Zbigniew Szczęsny Adrjański (ur. 2 lutego 1932 w Brześciu nad Bugiem, zm. 2 maja 2017 w Kiełpinie) – polski dziennikarz, literat, publicysta muzyczny, autor scenariuszy estradowych, widowisk i tekstów piosenek. Autor audycji radiowych i programów telewizyjnych, konferansjer i reżyser programów estradowych.
Życiorys Urodził się na Polesiu, gdzie spędził dzieciństwo i lata wojenne. Po wojnie ukończył Państwowe Gimnazjum i Liceum Humanistyczne im. Bolesława Chrobrego w Sopocie. Studiował języki i literatury słowiańskie na Wydziale Filologicznym UW (1950–1955) uzyskując tytuł magistra.
Debiutował jako dziennikarz w redakcji „Po prostu” współpracując z działem studenckim tego czasopisma. W 1955 został kierownikiem działu kulturalnego i członkiem kolegium tygodnika „Nowa Wieś”. Był jednym ze współtwórców nowej formuły tego czasopisma, które przekształciło się w ilustrowany magazyn dla młodzieży wiejskiej. Redagował tam strony kulturalne, dodatek literacki, kolumny folklorystycznego „Jarmarku Sensacji” oraz inne materiały. Współtworzył liczne wydawnictwa klubowe tygodnika „Nowa Wieś”, pisał reportaże, felietony i artykuły na temat wsi polskiej. W 1961 r. opublikował spisane przez siebie wspomnienia artysty cyrkowego, klowna Edwarda Manca.
Jednocześnie współpracował z Polskim Radiem (Redakcja Wiejska, Naczelna Redakcja Muzyczna, Program III PR) jako dziennikarz, reporter, autor audycji i magazynów. Był pomysłodawcą Radiowych Giełd Piosenki, które prowadził jako prezenter i konferansjer w latach 1963–1973. Redagował audycje muzyczne „Zwierzenia Prezentera”, „Spotkania przy fortepianie” (z twórcami polskich piosenek). Dla Redakcji Literackiej Programu III nagrywał tzw. powieść improwizowaną „Głosem Lwa” (współautorzy: Lew Kaltenberg, Juliusz Głowacki, Walentyna Toczyska). Był również współpracownikiem i prezenterem telewizyjnego magazynu kulturalnego „Niedzielna Biesiada”.
W latach 1973–1976 redaktor naczelny programów rozrywkowych TVP. Dyrektor naczelny i artystyczny Zjednoczonych Przedsiębiorstw Rozrywkowych (1982–1985). Dyrektor naczelny i artystyczny Stołecznego Biura Imprez Artystycznych (1985–1988). Nie zaprzestał również działalności dziennikarskiej pisząc do wielu czasopism kulturalnych, magazynów ilustrowanych i miesięczników specjalistycznych.
Stale współpracował z „Gazetą Muzyczną”, Radiem Lider, Naszą Rodziną i wydawnictwem klubowym „Synkopa”.
Członek Komisji Kultury Zarządu Głównego ZMS, SPD (1955–1982), ZAiKS-u (od 1958, w latach 1979–1984 sekretarz Rady Stowarzyszenia), ZAKR-u (od 1962, wiceprezes 1972–1981), członek honorowy i założyciel Polskiego Stowarzyszenia Estradowego (prezes 1989–1991), ZASP (od 1997).
Był mężem aktorki i piosenkarki Lucyny ArskiejZbigniew Adrjański – Kalejdoskop estradowy 1944–1989 (Dom Wydawniczy Bellona, Warszawa, 2002; ; str. 38).
Zmarł 2 maja 2017 roku w Kiełpinie. Został pochowany w nowej części kiełpińskiego cmentarza przy ul. Cienistej.
Publikacje książkowe Din-Don (Edward Manc), Wspomnienia klowna (spisał Zbigniew Adrjański), Czytelnik 1961 Śpiewnik Zakrzewia, Iskry 1962 Od Zielonego Balonika do Owcy, WAIF 1970 Słownik autorów i kompozytorów, Agencja Autorska 1975 Pieśni sercu bliskie, Iskry 1976 Śpiewnik Iskier na różne okazje, Iskry 1976 Polska piosenka i estrada, Agencja Autorska 1976 Słownik biograficzny autorów i kompozytorów polskiej piosenki, Agencja Autorska 1979 Złota księga pieśni polskich, Bellona 1997 (wyd. ósme 2002) Kalejdoskop estradowy, Bellona 1999 Wspomnienia z Polesia oraz inne dziwne opowieści, Sowadruk 2006 O batiuszce, co ptakiem latał, Instytut Lwowski 2008, Pochody donikąd, Wydawnictwo Novae Res 2010,
Widowiska i scenariusze Warszawska piosenka (Estrada Lublin) Piszę do Ciebie (Estrada Rzeszów) Krajobrazy (SBJA) Pod polskim niebem (Pagart) Warszawskie dzieci (SBJA) Na Mazowszu (Estrada Wojewódzka w Warszawie) Pieśni sercu bliskie (Stołeczna Estrada) Piosenki z mansardy i poddasza (Estrada Wrocław) Din-Don (ZPR-y) Ech, jabłoczko (Teatr Muzyczny w Gdyni) Ballady i niuanse (ZPR-y) Cała Warszawa zobaczyć musi to! (SPJA)
Piosenki Dla wielu znanych polskich kompozytorów i wykonawców pisał piosenki pod pseudonimem Zb. Szczęsny lub w spółkach autorskich – J. Podkomorzy, M. Bellan. Wiele z tych piosenek jest przebojami: „Płonąca stodoła” „Jeszcze sen” „Duży błąd” „Gdzie to jest” „Dyskotekowy bal” „Co ty wiesz o miłości” „Romans przy ognisku” „Listy z dawnych lat” „Luboczka” „Tatrzańska zimowa baśń” „Ballada o dziewczynie ze stacji benzynowej” „Boogie boa” „Ja nie chcę marzyć” „Kto uwierzyłby w śnieg” „Lunatycy” „Pejzaż z wiatrakami” „Stary cyrk” „Żurawi klucz” Tłumaczył teksty romansów cygańskich dla Lucyny Arskiej.
Odznaczenia i nagrody 1969 Odznaka honorowa „Zasłużony dla Kultury Polskiej” 1974 Srebrny Krzyż Zasługi 1978 Medal ZAiKS-u 1979 Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski 1988 Odznaka ZAiKS-u 1998 Medal ZAiKS-u 2000 Złote Pióro Fundacji Art-Woy Dyplom Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego za Złotą księgę pieśni polskich 2004 Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski 2007 Nagroda ZAiKS-u za popularyzację polskiej twórczości rozrywkowej 2014 Brązowy Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”
Przypisy
Bibliografia Leksykon Polskiego Dziennikarstwa, DW Elipsa (2000). Wszystkie edycje Who is who w Polsce, Wydawnictwo Interpress od 1982. Ryszard Wolański, Leksykon Polskiej Muzyki Rozrywkowej, Warszawa 1995, Agencja Wydawnicza MOREX, , hasło: „Jarosław Abramow-Newerly”, s. 2, 3. Słownik Pseudonimów Pisarzy Polskich, Ossolineum (1996). Kalejdoskop estradowy, Bellona 2002. Encyklopedia Actus Purus (Kto jest kim w Polsce 2004), Polska Narodowa Oficyna Wydawnicza. Kto jest kim w Polsce 1989, Wydawnictwo Interpress, Warszawa 1989, str. 23 .
Kategoria:Absolwenci Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Członkowie Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich Kategoria:Ludzie urodzeni w Brześciu Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem 30-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Zasłużony dla Kultury Polskiej” Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Pochowani na cmentarzu w Kiełpinie (gmina Łomianki) Kategoria:Polscy dziennikarze kulturalni Kategoria:Polscy dziennikarze radiowi Kategoria:Polscy krytycy muzyczni Kategoria:Polscy publicyści Kategoria:Urodzeni w 1932 Kategoria:Zmarli w 2017