Peryklaz – minerał z gromady tlenków. Należy do grupy minerałów bardzo rzadkich.
Nazwa pochodzi z języka greckiego i znaczy „odłupywać”, „odłamywać”; stanowi aluzję do charakterystycznej łupliwości minerału.
Właściwości Wzór chemiczny – MgO – tlenek magnezu. Układ krystalograficzny – regularny Przełam – nierówny lub muszlowy Barwa – bezbarwny, szarawy, biały Twardość – 5,5-6 Rysa – biała Połysk – diamentowy Łupliwość – doskonała, kostkowa
Zazwyczaj tworzy kryształy izometryczne o postaci ośmiościanów lub sześcianów – wrosłe lub narosłe, drobne i rzadkie. Tworzy zbliźniaczenia. Występuje w skupieniach ziarnistych, zbitych. W postaci kryształów - z trudem rozpuszcza się w kwasach; po sproszkowaniu – łatwo. Jest kruchy i nietopliwy. Czasami zawiera domieszki: żelaza, manganu, cynku. Ma właściwości luminescencyjne – słabe, żółtawe świecenie w bliskim UV. Występowanie Produkt wysokotemperaturowego metamorfizmu kontaktowego dolomitów, spotykany jest też w lawach bazaltowych. Występuje w marmurach wapiennych i dolomitowych, w bombach wulkanicznych. Najczęściej współwystępuje z takimi minerałami jak: brucyt, magnezyt, oliwin.
Miejsca występowania: Czechy – Morawy, Hiszpania, Szwecja - Nordmark (w złożach rud manganu), Langban, USA – Kalifornia (Crestmore), Nowy Meksyk, Włochy – Sardynia, Sycylia, okolice Etny i Wezuwiusza (najcenniejsze okazy gemmologiczne).
W Polsce znaleziony został w kopalni magnezytu w okolicach Sobótki na Dolnym Śląsku i w okolicach Zgorzelca.
Zastosowanie przezroczyste kryształy mają niekiedy zastosowanie w jubilerstwie (nadaje się im szlif fasetkowy lub kaboszonowy).
Syntetyczne okazy sprzedawane są pod nazwą lavernit. cenny i poszukiwany kamień kolekcjonerski. składnik magnezytowych materiałów ogniotrwałych, które uzyskuje się przez wypalenie i spieczenie magnezytu.
Zobacz też Ferroperyklaz
Bibliografia J. Parafiniuk: Minerały systematyczny katalog 2004, TG ”Spirifer” W-wa 2005 R..Duda, L.Rejl – Wielka encyklopedia Minerałów – Elipsa 2, W. Schumann – Minerały świata – O. Wyd. ”Alma - Press” 2003 r. N.Sobczak, T.Sobczak – Wielka Encyklopedia Kamieni Szlachetnych i Ozdobnych – PWN W-wa 1998, Bolewski A., Manecki A.: Mineralogia szczegółowa, Wydawnictwo PAE. Warszawa 1993,
Linki zewnętrzne Galeria: – , Artykuł o peryklazie
Kategoria:Tlenki i wodorotlenki (minerały)