mały|241x241px|Viktor Uspaskich – założyciel partii Partia Pracy (lit. Darbo partija, DP) – litewska partia polityczna, działająca od 2003, będąca ugrupowaniem centrowym.
Historia Ugrupowanie zostało założone w 2003 z inicjatywy Viktora Uspaskicha, urodzonego w Rosji milionera i niezależnego posła na Sejm.
Po raz pierwszy swoje listy Partia Pracy wystawiła w wyborach do Parlamentu Europejskiego w 2004. DP zajęła w nich pierwsze miejsce z wynikiem 30,2% głosów, co przyniosło jej pięć mandatów eurodeputowanych, którzy wstąpili do frakcji Porozumienia Liberałów i Demokratów na rzecz Europy. DP dołączyła do Partii Europejskich Liberałów, Demokratów i Reformatorów.
Partia wygrała także wybory parlamentarne w październiku tego samego roku, zdobywając 28,44% głosów i 39 ze 141 miejsc w Sejmie.
DP przystąpiła do nowej koalicji rządowej, obejmując pięć tek ministerialnych. Viktor Uspaskich został w gabinecie Algirdasa Brazauskasa ministrem gospodarki. W połowie 2005 podał się do dymisji, składając też mandat poselski. Doszło do tego po pojawieniu się podejrzenia wykorzystywania swojej pozycji do promowania powiązanej z jego rodziną prywatnej firmy. Wkrótce kolejne zarzuty związane z nadużyciami finansowymi zaczęto wysuwać pod adresem innych przywódców Partii Pracy, co doprowadziło do jej wyjścia z koalicji w czerwcu 2006, a także do dymisji premiera. Ugrupowanie opuściło kilkunastu posłów (m.in. Viktoras Muntianas), z których większość współtworzyła nowe stronnictwo pod nazwą Partia Demokracji Obywatelskiej. Viktor Uspaskich zrezygnował z kierowania partią (zastąpił go deputowany Kęstutis Daukšys), jednak po niespełna roku powrócił na stanowisko przewodniczącego.
W 2007 DP odnotowała przeciętne wyniki w wyborach samorządowych, uzyskując w skali kraju 111 mandatów. W 2008 na potrzeby wyborów parlamentarnych część działaczy powołała nowe ugrupowanie Partię Laburzystów (Leiboristų partija), z którą Partia Pracy stworzyła formalnie koalicję wyborczą.
W wyborach tych lista uzyskała 8,99% głosów i zdobyła 10 mandatów (8 z listy wyborczej i 2 w okręgach większościowych). W 2011 wprowadziła do samorządów 165 radnych. W tym samym roku dołączyło do niej ugrupowanie Nowy Związek (Socjalliberałowie) Artūrasa Paulauskasa
W 2012 ugrupowanie wygrało w okręgu większościowym (19,82% głosów i 17 mandatów), 12 jego przedstawicieli uzyskało mandaty w okręgach większościowych. Partia zawiązała następnie koalicję z LSDP, AWPL oraz partią Porządek i Sprawiedliwość, współtworząc rząd Algirdasa Butkevičiusa, który rozpoczął urzędowanie 13 grudnia 2012. W 2013 DP zasilili działacze Partii Chrześcijańskiej Gediminasa Vagnoriusa, a formalną przewodniczącą ugrupowania została Loreta Graužinienė.
W 2015 laburzyści utracili część samorządowej reprezentacji – otrzymali 145 mandatów radnych. Skutkowało to rezygnacją przewodniczącej Partii Pracy z tego stanowiska – zastąpił ją Valentinas Mazuronis, który ustąpił w 2016, gdy partia nie przekroczyła progu wyborczego do Sejmu.
W wyborach w 2016 ugrupowanie dostało 4,68% głosów, wprowadziło 2 swoich przedstawicieli w okręgach jednomandatowych. W grudniu tegoż roku nową przewodniczącą Partii Pracy została Živilė Pinskuvienė. W 2017 po jej odejściu z partii tymczasowym przewodniczącym został Šarūnas Birutis. W kwietniu 2018 na stanowisko przewodniczącego powrócił Viktor Uspaskich.
W 2019 Partia Pracy z własnych list wprowadziła 60 radnych do litewskich samorządów. W wyborach w 2020 DP przekroczyła próg wyborczy – otrzymała 9,43% głosów. Wprowadziło 10 przedstawicieli do Sejmu (9 z listy krajowej i 1 w okręgu jednomandatowym). We wrześniu 2022 funkcję przewodniczącego DP objął Andrius Mazuronis. W wyborach lokalnych w 2023 mandaty radnych uzyskało 46 kandydatów partii. Po porażce w wyborach europejskich w 2024 z funkcji przewodniczącego ustąpił Andrius Mazuronis. Tymczasowe kierownictwo przejął Valentinas Bukauskas, który wkrótce zrezygnował. W lipcu 2024 przewodniczącym (formalnie tymczasowym) został ponownie Viktor Uspaskich. W wyborach do Sejmu w tym samym roku koalicja skupiona wokół Partii Pracy otrzymała 2,2% głosów i nie wprowadziła do litewskiego parlamentu żadnych swoich przedstawicieli. Jeszcze w tym samym roku formacja powołała nowego tymczasowego przewodniczącego (został nim Rolandas Janickas).
Poparcie w wyborach + Wyniki w wyborach parlamentarnych Wybory Poparcie (lista krajowa) Zmiana punktów procentowych Lista krajowa Zmiana Okręgi jednomandatowe Zmiana Suma200428,4%–22–17–3920089,0%–19,48–142–1510201219,8%+10,817+912+102920164,7%–15,10–172–10220209,4%+4,79+91–11020242,2%–7,20–90–10 + Wyniki w wyborach do Parlamentu Europejskiego Wybory Poparcie Zmiana punktów procentowych Mandaty Zmiana L. miejsc dla Litwy200430,2%–5–1320098,8%–21,41–412201412,8%+4,01–1120199,0%–3,81–1120241,7%–7,30–111
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Partie i ugrupowania na Litwie