thumb|Grób Józefa i Alodji Chociszewskich na cmentarzu św. Krzyża w Gnieźnie Józef Chociszewski (ur. 28 lutego 1837 w Chełście"Literatura polska. Przewodnik encyklopedyczny" Tom I A-M, PWN Warszawa 1984, hasło Józef Chociszewski str. 138 (ówczesny powiat czarnkowski), zm. 11 listopada 1914 w Gnieźnie) – polski redaktor, wydawca, pisarz ludowy, działacz narodowy.
Życiorys Był synem Jakuba Chociszewskiego nauczyciela ludowego z Czeszewa[dostęp 2015-03-29] i Marii z Dymków. W latach 1849–1858 uczył się w gimnazjum w Trzemesznie, gdzie organizował tajne kółka samokształceniowe – był członkiem Towarzystwa Tomasza Zana. Działalność publicystyczną rozpoczął w 1859 w „Dzienniku Poznańskim”. W latach 1861–1862 redagował „Gwiazdkę Cieszyńską”. Po wysiedleniu z terytorium austriackiego osiadł w Chełmnie. Prowadził księgarnię polską (1868-1871), wydawał kalendarze, pisma, m.in.: „Katolik” (1868, w 1869 odstąpiony Karolowi Miarce), „Piast” (1867-1869), „Przegląd Słowiański”, „Staszic”; redagował czasopisma: „Nadwiślanin” (1862-1863, 1867), „Przyjaciel Ludu” (1862-1863), „Wielkopolanin”, „Przyjaciel Dzieci” (1867-1868), „Dzwon Wielkopolski” (1878), „Lech” (1878-1879), „Przegląd Słowiański”, „Staszic”, „Pobudka do Szerzenia Wstrzemięźliwości”, „Dziennik Kujawski” (1893-1895, Inowrocław), był redaktorem naczelnym w „Gazecie Gnieźnieńskiej” (od 1895).
Autor wielu popularnych książek, utworów teatralnych i artykułów (ok. 300 pozycji), księgarz i wydawca książek popularnych z zakresu historii i literatury polskiej („Dzieje narodu polskiego dla dzieci i młodzieży” - 9 wydań, w tym 1 w Chicago; „Mała historia Polski dla dzieci i młodzieży z obrazkami” - 17 wydań, „Sobieski pod Wiedniem” - 20 wydań o łącznym nakładzie 100 tys. egzemplarzy). Prowadził ożywioną działalność społeczną jako organizator wielu stowarzyszeń kulturalno-oświatowych. Był wielokrotnie więziony i karany przez władze pruskieŚ.p. Józef Chociszewski Kurier Lwowski 1914 nr 476 s. 3. Zmarł 11 listopada 1914 roku w Gnieźnie. Został pochowany na cmentarzu św. Krzyża w Gnieźnie.
W marcu 1901 roku Krakowskie Towarzystwo Oświaty Ludowej za zasługi „około wydawnictw ludowych” mianowało go swoim członkiem honorowym.
Ogółem autor ok. 300 pozycji o łącznym nakładzie kilku milionów egzemplarzy. Jego książki były najważniejszymi podręcznikami nauki historii Polski w zaborze pruskim, na Śląsku i na emigracji do czasu odzyskania niepodległości.
Wybrane prace Historia Polski Malowniczy opis Polski czyli geografia ojczystego kraju (1894) Podręcznik geografii Ojczystej Dzieje narodu polskiego Sobieski pod Wiedniem (1883) Ilustrowane dzieje porozbiorowe Polski od roku 1791-1864 (1887) Historia polska w pięknych przykładach przedstawiona (1893) Piosennik. Jutrzenki (1892) Powieści i podania ludowe Książka dla ludu Pielgrzymka do ważniejszych miejsc w ziemiach polskich (1882) Bogarodzica na Jasnej Górze 1883 Bukiet pieśni światowych Księga sybilińska o przyszłości (1895) Historya i geografia Polski w króciuchnym zarysie dla dzieci polskich (1901) Piśmiennictwo polskie oraz życiorysy naszych znakomitszych pisarzy (1912)
Przypisy
Bibliografia
Literatura dodatkowa Reprint: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Kraków 1989, Gniezdno 1937
Linki zewnętrzne
Publikacje Józefa Chociszewskiego w serwisie Polona.pl
Kategoria:Ludzie związani z Chełmnem Kategoria:Pochowani na Cmentarzu św. Krzyża w Gnieźnie Kategoria:Polscy działacze narodowi w zaborze pruskim Kategoria:Polscy księgarze Kategoria:Polscy wydawcy Kategoria:Członkowie Towarzystwa Tomasza Zana Kategoria:Urodzeni w 1837 Kategoria:Zmarli w 1914