thumb|250px|Symboliczny grób Czesława Freudenreicha na kolskim cmentarzu thumb|250px|Tablica poświęcona Czesławowi Freudenreichowi, umieszczona na budynku dawnej fabryki fajansu w Kole thumb|250px|Ławeczka Czesława Freudenreicha w Kole w dniu jej odsłonięcia Czesław Konrad Freudenreich (ur. 1 czerwca 1873 w Kole, zm. 10 listopada 1939 w Koninie) – polski fabrykant i działacz społeczny pochodzenia austriackiego, ostatni przedwojenny właściciel fabryki fajansu w Kole.

Życiorys Jego rodzina to katolicki ród pochodzący z Austrii, który osiedlił się w Kole na początku XIX wieku.

Syn Augusta Freudenreicha i Emilii z Szafrańskich. Pobierał nauki w Kaliszu, studiował także w Szkole Technicznej w Warszawie. Odbył praktykę w fabryce w Zgierzu. Powrócił do Koła w 1900 na stałe, by pracować w należącej do ojca fabryce fajansu. W 1905 poślubił Lucynę Rokossowską, miał z nią trzy córki.

Od 1901 roku był działaczem kółka prowincjonalnego Towarzystwa Cyklistów Warszawskich. W 1902 roku był współzałożycielem i pierwszym prezesem Towarzystwa Muzyczno-Dramatycznego „Lutnia”. Udzielał się też jako aktor i reżyser. Był członkiem Rady Opiekuńczej miejskiej Szkoły Handlowej. Na przełomie 1902 i 1903 roku był członkiem zarządu Straży Ogniowej w Kole. W 1903 roku był jednym z inicjatorów powstania w Kole kortu tenisowego.

W 1904 roku zmarł jego ojciec, w związku z czym wraz z bratem, Stefanem, odziedziczył fabrykę. Czesław zajmował się wówczas prowadzeniem działu sprzedaży. W 1909 roku wyroby fabryki otrzymały złoty medal na Wystawie Przemysłu i Rolnictwa w Częstochowie w 1909 roku, a w 1912 roku złoty medal Muzeum Rzemiosł i Sztuki Stosowanej w Warszawie oraz Grand Prix na Wystawie Rzemieślniczej w Kaliszu. Podczas rewolucji 1905 roku był jednym z liderów wielkiego wiecu, jaki 8 listopada 1905 roku odbył się na dziedzińcu fabryki fajanasu.

Po wybuchu I wojny światowej wyjechał z rodziną do Warszawy, a następnie do Kijowa. W 1915 roku powrócił jednak do Koła, fabryka została jednak zdewastowana przez Niemców. Podczas I wojny światowej jego podpisem zostały opatrzone pieniądze zastępcze wyemitowane przez Magistrat Miasta Koła. Na początku 1918 roku był wydawcą kilku numerów gazety „Głos Koła”. 3 maja 1918 roku był jednym z liderów obchodów rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 maja.

W nocy z 10 na 11 listopada 1918 roku stanął na czele Wydziału Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej Powiatu Kolskiego, wraz z Michałem Ostrowskim stanął na czele grupy obywateli miejskich która przejęła w mieście władzę administracyjną z rąk władz niemieckich. Dowodzona przez niego Milicja doprowadziła w końcu do opuszczenia miasta przez żołnierzy niemieckich, którzy 12 listopada pod presją mieszkańców opuścili swoje koszary i udali się na stację wąskotorową, gdzie złożyli broń.

Fabryka fajansu została ponownie uruchomiona w 1919 roku. W 1926 roku został jedynym właścicielem kolskiej Fabryki Fajansu i Majoliki, wykupując udziały należące wcześniej do jego brata. Podczas lat kryzysu ekonomicznego dbał o przedsiębiorstwo, utrzymał do 1939 roku zatrudnienie na poziomie 200 pracowników. W latach 30. kolski fajans zdobył rynek krajowy i zagraniczny, a wyrabiane przez jego fabrykę wyroby zyskały wiele nagród i wyróżnień.

Utworzył archiwum, w którym przechowywano wyroby pochodzące z jego zakładu (dając początek kolskiemu muzeum), sfinansował również zabezpieczenie ruin kolskiego zamku. W 1937 roku został wiceprezesem Oddziału Miejskiego Obozu Zjednoczenia Narodowego, wcześniej prezesował też kolskiej Lidze Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej, angażował się także w działalność Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” oraz przewodził Związkowi Obrony Kresów Zachodnich. Przez kilka kadencji był radnym miejskim. W dwudziestoleciu międzywojennym pracował na rzecz społeczności kolskiej, brał udział w praktycznie każdej zorganizowanej wtedy akcji charytatywnej, sportowej, kulturalnej czy oświatowej. Między innymi, co roku organizował wyścigi kolarskie dookoła granic ówczesnego powiatu kolskiego.

Fabrykę zamknięto po wkroczeniu wojsk niemieckich do miasta, 18 września 1939 roku. Sztab Wehrmachtu zajął willę Freudenreichów. W nocy z 13 na 14 października został aresztowany wraz z córką Krystyną i osadzeni w konińskim więzieniu. 10 listopada 1939 roku zostali rozstrzelani w grupie ok. 56 więźniów na cmentarzu żydowskim w Koninie.

Odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi (1938), tytułem „członka dożywotniego” Ligi Obrony Powietrznej Państwa i Odznaką Honorową III stopnia Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej.

Upamiętnienie Jest patronem ulicy na terenie osiedla Przedmieście Warszawskie. W 2016 roku jego imieniem nazwano również główną aleję przebiegającą przez Park 600-lecia w Kole.

Na budynku dawnej fabryki fajansu umieszczona jest poświęcona jemu tablica. Mieczysław Starzyński i Józef Stanisław Mujta wydali w 1984 o nim książkę.

Grób Czesława Freudenreicha znajduje się na kolskim cmentarzu rzymskokatolickim. Położony jest naprzeciwko kaplicy Przemienienia Pańskiego, przy parkanie okalającym nekropolię. Razem z Freudenreichem spoczywa jego córka Krystyna. 10 listopada 2015 uroczyście odsłonięto odrestaurowany nagrobek.

26 marca 2018 w ramach audycji „Ludzie Niepodległości” w programie pierwszym Polskiego Radia przedstawiona została jego postać.

W czerwcu 2021 roku w kolskim ratuszu umieszczono jego rzeźbę.

Od 2019 Stowarzyszenie Budowy Pomnika-Ławeczki Czesława Freudenreicha działające we współpracy z Miejskim Domem Kultury prowadziło działania zmierzające do powstania w Kole pomnika–ławki upamiętniającej Czesława Freudenreicha. Ławeczka Czesława Freudenreicha w Kole została odsłonięta 1 czerwca 2023 roku na Skwerze Niepodległości przed budynkiem Starostwa Powiatowego. Czesław Freudenreich jest także patronem Kolskiego Teatru Otwartego im. Czesława Freudenreicha.

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne Muzeum Technik Ceramicznych w Kole Historia fabryki fajansu rodziny Freudenreichów

Kategoria:Polacy i obywatele polscy straceni przez Niemcy nazistowskie w Okręgu Rzeszy Kraj Warty Kategoria:Przemysłowcy II Rzeczypospolitej Kategoria:Działacze społeczni II Rzeczypospolitej Kategoria:Politycy Obozu Zjednoczenia Narodowego Kategoria:Członkowie Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej Kategoria:Odznaczeni Brązową Odznaką Honorową Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej III stopnia Kategoria:Działacze kulturalni II Rzeczypospolitej Kategoria:Działacze polskich organizacji niepodległościowych 1908–1918 Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Radni gmin miejskich II Rzeczypospolitej Kategoria:Członkowie Związku Obrony Kresów Zachodnich Kategoria:Członkowie Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” (II Rzeczpospolita) Kategoria:Ludzie urodzeni w Kole Kategoria:Ludzie związani z Koninem Kategoria:Urodzeni w 1873 Kategoria:Zmarli w 1939 Kategoria:Pochowani na cmentarzu rzymskokatolickim w Kole Kategoria:Uczestnicy rewolucji w Królestwie Polskim (1905–1907) Kategoria:Polacy pochodzenia austriackiego