Gieorgij Wasiljewicz Fłorowski (, ; ur. w Jelizawietgradzie, zm. 11 sierpnia 1979 w Princeton) – rosyjski teolog prawosławny, historyk, patrolog, działacz ekumeniczny. Od 1932 roku prawosławny kapłan. Jeden z najwybitniejszych teologów prawosławnych, twórca nowej świadomości eklezjologicznej Cerkwi prawosławnej.

Życiorys Rodzina Fłorowskich, z Odessy, gdzie mieszkali, wyemigrowała do Sofii w Bułgarii w 1920 roku, we czwórkę: Wasilij Fłorowski (1858–1928, duchowny, doktor teologii), jego małżonka Klaudia z domu Poprużenko (1863–1933, córka profesora seminarium w Odessie) i ich dwoje dzieci: córka Klaudia (1883–1965, nosząca imię na cześć matki), zwana Dusią (Duszyczką), oraz syn Gieorgij. Rodzice z Klaudią pozostali w Sofii, gdzie Wasilij Fłorowski zaczął służyć jako przeor w cerkwi prawosławnej. Gieorgij krótko pracował na stanowisku korektora w wydawnictwie, w 1921 roku wyjechał do Pragi, gdzie zaczęła się właśnie tzw. „akcja rosyjska” (Русская акция) prezydenta Masaryka. W 1922 roku do Sofii dotarł brat Gieorgija i Klaudii – Anton (1884–1968, historyk, w późniejszym czasie profesor Uniwersytetu im. Karola w Pradze), który nie znajdując pracy, też wyjechał do Czechosłowacji. Klaudia pozostała w Sofii aż do 1955 roku, kiedy to (już po śmierci rodziców) wróciła do Związku Radzieckiego, gdzie następnie pracowała do śmierci (1965) jako tłumaczka przy Patriarchacie Moskiewskim.

Jeszcze podczas nauki w gimnazjum klasycznym czytał mistrzów światowej filozofii i literatury, w tym rosyjskich autorów. Jako szesnastoletni młodzieniec opublikował swój pierwszy tekst – recenzję pracy zbiorowej poświęconej historiografii słowianoznawstwa. Studiował historię, filologię, filozofię i nauki ścisłe w Odessie, gdzie jego profesorem był między innymi pozytywista [1858–1921], ostatni uczeń Wilhelma Wundta. To pod wpływem Langego Fłorowski przez całe życie będzie miał negatywny stosunek do metafizyki spekulatywnej, której najwybitniejszy przykład upatrywał w sofiologii Sołowjowa, a następnie także Fłorienskiego i Bułgakowa. W 1936 roku podpisał sporządzony przez o. Siergieja Czetwerikowa dokument – tzw. szczególną opinię (особое мнение), w którym zostało stwierdzone, że nauka o Sofii zawiera poglądy niebezpieczne, wręcz heretyckie, niezgodne z Pismem Świętem i tradycją ojców Kościoła.

Wykładał filozofię prawa w Pradze (1922–1926). W 1926 objął katedrę patrologii w w Paryżu (dzięki zaproszeniu o. Siergieja Bułgakowa). W 1932 przyjął święcenia kapłańskie. Uczestniczył w pierwszym kongresie teologów prawosławnych w Atenach (1936). Brał czynny udział w tworzeniu Ekumenicznej Rady Kościołów. W 1948 objął w Nowym Jorku katedrę dogmatyki i teologii prawosławnej w seminarium św. Włodzimierza. Wykładał historię i teologię prawosławia na Uniwersytecie Columbia (1950–1955) i na Uniwersytecie Bostońskim (1954–1955). Założył w 1952 pismo Saint Vladimir’s Seminary Quarterly. W 1956 został profesorem historii Kościoła Wschodniego na Uniwersytecie w Cambridge, a w 1964 profesorem slawistyki na Uniwersytecie w Princeton. Był twórcą teologicznego uzasadnienia obecności prawosławia w ruchu ekumenicznym. Za podstawowe zadanie teologii prawosławnej uważał powrót do źródeł patrystycznych. Dążył do stworzenia syntezy neopatrystycznej jako największego wkładu prawosławia do dialogu ekumenicznego. Jego główne dzieła to: Wostocznyje Otcy IV wieku (1931), Wizantijskije Otcy V–VIII wieka (1933).

Publikacje Eastern Fathers of the Fourth Century, Paris, 1931 The Ways of Russian Theology The Catholicity of the Church The Lost Scriptural Mind On Church and Tradition: An Eastern Orthodox View St. John Chrysostom. The Prophet of Charity The Ascetic Ideal and the New Testament. Reflections on the Critique of the Theology of the Reformation The Limits of the Church, "Church Quarterly Review" 1933 St Gregory Palamas and the Tradition of the Fathers, 1961 Revelation and Interpretation Scripture and Tradition: an Orthodox View The Work of the Holy Spirit in Revelation Holy Icons Collected works, 1972–1979 (t. 1–5) 1987–1989 (t. 6–14) Collected Works. Volume 1: Bible, Church, Tradition Collected Works. Volume 2: Christianity and Culture excerpts Collected Works. Volume 3: Creation and Redemption Collected Works. Volume 4: Aspects of Church History excerpts Collected Works. Volume 5: Ways of Russian Theology, Part I Collected Works. Volume 6: Ways of Russian Theology, Part II Collected Works. Volume 7: Eastern Fathers of the Fourth Century Collected Works. Volume 8: Byzantine Fathers of the Fifth Century Collected Works. Volume 9: Byzantine Fathers of the Sixth to Eight Centuries Collected Works. Volume 10: Byzantine Ascetic and Spiritual Fathers Collected Works. Volume 11: Theology and Literature Collected Works. Volume 12: Philosophy Collected Works. Volume 13: Ecumenism I: A Doctrinal Approach Collected Works. Volume 14: Ecumenism II: An Historical Approach

Przypisy

Bibliografia Mirosław Filipowicz: Emigranci i jankesi. O amerykańskich historykach Rosji, Lublin 2007, s. 164–167. Mirosław Filipowicz: Myśl prawosławna na emigracji: Gieorgij Fłorowski [w:] Narrata de fontibus hausta. Studia nad problematyką kościelną, polityczną i archiwistyczną ofiarowane Janowi Skarbkowi w siedemdziesiątą rocznicę urodzin, red. Anna Barańska, Witold Matwiejczyk, Lublin: TN KUL 2010, s. 655–665.

Kategoria:Rosyjscy teolodzy prawosławni Kategoria:Rosyjscy duchowni prawosławni Kategoria:Urodzeni w 1893 Kategoria:Zmarli w 1979