Mikołaj Kunicki ps. Mucha Michalski (ur. 18 listopada 1914 w guberni chełmskiej, zm. 5 lipca 2001) – Polak, dowódca polsko-radzieckiego rajdowego Oddziału Partyzanckiego Brygad im. Stalina w stopniu kapitana. Oddział składał się głównie z wołyńskich Polaków podporządkowanych radzieckiemu dowództwu, liczył ok. 200 żołnierzy.

Życiorys Przedwojenny podoficer zawodowy WP, w 1939 był uczestnikiem kampanii wrześniowej, walczył w obronie Warszawy. W 1939 uciekł z niewoli niemieckiej i powrócił do rodzinnego domu. Do 1941 przebywał u swojej matki w Horodcu k. Kobrynia (w majątku Marii Rodziewiczówny). W 1942 został powołany do służby w Schutzmannschaft, w Kobryniu. Od marca do listopada 1942 był na przeszkoleniu w niemieckiej szkole wojskowej w Kobryniu (dywersja–sabotaż). Szkołę ukończył w stopniu feldfebla. Od stycznia 1943 dowódca kompanii w 104. batalionie Schutzpolizei (), która likwidowała m.in. oddziały UPA w okolicach Wysocka. Po ataku bojówek ukraińskich na polskie wioski, a następnie odmowie niemieckiego dowództwa wzięcia odwetu na Ukraińcach, on i jego kompania (150 żołnierzy) zdezerterowali.

W marcu 1943 nawiązał kontakt z partyzantką radziecką, a następnie zdezerterował z grupą żołnierzy, zabijając niemiecką kadrę dowódczą. Połączył się z grupą gen. Wasilija Begmy. 3 sierpnia 1943 objął dowództwo oddziału Zjednoczonych Polskich Partyzantów im. Tadeusza Kościuszki na Wołyniu podporządkowanego Głównemu Sztabowi w Moskwie oraz generałowi Begmie. Poniżej miejscowości Sarny działały w tym czasie oddziały 27. Wołyńskiej Dywizji AK. Do wiosny 1944 brał udział w walkach z wojskami niemieckimi i oddziałami UPA na Wołyniu w trójkącie Kamień Koszyrski–Sarny–Dubnick. 11 i 12 czerwca 1944 oddział Kunickiego wziął udział w bitwie na Porytowym Wzgórzu opodal wsi Momoty Jakubowe współdziałając z oddziałem NOW-AK „Ojca Jana” dowodzonym przez Franciszka Przysiężniaka.

W lipcu 1944 Kunicki połączył swój oddział pod Otrytem w Bieszczadach z oddziałem polskiej samoobrony Józefa Pawłusiewicza. Współdziałał w tym czasie również z oddziałem partyzantów radzieckich pod dowództwem Leonida Berensteina. Pod Krywem (góra Stoły) na Połoninie Wetlińskiej jego partyzanci odbierali lotnicze zrzuty zaopatrzenia. Oddział Kunickiego toczył liczne walki z mniejszymi oddziałami niemieckimi, policją ukraińską, a następnie z UPA. Jego konni zwiadowcy rozlepiali po bieszczadzkich wsiach ostrzeżenia skierowane do upowców przed podejmowaniem prób pogromów na ludności polskiej. W Polanie partyzanci Kunickiego spalili m.in. kopalnię ropy i rozbili batalion policji ukraińskiej.

W sierpniu 1944 w rejonie Chryszczatej Kunicki i jego oddział walczył ze szturmującymi plutonami niemieckich 168. i 254. Dywizji Piechoty, gdzie Niemcy doznali poważnych strat.

29 września 1944 oddział przeszedł, po udzieleniu zgody przez dowództwo w Kijowie, na sowiecką stronę frontu i został rozformowany. W Wołkowyi nastąpiło rozformowanie 4 kompanii Pawłusiewicza.

W 1946 Kunicki występował jako świadek obrony Franciszka Przysiężniaka, za co został aresztowany. W 1988 był konsultantem wojskowym polsko-radzieckiego filmu Przeprawa.

Pozostawił m.in. listy osób pomordowanych przez ukraińskich nacjonalistów na Wołyniu, opisy tworzenia oddziałów samoobrony przed UPA na Wołyniu, współpracy polskiej partyzantki z radziecką przeciwko UPA w lipcu 1943, walk z UPA w Bieszczadach oraz relacje dotyczące działań polskiej partyzantki na terenie powiatu Lesko.

Jako emerytowany pułkownik w okresie PRL zamieszkiwał w Zamościu.

Awanse plutonowy - 1935 feldfebel - 1942 Kompanieführer - 1943 (po przejściu do partyzantki zweryfikowany jako kapitan) pułkownik - po wojnie

Odznaczenia Krzyż Partyzancki - Polska Medal Zwycięstwa i Wolności 1945 - Polska Odznaka „Za zasługi dla województwa tarnobrzeskiego” (1984)Dziennik Urzędowy Wojewódziej Rady Narodowej w Tarnobrzegu, nr 6, 15 czerwca 1984, s. 2. Medal „Partyzantowi Wojny Ojczyźnianej” - Związek Radziecki"Wielki Leksykon Uzbrojenia. Wrzesień 1939", Tom 17 (Pistolet Vis wz. 35), str. 55 Medal „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” - Związek Radziecki Złoty Medal „Za Zasługi w Umacnianiu Przyjaźni PRL-ZSRR” (1987, TPPR)Spotkanie centralnego aktywu TPPR, "Przyjaźń", nr 47, 20 listopada 1987, s. 5. i inne

Oddziały i dowódcy partyzanccy z którymi współdziałał oddział Mikołaja Kunickiego Partyzantka radziecka: Oddział Partyzancki Brygad im. Żukowa Oddział Partyzancki Brygad im. Frunzego Oddział Partyzancki Brygad im. Mołotowa Oddział Partyzancki Brygad im. Chruszczowa Oddział Partyzancki Brygad im. Budionnego (dowódca Iwan Jakowlew) Oddział Partyzancki Brygad im. Suworowa (dowódca Sergiusz Sankow) Oddział Partyzancki Brygad im. Kirowa (dowódca Michał Nadielin, komisarz Wasilij Bielakow) Armia Ludowa: 1 Brygada AL im. Ziemi Lubelskiej (dowódca kpt. Ignacy Borkowski „Wicek”) Brygada AL im. Wandy Wasilewskiej (dowódca kpt. Stanisław Szelest)

Publikacje Mikołaj Kunicki. Pamiętniki kapitana „Muchy” (Polesie, Wołyń, Bieszczady). wyd. MON, Warszawa 1959 str. 437

Zobacz też Oddział Partyzancki Brygad im. Stalina

Przypisy

Kategoria:Ludzie związani z Kobryniem Kategoria:Obrońcy Warszawy (1939) Kategoria:Polscy jeńcy wojenni – uciekinierzy z niewoli niemieckiej 1939–1945 Kategoria:Polscy żołnierze partyzantki radzieckiej Kategoria:Polscy kolaboranci III Rzeszy Kategoria:Uczestnicy walk z ukraińskim podziemiem zbrojnym 1939–1947 Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Partyzanckim Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” Kategoria:Odznaczeni Medalem Zwycięstwa i Wolności 1945 Kategoria:Odznaczeni Medalem „Partyzantowi Wojny Ojczyźnianej” Kategoria:Urodzeni w 1914 Kategoria:Zmarli w 2001