Zygmunt Aleksander Kurnatowski herbu Łodzia (ur. 1778 w Pożarowie, zm. 14 czerwca 1858 rokuStanisław Łoza, Kawalerowie orderu Św. Stanisława, w: Miesięcznik Heraldyczny, r. X, nr 12, Warszawa 1931, s. 282. w Warszawie) – polski wojskowy i polityk, generał dywizji armii Królestwa Polskiego, prezes Heroldii Królestwa Polskiego do połowy 1855 rokuTomasz Demidowicz, Reforma szlachectwa w Królestwie Polskim w latach 1836-1861, w: Czasopismo Prawno-Historyczne, Tom LXII — 2010 — Zeszyt 2, s. 160., prezes Komisji Umorzenia Długu Krajowego Królestwa Kongresowego w 1834 rokuNowy kalendarzyk polityczny na rok 1834, Warszawa, s. 380..
Życiorys Ewangelik reformowany.
Uczestnik powstania wielkopolskiego 1806, po czym wszedł do 5 pułku ułanów armii Księstwa Warszawskiego. Uczestnik wszystkich jej kampanii. W 1810 doszedł do stopnia pułkownika swego macierzystego pułku. W 1812 roku przystąpił do Konfederacji Generalnej Królestwa PolskiegoDziennik Konfederacyi Jeneralnej Królestwa Polskiego. 1812, nr 18, s. 175.. Generał z 1814 i dowódca Brygady Jazdy. Walczył do końca epopei napoleońskiej, potem powrócił do kraju i jako dowódca Brygady Gwardii Konnej wszedł do armii Królestwa Polskiego.
Od 1823 dowódca brygady w Korpusie Rezerwowym. Od 1828 adiutant cara Rosji Mikołaja I w stopniu generała dywizji. Bezwzględny wykonawca rozkazów każdej władzy nawet wbrew swoim przekonaniom. Był członkiem Sądu Wojennego Najwyższego, w zastępstwie Sądu Sejmowego, powołanego do sądzenia oskarżonych o przynależność do Wolnomularstwa NarodowegoLudwik Hass, Sekta farmazonii warszawskiej, Warszawa 1980, s. 495.. Jako członek sądu wojskowego optował za skazaniem Waleriana Łukasińskiego.
W noc wybuchu powstania listopadowego 1830 wystąpił przeciwko powstańcom i tylko z trudem uniknął losu innych generałów. Złożył przysięgę wierności narodowi polskiemu i podał się do dymisji.
Po klęsce powstania wszedł do służby carskiej, ale w 1832 został zdymisjonowany przez cara.
Członek Towarzystwa Rolniczego w Królestwie Polskim z Warszawy w 1858 rokuRoczniki Gospodarstwa Krajowego. R. 16, 1858, T. 32, nr 2, Warszawa 1858, s. 332..
Pochowany w miejscowości Orzeszkowo woj. wielkopolskie.
Był członkiem loży wolnomularskiej Bracia Zjednoczeni w drugim stopniu rytu ("czeladnik")Marek Tarczyński, Generalicja powstania listopadowego, 1980, s. 62..
Odznaczenia Odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Virtuti Militari w 1808, francuskimi Krzyżami Kawalerskim i Oficerskim Orderu Legii Honorowej w 1809 i 1813, Krzyżem Kawalerskim Orderu Zjednoczenia w 1814Tadeusz Jeziorowski: The Napoleonic Orders. Ordery Napoleońskie. Warszawa 2018, s. 147, Orderem św. Stanisława I klasy w 1819Stanisław Łoza, Kawalerowie orderu Św. Stanisława, w: Miesięcznik Heraldyczny, r. IX. Nr 5/1930. s. 99., a II, III i IV klasy w 1816 (wszystkie trzy w kilkudniowych odstępach)Stanisław Łoza, Kawalerowie orderu Św. Stanisława, w: Miesięcznik Heraldyczny, r. X, nr 12/1931, s. 282., Znakiem Honorowym za 20 lat służby w 1830Przepisy o znaku honorowym niemniej Lista imienna generałów, oficerów wyższych i niższych oraz urzędnikow wojskowych, tak w służbie będących, jako też dymisjonowanych, znakiem honorowym ozdobionych w roku 1830, [b.n.s], rosyjskimi Orderem św. Aleksandra Newskiego z brylantami, Orderem Orła Białego, Orderem św. Włodzimierza II klasy, Orderem św. Anny I klasy z koroną w 1830 oraz Orderem św. Włodzimierza III klasy w 1815Rocznik Woyskowy Królestwa Polskiego na rok 1830, s. 27.
Przypisy
Bibliografia H. P Kosk, Generalicja polska, t. 1, wyd.: Oficyna Wydawnicza "Ajaks' Pruszków 1998
Kategoria:Członkowie Komisji Umorzenia Długu Krajowego Kategoria:Członkowie Konfederacji Generalnej Królestwa Polskiego 1812 Kategoria:Członkowie Rady Stanu Królestwa Kongresowego Kategoria:Członkowie Rady Administracyjnej Królestwa Kongresowego Kategoria:Członkowie Towarzystwa Rolniczego w Królestwie Polskim (1858–1861) Kategoria:Członkowie Warszawskich Departamentów Rządzącego Senatu Kategoria:Generałowie dywizji Wojska Królestwa Kongresowego Kategoria:Generałowie Wojska Księstwa Warszawskiego Zygmunt Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Virtuti Militari (Księstwo Warszawskie) Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Stanisława I klasy (Królestwo Kongresowe) Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Stanisława II klasy (Królestwo Kongresowe) Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Stanisława III klasy (Królestwo Kongresowe) Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Stanisława IV klasy (Królestwo Kongresowe) Kategoria:Odznaczeni Znakiem Honorowym (20 lat służby) Kategoria:Polacy – Kawalerowie Legii Honorowej Kategoria:Polacy – Oficerowie Legii Honorowej Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Orła Białego (Imperium Rosyjskie) Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Świętego Aleksandra Newskiego (Imperium Rosyjskie) Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Świętego Włodzimierza Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Świętej Anny Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Zjednoczenia Kategoria:Polscy funkcjonariusze rosyjskich i radzieckich służb specjalnych Kategoria:Polscy wolnomularze Kategoria:Prezesi Heroldii Królestwa Polskiego Kategoria:Rosyjscy urzędnicy Królestwa Kongresowego Kategoria:Szlachta kalwińska w Polsce Kategoria:Urodzeni w 1778 Kategoria:Zmarli w 1858