ezHTML (Edytor Znaczników HTML) – polski, bezpłatny edytor HTML dla systemu Microsoft Windows, stworzony i rozwijany przez Pawła Przewłockiego. Program powstał w drugiej połowie lat 90. XX wieku i na początku następnej dekady należał do grupy rozpoznawalnych polskich tekstowych edytorów stron WWW. Był porównywany w prasie komputerowej z takimi programami jak HomeSite, Pajączek, Tiger98 czy AceHTML, a w 2002 roku uzyskał wyróżnienie CHIP-Tip ECONO w teście dziesięciu edytorów HTML. EzHTML wykorzystywano również jako narzędzie dydaktyczne w polskich książkach i podręcznikach dotyczących tworzenia stron WWW.
Historia EzHTML był rozwijany od 1997 roku jako program freeware. Jego interfejs i sposób pracy były inspirowane popularnym wówczas edytorem HomeSite.
Już w 1999 roku program był przedmiotem obszernych publikacji w polskiej prasie komputerowej. Paweł Wimmer w „PC Kurierze” omówił EzHTML razem ze współpracującym z nim walidatorem Tagik 3000, umieszczając program wśród polskich darmowych edytorów HTML. W tym samym roku „Magazyn WWW” zestawił EzHTML 1.0 z komercyjnymi polskimi edytorami Pajączek Pro 2000 i Tiger98. W recenzji zwrócono uwagę m.in. na przejrzystość interfejsu i moduł konwersji tekstu, wskazując zarazem brak wbudowanego klienta FTP i modułu sprawdzania pisowni.
W 2000 roku „Magazyn Internet” recenzował wersję 1.5, oceniając jej działanie jako szybkie i stabilne oraz uznając program za perspektywiczny. Rok później ezHTML 1.5 został poddany przez redakcję „CHIP-a” tej samej procedurze testowej, którą stosowano wcześniej wobec innych tekstowych edytorów HTML. Program uzyskał 43,16 punktu w kategorii POWER wobec 85,72 punktu HomeSite'a. Za jego zalety uznano m.in. automatyczne zamykanie znaczników, podpowiadanie składni, kolorowanie kodu, Tagspektor oraz kreatory tabel, ramek i odnośników. Krytykowano natomiast brak części narzędzi sprawdzających, obsługi publikacji strony i ograniczone wsparcie języków innych niż HTML i CSS.
Istotne rozszerzenie funkcjonalności przyniosła wersja 2.0. W lipcu 2002 roku „CHIP” porównał dziesięć tekstowych edytorów HTML dla Windows. EzHTML 2.0 zajął w tym zestawieniu piąte miejsce w klasyfikacji POWER i pierwsze miejsce w klasyfikacji ECONO, uzyskując odpowiednio 49,9 i 100 punktów. Trzy pierwsze miejsca klasyfikacji POWER zajęły komercyjne Pajączek 2000, HomeSite i AceHTML. EzHTML wyprzedził pod względem oceny POWER m.in. darmowe 1st Page 2000 i Zajączka. W rezultacie otrzymał wyróżnienie CHIP-Tip ECONO.
Pod koniec 2002 roku portal Dobreprogramy opisywał ezHTML 2.0 jako program zdobywający popularność wśród użytkowników znających podstawy HTML. Zwrócono uwagę na dostęp do znaczników HTML poprzez zakładki, kreatory, współpracę z walidatorem Tagik oraz bezpłatną licencję.
W połowie pierwszej dekady XXI wieku program nadal pozostawał w obiegu jako darmowe narzędzie dla webmasterów. W wydanej w 2005 roku przez Helion książce Pawła Frankowskiego Darmowe narzędzia dla webmastera ezHTML był pierwszym z omawianych w rozdziale polskich bezpłatnych edytorów stron WWW i poświęcono mu osobny podrozdział. Program pozostawał później dostępny w archiwach oprogramowania w wersji binarnej.
Funkcje EzHTML był edytorem tekstowym, w którym użytkownik pracował bezpośrednio z kodem źródłowym strony, przy czym program automatyzował część operacji związanych z językiem HTML. W wersji 2.0 zawierał listę elementów standardu HTML 4.0 oraz zestaw zakładek i menu umożliwiających wstawianie znaczników.
Jednym z charakterystycznych elementów programu był Tagspektor – panel służący do edycji atrybutów wybranego znacznika. Po wskazaniu znacznika użytkownik mógł modyfikować jego parametry, wybierać dopuszczalne wartości oraz wskazywać pliki przy użyciu standardowego okna systemowego. Zmiany mogły być obserwowane w oknie podglądu.
Program oferował ponadto: konfigurowalne kolorowanie składni i skróty klawiaturowe; podpowiadanie składni i automatyczne wstawianie znaczników zamykających; kreatory m.in. tabel, formularzy, ramek i metainformacji; obsługę szablonów dokumentów; wyszukiwanie i zamianę tekstu, także przy użyciu wyrażeń regularnych; jednoczesną pracę nad wieloma dokumentami i częściowo globalne wyszukiwanie i zamianę tekstu; zarządzanie projektami stron WWW; wewnętrzny i zewnętrzny podgląd dokumentów; w późniejszej wersji dostępny był podgląd wykorzystujący mechanizm Internet Explorera oraz silnik Gecko; konwersję kodowania polskich znaków, w tym obsługę ISO 8859-2 i Windows-1250.
Wersja 2.0 była rozpowszechniana w odmianach Alef i Bet, różniących się zastosowanym komponentem edytora tekstowego. Odmiana Bet nie miała ograniczenia rozmiaru edytowanego pliku występującego w starszej kontrolce w systemach Windows 95 i 98, nie obsługiwała jednak zawijania wierszy.
Z ezHTML związane były również opracowane przez Pawła Przewłockiego narzędzia Tagik 3000 i Kartograf. Były one rozpowszechniane razem z edytorem jako pakiet ezHTML + Tagik + Kartograf.
Tagik 3000 był działającym lokalnie walidatorem kodu HTML. Sprawdzał m.in. poprawność zagnieżdżenia znaczników, obecność znaczników zamykających oraz używanie elementów niewchodzących w skład HTML 4.0 lub uznanych w nim za przestarzałe. Program mógł współpracować bezpośrednio z dokumentami otwartymi w ezHTML. W teście „CHIP-a” z 2002 roku możliwość walidacji w ezHTML była realizowana właśnie przy użyciu Tagika.
Kartograf służył do przeglądania plików GIF i JPEG, odczytywania ich wymiarów i rozmiaru oraz wstawiania obrazów do dokumentów otwartych w ezHTML.
Pozycja i znaczenie Na przełomie lat 90. i 2000. rynek tekstowych edytorów HTML obejmował zarówno komercyjne narzędzia zagraniczne, przede wszystkim HomeSite, jak i polskie programy takie jak Pajączek czy Tiger98. Recenzenci „CHIP-a” określali w 2001 roku HomeSite jako program wyznaczający standard tej klasy aplikacji, natomiast ezHTML jako interesującą bezpłatną alternatywę dla użytkowników znających HTML, ale wyraźnie ustępującą wówczas funkcjonalnością czołowym programom komercyjnym.
Pozycja ezHTML poprawiła się wraz z wersją 2.0. W teście „CHIP-a” z 2002 roku edytor zajął piąte miejsce w klasyfikacji funkcjonalno-ergonomicznej POWER, natomiast dzięki połączeniu funkcjonalności z bezpłatną licencją osiągnął pierwsze miejsce w klasyfikacji ECONO. Redakcja zwracała uwagę m.in. na prostotę obsługi, kreatory, automatyczne zamykanie znaczników i podpowiadanie składni.
Wcześniejsze publikacje również sytuowały program przede wszystkim w segmencie bezpłatnych polskich edytorów. „PC Kurier” w 1999 roku omawiał go jako jedną z mocniejszych darmowych polskich propozycji obok dominujących wówczas produktów komercyjnych, a porównanie „Magazynu WWW” wskazywało, że mimo mniejszego zestawu funkcji ezHTML 1.0 konkurował z Pajączkiem Pro 2000 i Tigerem przede wszystkim bezpłatnością i prostotą obsługi.
EzHTML był wykorzystywany jako narzędzie do nauki tworzenia stron internetowych. W książce Bartosza Danowskiego Tworzenie stron WWW w praktyce, wydanej przez Helion w 2003 roku, autor wybrał ezHTML jako podstawowy edytor wykorzystywany w przykładach. Program został dołączony do płyty CD towarzyszącej publikacji, a książka zawierała m.in. osobny fragment dotyczący tworzenia szkieletu strony przy użyciu ezHTML.
Program wykorzystywano również w podręczniku Ewy Mireckiej, Tomasza Chrzanowskiego i Tomasza Kozubka Wyszukiwanie, selekcjonowanie i gromadzenie informacji, przeznaczonym do nauczania zagadnień związanych z zarządzaniem informacją. Część poświęcona serwisom WWW i językowi HTML obejmowała opis możliwości ezHTML oraz zasady jego obsługi, a do książki dołączono płytę CD z materiałami.
W 2005 roku ezHTML znalazł się także w książce Pawła Frankowskiego Darmowe narzędzia dla webmastera, w której omówiono go wraz z innymi polskimi bezpłatnymi edytorami, takimi jak EdHTML, Kicia, Zajączek i Webdesigner. Obecność programu w kilku publikacjach dydaktycznych już po osiągnięciu przez niego wersji 2.0 wskazuje, że był on wykorzystywany nie tylko jako hobbystyczny projekt programistyczny, ale również jako narzędzie do praktycznej nauki HTML.
Przypisy
Linki zewnętrzne Archiwalna wersja programu do pobrania
Kategoria:Edytory HTML