Bane (postać fikcyjna)

Bane (pol. Zguba, nazwisko po ojcu – Dorrance) – fikcyjna postać (złoczyńca) znana z różnych serii komiksowych o przygodach Batmana, wydawanych przez DC Comics. Został stworzony przez Chucka Dixona, Douga Moencha i Grahama Nolana, pierwszy raz pojawił się w Batman: Vengeance of Bane #1 (styczeń 1993). Przedstawiany jako praktycznie nie do zatrzymania kolos, wyróżnia się spośród innych wrogów Batmana nie tylko ogromną tężyzną fizyczną, lecz i dużą inteligencją. Był czołowym antagonistą w wydawanym w latach 90. XX wieku crossoverze zatytułowanym Batman: Knightfall, w którym złamał kręgosłup Batmanowi – stąd przezwisko Bane’a – „Człowiek, który Złamał Nietoperza” (ang. „The Man who Broke the Bat”). W zamyśle twórców Bane miał być złowrogą wersją Doca Savage’a, popularnego bohatera pulpowych magazynów z lat 30. XX wieku.

Znany jest również w licznych serialach animowanych, filmach fabularnych i grach komputerowych o przygodach człowieka-nietoperza. Robert „Jeep” Swenson wcielił się w postać Bane’a w filmie Batman i Robin z 1997 roku. Był to zarazem debiut tej postaci na dużym ekranie. W filmie Christophera Nolana Mroczny Rycerz powstaje z 2012 roku w rolę Bane’a wcielił się Tom Hardy.

Opis postaci Bane urodził się na niewielkiej karaibskiej wyspie Santa Prisca. Był synem Edmunda Dorrance’a, znanego jako King Snake, brytyjskiego najemnika walczącego w nieudanej rewolucji, oraz miejscowej kobiety. Przyszedł na świat skazany na dożywotnie więzienie, gdyż wojskowa junta sprawująca władzę na wyspie, w ramach represji, obarczyła jego matkę i nienarodzone dziecko karą za czyny ojca. Całe dzieciństwo spędził w więzieniu Peña Duro. Tam po raz pierwszy usłyszał o Batmanie od współwięźnia o pseudonimie Bird, którego opowieści rozpaliły w nim obsesję na punkcie pokonania „człowieka-nietoperza”. W kolejnych latach doskonalił się w medytacji, treningu fizycznym i nauce. Jako dorosły został wytypowany do udziału w tajnym wojskowym eksperymencie mającym stworzyć super-żołnierza przy użyciu narkotyku o nazwie „Jad” (ang. Venom), będącego sterydem zwiększającym masę mięśniową, z którego korzystał przez pewien czas także Batman. Eksperyment przeprowadzano potajemnie w więzieniu.

Po osiągnięciu pełni możliwości Bane zorganizował ucieczkę z Peña Duro wraz z trzema zaufanymi towarzyszami i udał się do Gotham. Tam po raz pierwszy stanął do walki z Batmanem, którego uznał za uosobienie zła i symboliczny cel swojej misji. Świadomy, że bezpośrednie starcie z Batmanem byłoby zbyt trudne, postanowił doprowadzić do chaosu w mieście, uwalniając więźniów Zakładu Psychiatrycznego Arkham (m.in. Jokera, Szalonego Kapelusznika, Scarecrowa, Brzuchomówcę, Firefly’a i Victora Zsasza). W trakcie gdy Batman i jego sojusznicy usiłowali schwytać zbiegłych przestępców (początek sagi Knightfall), Bane odkrył prawdziwą tożsamość swojego przeciwnika. Gdy wyczerpany Bruce Wayne powrócił do rezydencji Wayne’ów, Bane zastawił na niego pułapkę i pokonał go w jaskini Batmana, łamiąc mu kręgosłup. Od tego momentu określał siebie mianem „człowieka, który złamał nietoperza”. Przejmując kontrolę nad przestępczym półświatkiem Gotham, doprowadził do wzrostu chaosu w mieście. W tym czasie Bruce Wayne przekazał obowiązki obrońcy Gotham Jean-Paulowi Valleyowi (dawniej Azraelowi). Nowy Batman w końcu odciął Bane’owi dopływ Jadu i brutalnie go pokonał, po czym złoczyńca ponownie trafił do więzienia.

Po wydarzeniach z Knightfall Bane uwolnił się od uzależnienia od Jadu i opuścił więzienie, by odnaleźć swojego ojca. W trakcie podróży spotkał Ra’s al Ghula, który uznał go za potencjalnego spadkobiercę i planowanego męża swojej córki, Talii (Batman: Bane of the Demon). Po porażce w walce z Batmanem Bane utracił zaufanie Ra’s al Ghula i w akcie zemsty zniszczył część „Jam Łazarza” – zbiorników zapewniających Ra’sowi nieśmiertelność. Wkrótce uwierzył, że może być przyrodnim bratem Bruce’a Wayne’a, lecz ostatecznie odkrył, że jego ojcem był King Snake, członek organizacji terrorystycznej „Kobra”. Gdy Bane zdradził go Batmana, King Snake próbował go zabić, jednak sam zginął. Batman uratował życie Bane’a, zanurzając jego ciało w „Jamie Łazarza”. W kolejnych latach Bane pojawiał się jako członek grup Secret Six, Suicide Squad oraz Secret Society of Super-Villains.

W późniejszym okresie Bane sprzymierzył się z Sebastianem Clarke’em, byłym mistrzem Trybunału Sów. Wspólnie zabili Calvina Rose’a, zbuntowanego Szpona, a następnie powrócili na Santa Prisca. Tam Rose, wskrzeszony i wzmocniony elektrumem, pokonał Bane’a i jego oddziały. Clarke pragnął zemsty, lecz powstrzymał go Outsider, który uznał, że Bane nadal może przejąć Gotham – innymi metodami; .

W wątku Miasto Bane’a złoczyńca, przy wsparciu alternatywnego Batmana – Thomasa Wayne’a z uniwersum Flashpoint – przejął władzę nad Gotham. Miasto zostało odizolowane od świata zewnętrznego, a przestępcy pełnili funkcje „strażników prawa”, wprowadzając brutalny reżim. Punktem kulminacyjnym było zabicie przez Bane’a Alfreda Pennywortha, wiernego kamerdynera i przyjaciela Batmana, poprzez złamanie mu karku. Po tych wydarzeniach trafił do Azylu Arkham, gdzie podczas wizyty Jokera usłyszał oskarżenie, że zabił Alfreda nie w obecności Batmana, lecz Robina. W opinii Jokera takie „złamanie” było bezwartościowe i pozbawione symboliki, a Bane zmarnował szansę na całkowite zniszczenie psychiki Batmana.

Urażony słowami Jokera, Bane upozorował własną śmierć i wysadził Azyl Arkham, obarczając winą samego Jokera. Wydarzenie to stanowiło część jego planu realizowanego wspólnie z Cressidą, córką Clarke’a, mającego na celu ujawnienie działalności Sieci i Trybunału Sów. Oboje zwerbowali emerytowanego komisarza Gordona pod pretekstem odnalezienia i zgładzenia Jokera. W tym czasie Bane odkrył, że junta rządząca Santa Prisca stworzyła jego klon – wojowniczkę o pseudonimie Vengeance – wykorzystując jego kod genetyczny i zaprogramowaną na nienawiść do Jokera. Gdy Vengeance usiłowała zabić Jokera, Bane powstrzymał ją, tłumacząc, że prawdziwymi winowajcami są ci, którzy stworzyli ich oboje, i wezwał ją do wspólnej zemsty na Sieci.

Moce i umiejętności Bane osiągnął szczyt możliwości fizycznych: jest wyjątkowo silny i szybki. Jest również niezwykle inteligentny i szybko się uczy. Posiada pamięć ejdetyczną. Zna wiele języków. Pod wpływem wstrzykiwanego do mózgu Jadu, jego siła zwiększa się kilkukrotnie. Jest specjalistą w walce wręcz oraz znakomitym taktykiem.

Wersje alternatywne Bane pojawił się w niektórych komiksach z serii Elseworlds, która przedstawiają znanych bohaterów uniwersum DC w zupełnie innych realiach i czasach, m.in.: W Przyjdź Królestwo autorstwa Marka Waida i Alexa Rossa, był wspomniany przez Bruce’a Wayne’a, w czasie rozmowy z Supermanem. Bruce opowiedział swojemu dawnemu przyjacielowi, o tym jak po odkryciu jego ukrytej tożsamości, Two-Face i Bane zniszczyli jego posiadłość.

W innych mediach Seriale i filmy aktorskie Batman i Robin (film z 1997) W filmie Joela Schumachera Batman i Robin (Batman & Robin) w rolę Bane’a wcielili się amerykański wrestler i aktor Jeep Swenson oraz aktor Michael Reid MacKay. W przeciwieństwie do swojego komiksowego pierwowzoru, grana przez Swensona postać nie była wysoce inteligentna, nie była w stanie się komunikować (wydawała jedynie pomruki albo wymawiała jedynie wyraz „Bane”), a jej rola w filmie ograniczała się wyłącznie do bycia niewolniczym sługą i ochroniarzem pozostałych antagonistów. Kolejną różnica był fakt, że na potrzeby tego filmu została stworzona prawdziwa tożsamość Bane’a – Antonio Diego. Taki obraz postaci był jednym z wielu aspektów filmu Schumachera, które spotkały się z negatywną krytyką ze strony fanów i krytyków.

Antonio Diego (Michael Reid MacKay) był seryjnym mordercą z bliżej nieokreślonego kraju Ameryki Łacińskiej, który został poddany eksperymentowi, kierowanemu przez dr. Jasona Woodrue’a (John Glover) i Pamelę Isley (Uma Thurman). Celem eksperyment miało być stworzenie super-żołnierza, a następnie sprzedanie go. Po podaniu Antonio Diego mieszaniny sterydów i toksyn, nazywanej Jadem, nastąpił przyrost jego masy mięśniowej, czyniąc go potężnym potworem zwanym Bane (Jeep Swenson). Po nieudanej próbie pozbycia się swojej asystentki przez dr. Woodrue’a, Pamela ulega mutacji, stając się hybrydą człowieka i rośliny. Pamela (teraz już jako Trujący Bluszcz) zabija Woodrue’a, a Antonio czyni swoim ochroniarzem, po czym razem udają się do Gotham. Tam pomagają Mister Freeze’owi (Arnold Schwarzenegger), który został złapany przez Batmana (George Clooney), w ucieczce z Zakładu Arkham i w odzyskaniu jego kombinezonu. W finałowej walce Bane zostaje pokonany przez Robina (Chris O’Donnell) i Batgirl (Alicia Silverstone), którzy znaleźli sposób na przerwanie dopływu Jadu do jego mózgu.

Mroczny Rycerz powstaje (film z 2012) thumb|Manekin przypominający Bane’a z filmu Mroczny Rycerz powstaje (The Dark Knight Rises), w trakcie premiery filmu w Sydney. W trzecim, a zarazem ostatnim filmie o przygodach Batmana w reżyserii Christophera Nolana Mroczny Rycerz powstaje (The Dark Knight Rises) w rolę Bane’a wcielił się Tom Hardy. W wywiadzie dla magazynu filmowego Empire Tom Hardy opisał graną przez siebie postać: „Jest brutalny. (...) Jest terrorystą zarówno mentalnie, jak też w działaniu”. Twórcy filmu zrezygnowali z motywu Jadu. Pracująca nad kostiumem Bane’a walijska kostiumolog Lindy Hemming wyjaśniła, że specjalna maska, jaką nosi złoczyńca, utrzymuje go przy życiu. Grana przez Toma Hardy’ego postać odczuwa ogromny ból i potrzebuje gazu znieczulającego, dostarczanego specjalnymi rurkami łączącymi jego maskę z noszonymi na plecach dwoma kanistrami. Odcięcie dopływu gazu powoduje u Bane’a ból, uniemożliwiający skuteczną walkę. Noszona przez Hardy’ego maska wzbudziła również kontrowersje, gdyż widzowie, którzy obejrzeli wyświetlany w kinach IMAX prolog filmu, mieli problem ze zrozumieniem wymawianych przez niego słów.