thumb|Grób Jerzego Jarzębskiego na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Jerzy Jarzębski (ur. 22 sierpnia 1947 w Bytomiu, zm. 25 lutego 2024) – polski krytyk i historyk literatury specjalizujący się w twórczości Witolda Gombrowicza, Brunona Schulza i Stanisława Lema, profesor nauk humanistycznych, nauczyciel akademicki Uniwersytetu Jagiellońskiego i Państwowej Wyższej Szkoły Wschodnioeuropejskiej w Przemyślu.
Życiorys Absolwent studiów polonistycznych na Uniwersytecie Jagiellońskim (1971), studiował na tej uczelni także filozofię. Tamże habilitował się w 1993 w zakresie literaturoznawstwa na podstawie pracy „Prawda” w prozie XX wieku. Znawca twórczości Witolda Gombrowicza, Brunona Schulza i Stanisława Lema. Jako krytyk najczęściej zajmował się współczesną prozą. W 1998 otrzymał tytuł profesora nauk humanistycznych. Emerytowany profesor zwyczajny na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego (wykładał m.in. w Studium Literacko-Artystycznym) i w Instytucie Polonistyki Państwowej Wyższej Szkoły Wschodnioeuropejskiej w Przemyślu. W 1998 wykładał przez semestr letni na Uniwersytecie Harvarda, zastępując Stanisława Barańczaka, w semestrze zimowym 2000–2001 visiting professor na Uniwersytecie Hebrajskim w Jerozolimie. Wykładał gościnnie na kilkudziesięciu wyższych uczelniach Europy, Azji i obydwu Ameryk. Jego prace tłumaczono na 20 języków.
W latach 2001–2003 członek jury Nagrody Literackiej Nike, W 2008 roku członek jury Nagrody Mediów Publicznych w dziedzinie literatury pięknej COGITO. Od 2016 roku przewodził jury Nagrody im. Witolda Gombrowicza za debiut prozatorski.
W 1984 otrzymał Nagrodę Wydziału I PAN im. Aleksandra Brucknera, w 1985 roku został laureatem Nagrody Fundacji im. Kościelskich (od 1993 był jej jurorem), w 1991 roku uhonorowano go Nagrodą im. Kazimierza Wyki, a w marcu 2003 został laureatem nagrody Krakowska Książka Miesiąca za książkę Wszechświat Lema. W 2006 nominowany do Nagrody Literackiej Nike za Prowincję Centrum.
Wśród wypromowanych przez niego doktorów jest m.in. Jakub Momro.
Publikacje Gra w Gombrowicza (1982) Powieść jako autokreacja (1984) Zufall und Ordnung. Zum Werk Stanislaw Lems (1986) W Polsce, czyli wszędzie. Studia o polskiej prozie współczesnej (1992) Apetyt na Przemianę. Notatki o prozie współczesnej (1997) Pożegnanie z emigracją. O powojennej prozie polskiej (1998) Schulz (2000) Podglądanie Gombrowicza (2000) Wszechświat Lema (2002) Słownik schulzowski (wraz z Włodzimierzem Boleckim i Stanisławem Rośkiem, 2003) Gombrowicz (2004) Proza dwudziestolecia (2005) Prowincja Centrum. Przypisy do Schulza (2005) Natura i teatr. 16 tekstów o Gombrowiczu (2007) Proza: wykroje i wzory (2016) Schulzowskie miejsca i znaki (2016) Gry poetyckie i teatralne (2018) Miasta – rzeczy – przestrzenie (2019)
Przypisy
Linki zewnętrzne – Drohobycz, maj 2008 Gra w Gombrowicza (1982) w bibliotece Polona
Kategoria:Absolwenci Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Członkowie Komitetu Nauk o Literaturze PAN Kategoria:Członkowie polskiego PEN Clubu Kategoria:Laureaci Nagrody Fundacji im. Kościelskich Kategoria:Laureaci Nagrody im. Kazimierza Wyki Kategoria:Laureaci Nagrody Krakowska Książka Miesiąca Kategoria:Ludzie urodzeni w Bytomiu Kategoria:Polscy krytycy literaccy Kategoria:Nauczyciele akademiccy Państwowej Wyższej Szkoły Wschodnioeuropejskiej w Przemyślu Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Urodzeni w 1947 Kategoria:Zmarli w 2024 Kategoria:Polscy krytycy fantastyki