thumb|Kwiat ostróżeczki ogrodowej thumb|Consolida orientalis Ostróżeczka (Consolida Gray) – rodzaj roślin należących do rodziny jaskrowatych wyróżniany w niektórych ujęciach systematycznych. Ponieważ po zastosowaniu metod molekularnych okazał się być zagnieżdżony w obrębie rodzaju ostróżka (Delphinium) – w nowszych ujęciach został włączony do tego rodzaju jako podrodzaj (Delphinium subg. Consolida). Wyróżniano w obrębie tego rodzaju 52 gatunki. Najwięcej przedstawicieli rodzaju występuje w Azji południowo-zachodniej i środkowej, kilkanaście gatunków rośnie w Europie. Poza tym liczni przedstawiciele rodzaju zostali introdukowani na inne kontynenty. W Polsce rośnie jako zadomowiony antropofit ostróżeczka polna (C. regalis), uprawiana jest ostróżeczka wschodnia (C. orientalis) i ostróżeczka ogrodowa (C. ajacis), pierwszy z tych gatunków przejściowo dziczeje.
Są to rośliny jednoroczne rosnące głównie w miejscach suchych. Niektóre gatunki uprawiane są jako ozdobne, zwłaszcza ostróżeczka ogrodowa.
Morfologia Pokrój Rośliny o pędzie prosto wzniesionym, czasem szeroko rozgałęzione, osiągające do 1,5 m. Liście Silnie podzielone na wąskie łatki. Kwiaty Zwykle liczne, zebrane w groniaste lub wiechowate kwiatostany. Działek 5, okazałych i barwnych. Najwyższa działka z ostrogą. Płatki są 2, ale zrośnięte w jeden miodnik. Słupek górny z długą szyjką. Pręciki liczne, wyrastające w 5 spiralnych seriach. Owoce Jedno- lub kilkunasienne mieszki. Nasiona ciemnobrązowe lub czarne.
Systematyka Synonim taksonomiczny Ceratosanthus Schur
Pozycja systematyczna Rodzaj wyróżniany był jako jeden z trzech lub czterech w obrębie plemienia Delphinieae w podrodzinie Ranunculoideae w rodzinie jaskrowatych Ranunculaceae z rzędu jaskrowców Ranunculales. W 2019 roku dowiedziono, że w obrębie tego rodzaju zagnieżdżone są gatunki rodzaju Aconitella, a cała ta grupa jest jednym z kladów w obrębie rodzaju ostróżka Delphinium. W różnych ujęciach systematycznych już wcześniej grupa ta włączana była do Delphinium w randze podrodzaju Delphinium subg. Consolida.
Wykaz gatunków Consolida aconiti (L.) Lindl. Consolida ajacis (L.) Schur – ostróżeczka ogrodowa, ostróżka ogrodowa Consolida anthoroidea (Boiss.) Schrödinger Consolida arenaria Carlström Consolida armeniaca (Stapf ex Huth) F.C.Schrad. Consolida aucheri (Boiss.) Iranshahr Consolida axilliflora (DC.) Schrödinger Consolida brevicornis (Vis.) Soó Consolida camptocarpa (Fisch. & C.A.Mey. ex Ledeb.) Nevski Consolida coelesyriaca Mouterde Consolida cornuta (P.H.Davis & M.Hossain) P.H.Davis Consolida cruciata (P.H.Davis & M.Hossain) P.H.Davis Consolida deserti-syriaci (Zohary) Munz Consolida divaricata Schroding Consolida flava (DC.) Schrödinger Consolida glandulosa (Boiss. & A.Huet) Bornm. Consolida gombaultii (J.Thiébaut) Munz Consolida hellespontica (Boiss.) Chater Consolida incana (E.D.Clarke) Munz Consolida kabuliana (Akhtar) Iranshahr Consolida kandaharica Iranshahr Consolida leptocarpa Nevski Consolida linarioides (Boiss.) Munz Consolida lineolata Hub.-Mor. & Simon Consolida lorestanica Iranshahr Consolida mauritanica (Coss.) Munz Consolida oliveriana (DC.) Schrödinger Consolida olopetala (Boiss.) Hayek Consolida orientalis (J. Gay) Schrödinger – ostróżeczka wschodnia Consolida persica (Boiss.) Grossh. Consolida phrygia (Boiss.) Soó Consolida pubescens (DC.) Soó Consolida pygmaea (Poir.) Schrödinger Consolida raveyi (Boiss.) Schrödinger Consolida regalis Gray – ostróżeczka polna, ostróżka polna Consolida rugulosa (Boiss.) Schrödinger Consolida saccata (Huth) P.H.Davis Consolida samia P.H.Davis Consolida schlagintweitii (Huth) Munz Consolida scleroclada (Boiss.) Schrödinger Consolida staminosa P.H.Davis & Sorger Consolida stapfiana P.H.Davis & Sorger Consolida stenocarpa (P.H.Davis & M.Hossain) P.H.Davis Consolida stocksiana (Boiss.) Nevski Consolida sulphurea (Boiss. & Hausskn.) P.H.Davis Consolida teheranica (Boiss.) Rech.f. Consolida tenuissima (Sm.) Soó Consolida thirkeana (Boiss.) Bornm. Consolida tomentosa (Aucher ex Boiss.) Schrödinger Consolida trigonelloides (Boiss.) Munz Consolida tuntasiana (Halácsy) Soó Consolida uechtritziana (Pancic ex Huth) Soó
Przypisy
Kategoria:Jaskrowate