thumb|240x240px|Farma, na której po raz pierwszy znaleziono złoto (1886) mały|305x305px|Podział administracyjny Johannesburga Johannesburg (wymowa angielska: [], wymowa afrikaans: []; zwane także Joburg i eGoli – miejsce złota) – miasto w północno-wschodniej części Południowej Afryki, od 1994 stolica prowincji Gauteng w zagłębiu Witwatersrand.
Demografia W przeszłości Johannesburg był trzecim pod względem liczby mieszkańców miastem Południowej Afryki, za Kapsztadem i Durbanem, ale według najnowszych badań statystycznych obecnie jest największym. Według danych z 2011 roku, miasto zamieszkiwało 957 441 osób, z czego 20,9% to ludzie w wieku 0-14, 74,6% w wieku 15-64, a 4,4% to 65+; obszar metropolitalny Johannesburga liczył 4 434 827 osób, co uczyniło go największą aglomeracją w kraju. W roku 2015 miasto zamieszkiwało 4,4 miliona osób, a cały obszar metropolitalny według nieoficjalnych danych ok. 8 milionów. Dane World Population Review na pierwszy kwartał 2019 r. podają jako liczbę mieszkańców obszaru miejskiego (urban agglomeration wg definicji Rady Gospodarczej i Społecznej ONZ) Johannesburga ponad 5 636 000.
thumb|upright|left|Mapa językowa Johannesburga
Rasa% Czarni Afrykanie 64,2 Biali 13,9 Koloredzi 13,9 Azjaci i Hindusi 6,7 Inni 1,3
JęzykPopulacja% IsiZulu 174 620 17,31 Sotho 57 223 5,72 IsiXhosa 56 995 5,65 Afrikaans 161 653 16,02 Sepedi 42 759 4,24 Setswana 53 973 5,35 angielski 374 576 37,12 Xitsonga 24 509 2,43 SiSwati 7581 0,75 Tshivenda 15 401 1,53 IsiNdebele 11 725 1,16 Inne języki Afryki Południowej 28 019 2,78
Geografia Johannesburg jest największym miastem w Południowej Afryce. Chociaż miasto jest stolicą najbogatszej prowincji w Południowej Afryce, prowincji Gauteng, i jest siedzibą dla Trybunału Konstytucyjnego, to nie jest jedną z trzech stolic (są nimi: Pretoria – wykonawcza, Kapsztad – ustawodawcza oraz Bloemfontein – sądownicza). Według badań z 2015 roku obszar metropolitalny miasta liczył około 8 milionów ludzi, natomiast samo miasto liczyło 4,4 miliony osób. Powierzchnia miasta wynosi 1645 km².
Podział administracyjny Johannesburg od 2006 dzieli się na 7 regionów: Region A – , , Midrand, Region B – Bryanston, , , Randburg, Sandton, , Sunninghill, , , Greenside, Melville, , Rosebank, , , Region C – Roodepoort, , Northgate Region D – , Soweto, , , , Region E – Alexandra, Wynberg, Bruma Region F – Inner City, , City Deep, , Southgate Region G – , ,
Gospodarka Johannesburg jest głównym ośrodkiem gospodarczym i finansowym Południowej Afryki i centrum Witwatersrand – zurbanizowanego regionu górniczo-przemysłowego, a przy tym najsilniejszym węzłem gospodarczym kontynentu afrykańskiego. W Johannesburg generowane jest 16% południowoafrykańskiego PKB i zatrudnienie znajduje 12% aktywnej zawodowo ludności kraju.
Jak poświadcza historia tego miasta, swoje powstanie, rozwój i bogactwo, a nawet jedyną rację istnienia, zawdzięcza leżącym pod Wysokim Weldem pokładom złota. Jego wydobycie nie ma już miejsca na terenach samego miasta i usunięto większość hałd urobionej w trakcie ekspoatacji skały płonnej, pozostawiono jednak niektóre z nich ze względu na ich wartość historyczną. Miasto jest siedzibą wszystkich krajowych przedsiębiorstw górniczych i regulującej przemysł wydobywczy Minerals Council South Africa (do maja 2018 r. Chamber of Mines of South Africa). Także znaczna część lokalnego sektora maszynowego i inżynieryjnego służy potrzebom krajowego przemysłu wydobywczego, jednego z największych na świecie dzięki bogatym złożom nie tylko złota, ale także innych metali szlachetnych, diamentów i innych kamieni szlachetnych, węgla i innych minerałów. Obok szlifierni diamentów znajdują się tu także wytwórnie diamentów syntetycznych.
Johannesburg jest bezsprzecznym centrum finansowym kraju, gdyż tu znajduje się założona w 1887 r. giełda papierów wartościowych Johannesburg Securities Exchange, notująca ponad 600 spółek, największa na kontynencie afrykańskim. Tutaj mają też siedziby niemal wszystkie południowoafrykańskie banki, firmy ubezpieczeniowe i towarzystwa budowlane.
Mniejsze znaczenie, ale istotne ze względu na zatrudnienie, mają leżące w obrębie Johannesburga i East Rand (dzielnica Witwatersrand) fabryki produkujące dla sektora chemicznego, maszynowego, metalurgicznego, włókienniczego i drzewnego. Obecne są ośrodki naukowe i firmy usługowe sektorów medycznych i ochrony zdrowia, transportowych, telekomunikacyjnych i informatycznych, jak i telewizyjnych i filmowych.
Transport Lotniczy Międzynarodowy port lotniczy Johannesburg jest największym lotniskiem Południowej Afryki, jak i Afryki, obsługuje połączenia z Europą i Ameryką. Port lotniczy Lanseria obsługuje połączenia regionalne.
Drogowy Johannesburg jest dobrze połączony z resztą kraju, w mieście przecinają się drogi: N1 (Kapsztad – Bloemfontein – Johannesburg – Pretoria – Polokwane – granica z Zimbabwe) N3 (Durban – Johannesburg) N13 (George – Kimberley – Johannesburg) N14 (Springbok – Johannesburg – Pretoria) N17 (Johannesburg – Ermelo – granica z Eswatini) Ponadto, przez centrum przebiegają dwie autostrady – M1 i M2, ułatwiające dojazd do dzielnicy biznesowej.
Kolejowy Najważniejszą stacją miasta jest Johannesburg Park – stacja końcowa dla pociągów GauTrain łączących Johannesburg z lotniskiem oraz Pretorią, jest również stacją przelotową dla wielu linii .
Sport mały|Most Nelsona Mandeli Johannesburg był jednym z gospodarzy Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej 2010 w RPA.
Polonia Na cmentarzu West Park znajduje się Polski Ogród Pamięci, gdzie w części wojskowej znajduje się 5 grobów polskich żołnierzy zmarłych w miejscowym szpitalu polowym (obecnie zwanym Baragwanath), rannych w kampanii w Zachodniej Afryce w 1942 roku. W parku James & Ethel Gray znajduje się jedyny w Afryce Pomnik Katyński ukończony w 1981 roku.
Miasta partnerskie Akra, Ghana Addis Abeba, Etiopia
Birmingham, Wielka Brytania Dolina Marny, Francja Kinszasa, Demokratyczna Republika Konga Londyn, Wielka Brytania Matola, Mozambik
Nowy Jork, USA Windhuk, Namibia
Galeria
Przypisy
Linki zewnętrzne Strona internetowa Johannesburga
Kategoria:Miasta w prowincji Gauteng