Bernard Hausner (ur. 3 listopada 1874 w Czortkowie, zm. 8 sierpnia 1938 w Jerozolimie) – polski działacz społeczny, rabin i polityk narodowości żydowskiej, syjonista, reprezentant partii Mizrachi, poseł na Sejm I kadencji w II RP.
Życiorys Urodził się w ortodoksyjnej rodzinie żydowskiej Shlomo i Tserny Hausnerów. Ukończył niższe bazyliańskie gimnazjum w Buczaczu i Wyższe c.k. gimnazjum w Stanisławowie, był absolwentem seminarium rabinicznego we Lwowie. Studiował filozofię na uniwersytetach w Wiedniu, Pradze i Berlinie.
W latach 1899–1914 nauczał religii w żydowskich szkołach Lwowa. Związał się z ruchem syjonistycznym. Przewodniczył także Towarzystwu dla Rozwoju Rzemieślniczej i Fizycznej Pracy wśród Żydów w Małopolsce.
W czasie I wojny światowej przewodniczył Gminie Żydowskiej we Lwowie (1914–1916). Zaangażował się w pomoc rodzinom rezerwistów walczących na froncie. Później był rabinem w wojsku austriackim (do 1918)Rudnicki podaje, iż pełnił funkcję kapelana wojskowego.. Postulował utworzenie Legionu Żydowskiego w ramach armii austro-węgierskiej, lecz plany te nie ziściły sięInformację o planach utworzenia Legionu Żydowskiego podaje Głos Gminy Żydowskiej jako okoliczność zapomnianą przez historyków.. Legion ten miał współdziałać z Legionami Polskimi. W 1917 Hausner został dyrektorem Żydowskiego Funduszu Narodowego na Małopolskę Wschodnią, co miało związek z ogłoszeniem deklaracji Balfoura.
W latach 1918–1920, podczas wojny polsko-bolszewickiej pełnił funkcję rabina w Wojsku Polskim.
Zaangażowany w życie polityczne, przewodniczył Mizrachi w Galicji Wschodniej w latach 1921–1925. Posłował na sejm I kadencji w latach 1922–1927, wybrany z okręgu Tarnopol. Był członkiem Żydowskiego Klubu Parlamentarnego. Zajmował się głównie kwestiami gospodarczymi i szkolnictwem.
W 1927 r. został powołany na stanowisko radcy handlowego w Hajfie, jednak w porozumieniu z MSZ przeniósł się w tym samym roku do Tel Awiwu. W latach 1927–1932 pełnił tam funkcję radcy handlowego, a w 1932–1933 konsula RP z osobistą rangą konsula generalnego.
Autor licznych książek, m.in. Gramatyka języka hebrajskiego (Lwów 1904), Ijob a tragedia grecka (Lwów 1913), Sanacja polskiego pieniądza bez pomocy zagranicy (Warszawa 1926). Był autorem opracowania Słowacki a Biblia. Pisywał do żydowskich gazet, m.in. Chwili oraz do czasopism polskich, jak Kurier Lwowski.
W uznaniu zasług, głównie na polu przyczyniania się do wzrostu polskiego eksportu do Stanów Zjednoczonych, został odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (27 listopada 1929)M.P. z 1929 r. nr 274, poz. 630 „za zasługi na polu społecznem i gospodarczem”. i Złotym Krzyżem Zasługi.
Zmarł po długiej chorobie. Został pochowany w Brytyjskim Mandacie Palestyny.
Życie prywatne Jego synem był Gidon Hausner, późniejszy Prokurator Generalny Izraela, główny oskarżyciel w procesie Adolfa Eichmanna, minister i poseł do Knesetu.
Przypisy
Zobacz też Żydzi w parlamencie II RP
Bibliografia sygnowano W.K. Z karty żałobnej w Głos Gminy Żydowskiej 8/1938, s. 186 – dostępne przez bibliotekę cyfrową Uniwersytetu Warszawskiego. Kto był kim w II Rzeczypospolitej, red. Jacek Majchrowski. Warszawa, 1994.
Janusz Fałowski: Mniejszość żydowska w parlamencie II Rzeczypospolitej: (1922–1939), Kraków, 2006. Encyclopaedia Judaica, wyd. II, Detroit-New York-San Francisco-New Raven, Conn.-Waterville-Maine-London 2007, t. VIII, s. 464.
Linki zewnętrzne Вул. Академіка Богомольця, 02 – житловий будинок. Bernard Hausner – publikacje w bibliotece Polona
Kategoria:Absolwenci c.k. Gimnazjum w Stanisławowie Kategoria:Absolwenci Gimnazjum Buczackiego Kategoria:Cesarskie i królewskie duchowieństwo wojskowe i morskie Kategoria:Duchowieństwo wojskowe wyznania mojżeszowego II Rzeczypospolitej Kategoria:Konsulowie II Rzeczypospolitej Kategoria:Ludzie urodzeni w Czortkowie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Politycy Mizrachi Kategoria:Polscy działacze społeczności żydowskiej Kategoria:Polscy nauczyciele Kategoria:Posłowie na Sejm I kadencji (1922–1927) Kategoria:Rabini w Polsce Kategoria:Syjoniści Kategoria:Uczestnicy I wojny światowej (Austro-Węgry) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1874 Kategoria:Zmarli w 1938 Kategoria:Żydowscy parlamentarzyści II Rzeczypospolitej