Jurij Fiodorowicz Szabanow, ros: Юрий Фёдорович Шабанов (ur. 11 listopada 1937 w Chabarowsku, zm. 30 marca 2010 w Moskwie) – radziecki i rosyjski szachista.
Wielokrotny mistrz Magadanu – regionu Dalekiej Północy (1961–1980), od 1961 mistrz Dalekiego Wschodu, od 1999 mistrz seniorów w Rosji, od 2003 arcymistrz. Dwukrotny mistrz świata seniorów: w Bad Zwischenahn13. Senioren-Schachweltmeisterschaft. (2003) i Halle14. Senioren-Schachweltmeisterschaft. (2004), trzykrotny, drużynowy mistrz Europy seniorów (2001, 2002 i 2006).
Biografia Urodził się w Chabarowsku w 1937. Jego ojcem był redaktor naczelny wydawnictwa Far Eastern Journal, który zginął podczas II wojny światowej. Rodzina Jurija Szabanowa po zakończeniu wojny przeniosła się z Chabarowska do Niżnieudinska w obwodzie irkuckim, a następnie do Lwowa.
Rozpoczął naukę gry w szachy w 1951. Trzy lata później wystartował w młodzieżowych mistrzostwach Związku Radzieckiego w Kijowie, jako członek drużyny ukraińskiej, z którą zajął trzecie miejsce w finale. Zagrał na trzeciej szachownicy dla drużyny ukraińskiej w Leningradzie, podczas Wszechzwiązkowych Mistrzostw Młodzieży. Drużyna podzieliła 4. i 5. miejsce z drużyną Leningradu.
Zwyciężył w regionalnych radzieckich mistrzostwach szachowych w Chabarowsku. W 1957, jako uczeń Technikum Górniczego Magadan, wystąpił na regionalnych mistrzostwach szachistów z Chabarowska, obwodu amurskiego, Sachalinu i innych regionów. Na turnieju w Błagowieszczeńsku zajął pierwsze miejsce, uzyskując 12 punktów na 17 możliwych. Później uzyskał prawo do udziału w mistrzostwach RFSRR w Czelabińsku, na których zajął dzielone 6.-9. miejsce.
Wielokrotnie wygrywał dalekowschodnie półfinały Związku Radzieckiego i brał udział w mistrzostwach Rosji. Od 1960 wielokrotnie zostawał mistrzem obwodu magadańskiego. Po otrzymaniu dyplomu z geologii ograniczył grę w szachy na rzecz pracy w zawodzie. Skupił się na szachach dopiero po trudnych mistrzostwach w 1964, na których zajął pierwsze miejsce i zdobył tytuł mistrza sportu ZSRR. Uznawany był za jednego z najsilniejszych radzieckich mistrzów lat 70. i regularnie uczestniczył w półfinałach mistrzostw ZSRR. W 1978 ponownie zwyciężył w finale mistrzostw. mały|Szabanow i Witalij Cieszkowski (1973) Po przeprowadzce do Jarosława, gdzie rozpoczął pracę jako instruktor w Szkole Sportu Dziecięcego i Młodzieżowego, wstąpił do I Ligi Mistrzów Związku Radzieckiego, w której w latach 80. zajął piąte miejsce.
W latach 90. uzyskał tytuł mistrza międzynarodowego. Po upadku Związku Radzieckiego dołączył do rosyjskiego ruchu szachowego seniorów. Od 2000 mieszkał w Moskwie. W latach 2004–2008 brał udział w drużynowych mistrzostwach Moskwy. Uczestniczył w sześciu mistrzostwach Europy jako członek rosyjskiej drużyny seniorów w latach 2001, 2002, 2004 i 2006–2008. Startował także w mistrzostwach Rosji wśród seniorów w latach 1999–2007 i w Moskiewskich Mistrzostwach Seniorów w szachach w latach 2003–2007. Uczestniczył w tradycyjnych meczach Moskwa-Sankt Petersburg jako członek drużyny Moskwy w 2002 i 2005.
W 2003 uzyskał tytuł arcymistrza za zwycięstwo w 13. Mistrzostwach świata seniorów w szachach w Bad Zwischenahn. W 2004 obronił tytuł na kolejnych mistrzostwach w Halle. Z powodu poważnej choroby od 2008 nie brał udziału w kluczowych konkursach szachowych.
Kariera szachowa Wielokrotnie startował w półfinałach indywidualnych mistrzostw Związku Radzieckiego, nie awansując ani razu do finałowego turnieju. W 1985 podczas memoriału Aleksandra Kotowa w Tbilisi zajął drugie miejsce (za Michaiłem Gurewiczem, a przed Leonidem Judasinem), natomiast w 1990 współdzielił czwarte miejsce w Soczi. W 1992, 1996 i 1998 startował w finałach indywidualnych mistrzostw Rosji rozgrywanych systemem szwajcarskim. W 1998 zwyciężył (wspólnie z Wasilijem Jemielinem) w Sankt Petersburgu.
Największe sukcesy w karierze osiągnął w kategorii seniorów (zawodników powyżej 60. roku życia), dwukrotnie zdobywając tytuły mistrza świata. W 2006 i 2007 zwyciężył w memoriałach Ratmira Chołmowa w Moskwie.
Najwyższą pozycję w rankingu szachowym w całej swojej karierze osiągnął 1 stycznia 2001, zajmując 95. miejsce (z wynikiem 2505 punktów) wśród rosyjskich szachistówFIDE rating history :: Shabanov, Yuri..
Przypisy
Bibliografia ChessBase Megabase 2007 [dostęp 2010-04-21]
Linki zewnętrzne
Kategoria:Radzieccy arcymistrzowie szachowi Kategoria:Rosyjscy arcymistrzowie szachowi Kategoria:Urodzeni w 1937 Kategoria:Zmarli w 2010