thumb|Kazimierz Nestor Sapieha 7 Regiment Pieszy Litewski – oddział piechoty armii Wielkiego Księstwa Litewskiego wojska I Rzeczypospolitej. Regiment często zwano także Regimentem Fizylierów. Formowanie i zmiany organizacyjne Regiment utworzony z batalionu Grodzieńskiego w 1790. 2 marca 1790 Komisja Wojskowa wydała rozkaz sformowania regimentu. Jego szefem mianowany został generał artylerii litewskiej Kazimierz Nestor Sapieha.

Początkowo umieszczono go w hierarchii piechoty litewskiej na piątym miejscuW ten sposób nawiązano do koronnego odpowiednika - regimentu pieszego fizylierów nr 5. W praktyce jednak otrzymał pierwszy wolny numer – numer siódmy.

Stan jednostki w kwietniu 1790 roku wynosił etatowo 723 „głowy”, a faktycznie 118 żołnierzy i składał się jedynie ze sztabu i dwóch kompanii.

Z czasem regiment został rozbudowywany. W kwietniu 1792 roku liczył etatowo 789 żołnierzy, a faktycznie posiadał ich 713

W lipcu 1792 roku powiększono regiment o cztery nowe kompanie. We wrześniu 1792 roku etat przewidywał 1440 żołnierzy, a faktycznie było ich 1163. Dawało to w tym momencie regimentowi 7 pierwszeństwo pod względem liczebności wśród jednostek pieszych. W wyniku redukcji 1793 roku, etat wyjątkowo nie zmienił się i dalej wynosił 1440 osób. Stan faktyczny spadł jednak do 1086 żołnierzy. Prawdopodobnie nadal była to najliczniejsza piesza jednostka litewska i taką pozostała do wybuchu powstania kościuszkowskiego. Można przyjąć, że w kwietniu 1794 roku stan regimentu wynosił etatowo 1440 żołnierzy, a faktyczny 1086.

Regiment posiadał dwa bataliony złożone z czterech kompanii. Jego stan na dzień 1 sierpnia 1793 wynosił 1108 ludzi, a 16 kwietnia 1794 roku około 930.

Barwa regimentu Podczas insurekcji kościuszkowskiej regiment generała artylerii nosił wyłogi pąsowe, guziki srebrne.

Stanowiska Regiment stacjonował w następujących miejscowościach: Oszmiańskie, Wilno (1791), Smorgonie (1791), Oszmiana (1792), Wilno, Smorgonie (1794).

Żołnierze regimentu Regimentem dowodził zazwyczaj pułkownik. Stanowisko szefa regimentu, związane z wielkimi poborami, było najczęściej uważane za synekurę. Szefowie posiadali prawo fortragowania (przedstawiania do awansu) oficerów. Początkowo w sztabie znajdowało się czterech oficerów: podpułkownik, major, kapitan regimentskwatermistrz i porucznik adiutant. W kompaniach: kapitan z kompanią, kapitan sztabowy, czterech poruczników, dwóch podporuczników i dwóch chorążych. W lipcu 1792 roku w sztabie był szef regimentu i regimentsfelczer, pułkownik, podpułkownik, dwóch majorów, kwatermistrz, audytor i prawdopodobnie dwóch adiutantów. W kompaniach trzech kapitanów z kompanią, trzech kapitanów sztabowych (od 1793 czwarty), ośmiu poruczników i ośmiu chorążych. W lipcu 1792 patenty oficerskie otrzymało 11 podporuczników. Czwarty kapitan pojawił się w 1793 roku. Wtedy w regimencie było 40 oficerów, nie licząc szefa i regimentsfelczera.

Szefowie: Kazimierz Nestor Sapieha (gen. art. i szef korpusu inż. Wielkiego Księstwa Litewskiego) Ludwik Giełgud (strażnik Wielkiego Księstwa Litewskiego 1793–1794)

Pułkownicy: Felicjan Gorzeński (1792), ppłk Stefan Grabowski (1791–1794).

Walki regimentu 7 Regiment Pieszy Litewski uczestniczył w 1792 w VII wojnie polsko-rosyjskiej toczonej w obronie Konstytucji 3 Maja.

Bitwy i potyczki: Brześć (23 lipca 1792), Wilno (22/23 kwietnia 1794), Soły (25 czerwca), Praga (4 listopada).

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Oszmiana Kategoria:Regimenty piesze litewskie Kategoria:Smorgonie Kategoria:Wojsko Polskie w Wilnie (I Rzeczpospolita) Kategoria:Polskie jednostki organizacyjne wojska utworzone w 1790 Kategoria:Polskie pułki fizylierów