thumb|Iwan Mozżuchin Iwan Ilicz Mozżuchin (ros. Ива́н Ильи́ч Мозжу́хин; ur. 26 września 1889 w Penzie, Rosja, zm. 17 stycznia 1939 w Neuilly, Francja) – rosyjski aktor kina niemego.
Życiorys Urodził się w rodzinie właścicieli ziemskich. Za namową ojca studiował na Wydziale Prawa Uniwersytetu Moskiewskiego. Po dwóch latach rzucił jednak naukę na rzecz aktorstwa. W 1910 w Kijowie dołączył do wędrownej grupy teatralnej. Później grał w Moskwie, w półprofesjonalnym Teatrze Ludowym.
Filmową karierę rozpoczynał w wytwórni Chanżonkowa, od 1915 – w wytwórni Jermoliewa. Początkowo grał jedynie epizody, wkrótce jednak stał się gwiazdą rosyjskiego kina. Uważany za mistrza gry realistycznej i psychologicznej. Przez wiele lat współpracował z reżyserem Jakowem Protazanowem.
Gdy do władzy w Rosji doszli bolszewicy, przeprowadził się na Krym, a w 1920 r. wyjechał do Konstantynopola, potem do Paryża. Po sukcesie w „Okowach małżeństwa” otrzymał propozycję wyjazdu do Hollywood. Tam przeżył jednak zawód. Zagrał tylko w jednym filmie – „The Surrender”. Z Hollywood wyjechał do Berlina, gdzie zagrał w pięciu filmach dla studia UFA.
Jego kariera zakończyła się wraz z nadejściem kina dźwiękowego. Mozżuchin mówił bowiem z bardzo silnym rosyjskim akcentem, dlatego coraz rzadziej był obsadzany w filmach. Uważał, że dźwięk to „koronny błąd nowego kina”.
Autor pamiętników „Kiedy byłem Stawroginem” (1927).
Jego pierwszą żoną była Nathalie Lissenko, aktorka, z którą często występował. Drugą żoną była duńska aktorka Agnes Petersen.
Zmarł w 1939 na gruźlicę.
Pochowany na cmentarzu prawosławnym w Sainte-Geneviève-des-BoisМогилы знаменитостей. Мозжухин Иван Ильич (1889-1939).
Wybrana filmografia 1931 – Sierżant X 1927 – The Surrender 1927 - Casanova 1925 – Okowy małżeństwa 1921 – Dzieci karnawału 1918 – Ojciec Sergiusz 1916 – Herman 1916 – Dama pikowa 1915 – Potop jako Andrzej Kmicic 1914 – Życie w śmierci 1914 – Mazepa 1913 – Smutek Sary 1913 – Noc wigilijna 1913 – Domek w Kołomnie 1913 – 300-lecie rodu Romanowów 1911 – Sonata Kreutzerowska
Przypisy
Zobacz też Efekt Kuleszowa
Bibliografia Jacek Szczerba „Oczy niebieskie”, Gazeta Wyborcza, 15.01.1999
Linki zewnętrzne
Kategoria:Pochowani na cmentarzu prawosławnym w Sainte-Geneviève-des-Bois Kategoria:Radzieccy aktorzy kina niemego Kategoria:Rosyjscy aktorzy filmowi Kategoria:Urodzeni w 1889 Kategoria:Zmarli w 1939 Kategoria:Zmarli na gruźlicę Kategoria:Ludzie urodzeni w Penzie