Łaskunek trójpręgi, łaskun trójpręgi (Arctogalidia trivirgata) – gatunek drapieżnego ssaka z podrodziny łaskunów (Paradoxurinae) w obrębie rodziny wiwerowatych (Viverridae).
Taksonomia Gatunek po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał w 1832 roku brytyjski zoolog John Edward Gray nadając mu nazwę Paradoxurus trivirgatus. Holotyp pochodził z Buitenzorg, na Jawie. Jedyny przedstawiciel rodzaju łaskunek (Arctogalidia) który opisał w 1897 roku amerykański zoolog Clinton Hart Merriam. Podstawowe dane taksonomiczne podgatunków (oprócz nominatywnego) przedstawia poniższa tabelka:
Podgatunek Oryginalna nazwa Autor i rok opisu Miejsce typoweA. t. leucotisParadoxurus leucotisHorsfield, 1851Taninthayi.A. t. stigmaticaParadoxurus stigmaticusTemminck, 1853rzeka Dusun, Borneo Południowe.A. t. trilineataParadoxurus trilineatusWagner, 1841Jawa.
Analiza genetyczna na małych próbkach wskazuje, że podgatunek stigmatica reprezentuje odrębny gatunek, ale potrzeba więcej badań, aby to udowodnić. Niektórzy autorzy sugerują podział A. trivirgata na dwa gatunki: jeden na północ od przesmyku Kra, a drugi w regionie sundajskim. Autorzy Illustrated Checklist of the Mammals of the World rozpoznają cztery podgatunki.
Etymologia Arctogale: arktos „niedźwiedź”; γαλεή galeē lub γαλή galē „łasica”; młodszy homonim Arctogale (Mustelidae). Arctogalidia: gr. αρκτος arktos „niedźwiedź”; rodzaj Galidia . Nowa nazwa dla Arctogale . trivirgata: „trój-”, od tres „trzy”; virgatus „paskowany, pręgowany”, od virga „pasek, pręga”. leucotis: gr. λευκος leukos „biały”; -ωτις -ōtis „-uchy”, od ους ous, ωτος ōtos „ucho”. stigmatica: gr. στιγμα stigma, στιγματος stigmatos „znak, plama, cętka”, od στιζω stizō „tatuować”. trilineata: nowołac. trilineatus „trójrzędowy, oznaczony trzema liniami”, od łac. tri- „trój-”, od tres „trzy”; lineatus „oznaczony liniami, prążkowany”, od linea „linia, pasmo”, od linum „nić”, od gr. λινον linon „len, nić”.
Zasięg występowania Łaskunek trójpręgi występuje w południowo-wschodniej Azji zamieszkując w zależności od podgatunku: A. trivirgata trivirgata – półwyspowa Tajlandia i Malezja, Sumatra oraz Borneo; obserwowany również na kilku małych wyspach indonezyjskich. A. trivirgata leucotis – północno-wschodnie Indie (Asam), Bangladesz, Chińska Republika Ludowa (Junnan i kontynentalna część Azji Południowo-Wschodniej do przesmyku Kra. A. trivirgata stigmatica – Borneo. A. trivirgata trilineata – łaskunek jawajski – zachodnia Jawa.
Morfologia Długość ciała (bez ogona) 53,2–53,2 cm, długość ogona 46,3–66 cm, długość tylnej stopy 7,5–9 cm, długość ucha 4,2–5 cm; masa ciała 2–2,5 kg.
Tryb życia Żywi się owadami, owocami i drobnymi kręgowcami. Zamieszkuje gęste lasy. Prowadzi nadrzewny, nocny i samotniczy tryb życia. Samica rodzi średnio 3 młode w jednym miocie. Łaskuny trójpręgie żyją do 11 lat.
Zagrożenia i ochrona Gatunek nie jest objęty konwencją waszyngtońską CITES. W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii LC (niskiego ryzyka).
Uwagi
Przypisy Nazwy polskie za:
Bibliografia
Kategoria:Wiwerowate Kategoria:Ssaki Azji Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1832 roku Kategoria:Taksony opisane przez Johna Edwarda Graya