Marzanka barwierska (Asperula tinctoria L.) – gatunek rośliny z rodziny marzanowatych.
Rozmieszczenie geograficzne Występuje w Europie i Rosji. W Polsce występuje na niżu, najliczniej na Pojezierzu Pomorskim, Mazurskim i w dolinie Wisły. W środkowej Polsce występuje na rozproszonych stanowiskach, a w południowej na Dolnym Śląsku i w pasie wyżyn. W Karpatach jest bardzo rzadka. Podana była tylko z jednego stanowiska w Kąclowej w Beskidzie Niskim i jednego w Pieninach na Macelaku .
Morfologia thumb|180px|left|Kwiatostan thumb|180px|left|Owoce Łodyga 4-kanciasta, rozgałęziona, o wysokości . Pod ziemią kłącze, z którego wyrasta jeden kwitnący pęd i kilka pędów płonnych. Liście Równowąskie o szerokości . Dolne zebrane po 4–6 w okółkach, górne naprzeciwległe. Kwiaty 3-krotne, drobne, wyrastające w rozgałęzionych widlasto kwiatostanach podobnych do wierzchotki. Korona kwiatów biała, gładka, o długości . Podsadki i przysadki jajowate. Owoc O długości około i gładkiej powierzchni.
Biologia i ekologia Bylina, hemikryptofit. Kwitnie od czerwca do sierpnia. Występuje w świetlistych lasach i zaroślach i na ich obrzeżach. Rozmnaża się przez nasiona oraz wegetatywnie. Gatunek charakterystyczny dla Ass. Seslerio-Scorzoneretum. Liczba chromosomów .
Oprócz typowej formy gatunku w Czechach, Rumunii i na Węgrzech występuje podgatunek Asperula tinctoria subsp. hungarorum (Borbás ex Jáv.) SoóWorld Checklist of Selected Plant Families [dostęp 2014-01-23].
Zagrożenia W Czerwonej liście roślin i grzybów Polski (2006, 2016) gatunek uznany w Polsce za narażony na wyginięcie (kategoria zagrożenia VU).
W Pieninach w gatunku nie udało się odnaleźć, wątpliwe jest również jego występowanie w Kąclowej, gdyż jego siedliska zostały zabudowane. Gatunek ten należy więc uznać w polskiej części Karpat za wymarły.
Przypisy
Kategoria:Marzanowate Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza