∞ 06.08.1843Julianna Michalak (1821-?)Wojciech Koch(1817-12.04.1877)∞?Rozalia Wasilewska (?-?)Józef Walenty Szwartz (03.02.1826-?)∞ 22.01.1854Joanna Luzińska(10.05.1829-?)Wawrzyniec KnopockiW akcie chrztu nr 62/1832 z parafii Bolimów jego ojciec Wojciech jest pisany jako Knopocki.(06.08.1832-8.10.1904)∞ 26.02.1854Józefa Dziędziela(17.03.1836-13.04.1869)Antoni Dąbrowski (12.05.1833-?)∞ 02.02.1852Małgorzata Kuza (31.05.1829-01.05.1880)Franciszek Wojtyra (1822-29.07.1877)Akt zgonu nr 41/1877 z aktów parafii Starawieś (Archiwum Państwowe w Siedlcach. Zespół 62/229/0/1/64, k. 59v, s. 118).∞ 26.02.1843Akt ślubu nr 14/1843 z aktów parafii Starawieś (Archiwum Państwowe w Siedlcach. Zespół 62/229/0/1/17, s. 82). Tutaj też informacja, że rodzicami Franciszka byli Wojciech Wojtyra i Marta z Kozików, a Urszuli – Mateusz Gnaś i Teresa z Wyszogrodzkich.Urszula Gnaś (1821-6.11.1892)Akt zgonu nr 116/1892 z aktów parafii Starawieś (Archiwum Państwowe w Siedlcach. Zespół 62/229/0/1/79, k. 131v).Szpitalewski∞?NNPradziadkowieKarol Bogumił Becker (1850-?)∞ 07.10.1876Julianna Borkowska (1851-10.04.1927)Antoni Koch(?-?)∞ 1882Paulina Magdalena Szwartz (21.06.1862-?)Ludwik Knopocki (23.08.1862-?)Pisany też Kunopocki jak np. w akcie chrztu syna Franciszka.∞ 24.09.1885Józefa Dąbrowska (20.10.1862-?)Bartłomiej Wojtyra (12.08.1854-?)Akt chrztu nr 64/1854 z aktów parafii Starawieś (Archiwum Państwowe w Siedlcach. Zespół 62/229/0/1/28 s. 22).∞?Katarzyna SzpitalewskaPisana też Szpitalska i Szpytalewska w aktach chrztów dzieci. (ok. 1864-?)DziadkowiePaweł Becker (14.01.1883-19.06.1927)∞ 11.10.1903Helena Koch (16.05.1883-15.11.1959)Franciszek Knopacki (13.11.1889-21.06.1946)W akcie chrztu z parafii Bolimów nr 209/1889 ojciec był zapisany jako Kunopocki. Zmarł w Grójcu.∞ 4.10.1908Akt ślubu nr 494/1908 z aktów parafii Wszystkich Świętych w Warszawie (Archiwum Państwowe w Warszawie. Zespół 72/1219/0/142 k. 247v). Tu pisany jako Knopacki i takie nazwisko się ustaliło w rodzinie.Paulina Wojtyra (6.02.1886-?)Akt chrztu nr 80/1886 z aktów parafii Starawieś (Archiwum Państwowe w Siedlcach. Zespół 62/229/0/1/73 k. 21v). Miała jedenaścioro rodzeństwa.RodziceJan Becker (1906-11.03.1983)∞ przed 1932Janina Knopacka (1909-1993)Joanna Chmielewska (02.04.1932-07.10.2013)

Twórczość

Literatura piękna (dla dorosłych)

Słuchowiska

Ekranizacje mały|Grób Joanny Chmielewskiej na Powązkach (2019)

Powstało kilka ekranizacji filmowych, opartych na jej książkach. Były to: Lekarstwo na miłość – na podstawie Klina Skradziona kolekcja – na podstawie Upiornego legatu Kim jesteś kochanie – spektakl TV na podstawie Romansu wszechczasów Randka z diabłem – teatr TV na podstawie książki Wszyscy jesteśmy podejrzani Całe zdanie nieboszczyka – rosyjski (tytuł oryginału: Czto skazał pokojnik) serial (powstała też nigdy nie wyemitowana okrojona wersja kinowa) Pan ili propał – rosyjska (tytuł oryginału: Пан или пропал) ekranizacja powieści Wszystko czerwone.

Nagrody As Empiku (2000) Nagroda Wielkiego Kalibru (2006) – za twórczość kryminalną

Uwagi

Przypisy

Linki zewnętrzne

Kategoria:Absolwenci Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej

Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Pisarze związani z Warszawą Kategoria:Polscy inżynierowie architekci Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Polscy autorzy powieści kryminalnych Kategoria:Polscy pisarze współcześni Kategoria:Polscy twórcy literatury dziecięcej i młodzieżowej Kategoria:Urodzeni w 1932 Kategoria:Zmarli w 2013