Fabryka Elementów Złącznych – jeden z najstarszych działających zakładów przemysłowych w Siemianowicach Śląskich, założony w 1868 roku.
Głównym zakresem produkcji zakładu jest wytwarzanie elementów złącznych metodą kucia na gorąco: śruby od M20 do M52, śruby kielichowe, nakrętki od M22 do M48, nakrętki koronkowe, podkładki sprężyste, elementy przytwierdzeń szyn, elementy obudów górniczych.
Spółka świadczy również usługi obróbki cieplnej wyrobów na liniach hartowniczych oraz badania laboratoryjne (m.in. badania własności mechanicznych, pomiary twardości i badania mikrostruktury); na żądanie wystawia dokumenty kontroli zgodnie z normą PN-EN 10204:2006.
System zarządzania jakością jest certyfikowany wg ISO 9001:2015 (Bureau Veritas). W zakresie elementów przytwierdzeń nawierzchni kolejowej spółka posiada m.in. świadectwa dopuszczenia (Urząd Transportu Kolejowego) oraz kwalifikację producenta (HPQ) Deutsche Bahn AG.
Historia W 1868 roku Hugo Wilhelm Fitzner założył na terenie Kolonii Hugo (obecnie róg ulic Matejki i Fabrycznej) Fabrykę Nitów (Nieten Fabrik). Założyciel przed rozpoczęciem działalności prowadził pracę zawodową w Hucie Laura. Odkrycie pokładów węgla i budowa kopalń oraz huty „Laura” spowodowały szybki rozwój przemysłowy Siemianowic; w XIX wieku na tym terenie działały m.in. kopalnie, huty żelaza (wśród nich huta „Laura” później „Jedność”), huty cynku, fabryka kotłów parowych oraz fabryka śrub i nitów.
W 1869 roku utworzono również Fabrykę Kotłów (Kessel Fabrik). W latach 70. XIX wieku Fabryka Nitów została przekazana (m.in. w 1874 roku).
Wkrótce po przejęciu zakład rozszerzył produkcję o śruby i nakrętki, a w kolejnych latach wytwarzano m.in. śruby, nakrętki, gwoździe do szyn i podkładki sprężyste dla transportu kolejowego. Od 1880 roku wprowadzono nowy asortyment produkcyjny – elementy taboru kolejowego: śruby, elementy do mocowania podkładów kolejowych, podkłady kolejowe, gwoździe do szyn, śruby hakowe, śruby do podkładów kolejowych, aż do części wagonów. Rozpoczęto także produkcję elementów ocynkowanych.
W kolejnych latach poszerzono produkcję m.in. o śruby do statków. Rozpoczęto produkcję wyrobów ocynkowanych, co umożliwiło wejście na rynek przemysłu telefonicznego, telegraficznego i kablowego. Na początku lat 90. XIX wieku, po ujawnieniu się choroby Richarda Fitznera, dyrektorem fabryki został jego bratanek Max (syn Wilhelma).
Do pracy wykorzystywane były maszyny głównie własnej produkcji. Od 1906 roku produkcja odbywała się również na angielskiej maszynie Bradley, natomiast materiał dostarczany był z pobliskiej Huty Laura.
W 1907 roku fabryka została przekształcona w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, a głównym udziałowcem były Spółka Zjednoczone Huty Królewska i Laura, co wpłynęło na dynamiczny rozwój fabryki. W 1908 roku zelektryfikowano zakłady.
W okresie międzywojennym prasa odnotowywała rządowe zamówienia dla siemianowickiej fabryki śrub i nitów; w 1935 roku informowano o zleceniu w wysokości 140 000 złotych, dającym zatrudnienie na kilka tygodni.
W latach 1945–1948 fabryka przyjęła nazwę Fitznerowska Fabryka Śrub i Nitów, ale po nacjonalizacji w 1951 roku fabryka zaczęła funkcjonować pod nazwą Siemianowicka Fabryka Śrub i Nitów. Dnia 23 października 1987 roku zakład przyjął nazwę Fabryka Elementów Złącznych. W grudniu 1998 roku przedsiębiorstwo zostało przekształcone w spółkę akcyjną, a w 1999 roku wpisane do rejestru handlowego; od 1 marca 1999 roku funkcjonuje jako spółka akcyjna. Fabryka została przejęta przez Towarzystwo Finansowe Silesia i w lipcu 2026 roku postawiona w stan likwidacji.
Zobacz też Kotłomontaż
Przypisy
Linki zewnętrzne Strona FEZ S.A. Biuletyn Informacji Publicznej FEZ S.A.
Kategoria:Przedsiębiorstwa w Siemianowicach Śląskich Kategoria:Centrum (Siemianowice Śląskie)