right|250px|thumb|Szlak bojowy pułku w składzie 1 DPanc 2 pułk artylerii motorowej (2 pamotW rozkazie dziennym posługiwano się skrótami: „1 P.A.C.”, „2 P.A.Mot.” lub „2 Pułk Art. Mot.”) – oddział artylerii motorowej Polskich Sił Zbrojnych.

Historia, formowanie i zmiany organizacyjne Z dniem 1 listopada 1943 roku dotychczasowy 1 pułk artylerii ciężkiej został przeformowany w 2 pułk artylerii motorowej. 24 listopada 1943 roku pułk przeniósł się z Haddington do Johnstone. Prowadzono szkolenie na posiadanych 8 haubicoarmatach 25-funtowych z własnego III dywizjonu. W styczniu 1944 roku pułk otrzymał przekazane przez 1 pamot. działa 25-funtowe. W marcu dokonano remontu posiadanego sprzętu artyleryjskiego oraz wymieniono samochody opancerzone Scout-Car Dingo na Humber.

Działania bojowe pułku 2 Pułk Artylerii Motorowej po przetransportowaniu do Francji osiągnął rejon ześrodkowania w rejonie Meuvaines. Od 7 sierpnia w ramach artylerii ogólnego działania wspólnie z kanadyjskim pułkiem artylerii średniej był podporządkowany dowódcy artylerii dywizyjnej.

Bitwa o Normandię thumb|Mundur latem 1944 roku. W dniu 8 sierpnia wykonał marsz w kierunku frontu w kolumnie dowódcy artylerii. Po przybyciu pułku w rejon stanowisk ogniowych, pułk odtwarzał zdolność bojową. W dniu 8 i 9 sierpnia prowadził ostrzał pozycji nieprzyjaciela na korzyść 10 BKPanc. 10 sierpnia prowadził ostrzał na korzyść zgrupowania 3 BS. Nocą 10/11 sierpnia pułk zmienił stanowiska ogniowe na południe od Cauvicourt. Dodatkowo 10 i 11 sierpnia pułk wspierał sąsiednią 3 Kanadyjską Dywizję Piechoty podczas walk o las Quesnay. W trakcie walk w okresie od 8 do 12 sierpnia pułk utracił 1 działo. W dniu 16 sierpnia pułk współdziałał ze zgrupowaniem ppłk. Koszutskiego, wspierając grupę taktyczną podczas walk o opanowanie Barou i Louvagny. W dniu 18 sierpnia pułk wspierał ogniem prowadzone na wzg. 258 i 240 natarcie grupy taktycznej mjr. Stefanowicza (1 pułk pancerny i część bspodh). 19 sierpnia pułk zajął stanowiska na polach w odległości 750 m od Montreuil-la-Cambe, skąd na niemalże "maksymalnych celownikach" wspierał zgrupowania bojowe mjr. Zgorzelskiego i mjr. Stefanowicza. 23 sierpnia pułk odchodzi na odpoczynek na zaplecze frontu.

Pościg we Francji i Belgii Od 29 sierpnia 1944 roku pułk wykonywał marsz, a następnie pościg w siłach głównych dywizji w ugrupowaniu 3 BS. Doraźnie wspierał bataliony strzelców podczas walk o miasta na pograniczu francusko-belgijskim. Od 15 września II dywizjon prowadził ostrzał artyleryjski niemieckich zgrupowań na północ od Gandawy w ramach grupy płk. Deca.

Walki na pograniczu belgijsko-holenderskim 16 września I dywizjon wspierał ogniem artyleryjskim prowadzący natarcie 9 bs w kierunku Axel. W dniu 17 września I i III dywizjony prowadziły walkę ogniową, likwidując stanowiska artylerii niemieckiej i punkty obserwacyjne w rejonie Axel. 18 i 19 września pułk całością sił intensywnie wspierał 3 BS w walce o uchwycenie przyczółka na kanale Axel-Hulst oraz o zdobycie Axel. Po południu wszystkie dywizjonu zajęły stanowiska ogniowe na północ od zdobytego Axel ostrzeliwując porty u ujścia Skaldy. 20 września pułk całością sił wspierał w trakcie walk zgrupowanie 8 bs. Od 21 do 27 września pułk przebywał na wypoczynku na opanowanych pozycjach w pobliżu Axel. Od 29 do 30 września 1944 r. wspomagał ogniem natarcie 3 BS na Merxplas. Następnie wspierał bój o przeprawy oraz 1 października walki o zdobycie Zonndereigen. Natomiast 3 października pułk wspierał walki w rejonie miasta i o miasto Baarle-Nassau. 4 października 1 pamot wspierał ogniem artyleryjskim walki zgrupowań dywizji o lasy na północ i północny zachód od Baarle-Nassau i linię kolejową do Tilburga. Nazajutrz wspierał walki o Alphen, lasy na zachód od miasta oraz o miejscowości Terover i Houdseind. W okresie walk pułk wykonywał również oznaczenie białymi dymami własnych pozycji dla współdziałającego lotnictwa taktycznego. Od 6 do 26 października pułk osłaniał oddziały dywizji ogniem artyleryjskim podczas działań obronnych. 27 października 1944 r. 2 pułk całością sił wspierał ogniowo natarcie 10 BKPanc. w kierunku Vijfhuizen i Gilze. Po opanowaniu Bredy przez 3 BS i część 10 BKPanc. od 31 października do 2 listopada pułk wspierał walki w rejonie rzeki i kanału Mark wystrzeliwując tylko w dniu 1 listopada 7774 sztuki granatów. Od 3 listopada pułk wspierał ogniem bspodh. podczas forsowania kanału Mark oraz opanowania i utrzymaniu przyczółka. 4 listopada 2 pamot. wspierał Podhalan w natarciu mającym na celu poszerzenie przyczółka. W godzinach przedwieczornych pułk zajął stanowiska ogniowe na przyczółku. W dniach 6 i 8 listopada pułk wspierał 3 BS w walce o ufortyfikowane przedmoście i miasto Moerdijk, prowadząc nawały ogniowe na umocnienia wroga.

Obrona i dozorowanie odcinka frontu nad Mozą W okresie od 9 listopada 1944 roku do 7 kwietnia 1945 roku pułk przebywał na stanowiskach nad Mozą. Współdziałał głównie z pododcinkiem 3 BS, prowadząc walkę artyleryjską z bateriami niemieckimi oraz niszcząc wskazane punkty ogniowe wroga. Dodatkowo wcielano uzupełnienia osobowe i sprzętowe, prowadzono szkolenie i udzielano urlopów. W dniach 31 grudnia 1944 roku i 6-7 stycznia 1945 r. wspierał własny 9 batalion strzelców podczas walk o wyspę Kapelsche Veer. Następnie w dniach 13-31 stycznia 1945 r. współdziałał z oddziałami 47 RM Comando i kanadyjskiej 4 DPanc. w walkach o ostateczne zlikwidowanie tego przyczółka.

Walki we wschodniej Holandii i w Niemczech W trakcie marszu z rejonu Bredy w kierunku frontu w dniach 7-9 kwietnia 1945 roku dywizjony 2 pułku artylerii motorowej zostały przydzielone do dwóch OW maszerujących na czele dywizji OW nr 1 ppłk. Zgorzelskiego II dywizjon, a I dywizjon do OW 2 ppłk. Complaka. Od 11 kwietnia pułk współdziałał całością sił z 3 BS prowadzącą natarcie nad rzeką Ems. Od 16 kwietnia 2 pamot. (bez dywizjonu) został skierowany do walk o Küstenkanal w ramach 10 BKPanc. Biorąc szczególnie udział w walkach o jego sforsowanie 19 kwietnia. 20 i 21 kwietnia pułk wspierał walki o Papenburg. 22 kwietnia II dywizjonem grupę ppłk. Nowaczyńskiego. 24 i 25 kwietnia pułk wspierał ogniem walki 10 p drag. o sforsowanie kanału Hault-Fehn, zdobycie Posthausen i forsowanie rzeki Leda. Od 27 kwietnia 2 pamot. współdziałał z 3 BS wspierając ją w prowadzonych walkach. Ostrzeliwał cele w rejonie Posthausen, nad rzeką Jümme, w rejonie Detern, Bokel, Hollen, Apen i Westerstede. W dniu 4 maja i nocą 4/5 maja prowadził ostrzał artyleryjski pozycji niemieckich, a rano wykonał 19 minutową nawałę artyleryjską na pozycje niemieckie, wstrzymując ogień o godz. 7.59 5 maja 1945. Od tej chwili obowiązywała kapitulacja wojsk niemieckich przed frontem 1 DPanc.

Artylerzyści motorowi po wojnie 5 maja 1945 roku 2 pułk artylerii motorowej zajął jako garnizony okupacyjne w składzie grup bojowych: gb "Kazimierczak" bspodh. (bez dwóch kompanii), szwadron 24 puł. III dywizjon 2 pamot. w miejscowościach Etzel i Hohemoor, gb "Kochanowski" miejscowość Rutterelfeld II dywizjonem 2 pamot. i 1 samodzielny szwadron ckm. Reszta pułku pozostała na zajętych dotychczas terenie. Działania okupacyjne na tym terenie batalion pełnił do 20 maja 1945 roku. Zadaniem jego było oczyszczanie terenu z niedobitków, rozbrajanie osób i terenu z broni i amunicji, wyłapywanie przebranych żołnierzy i funkcjonariuszy hitlerowskich, egzekwowanie zarządzeń i warunków kapitulacji w tym ustalonej godziny policyjnej. W trakcie walk we Francji, Belgii, Holandii i na terenie Niemiec z szeregów pułku poległo 21 żołnierzy, 68 zostało rannych. Utracono jako zniszczonych 2 czołgi, 6 ciągników artyleryjskich, 2 transportery gąsienicowe Carrier, 8 jeepów. Wzięto do niewoli 100 jeńców. Wystrzelono 192 918 granatów. Otrzymano odznaczeń polskich: 21 Krzyży VM Vkl, 124 KW, 94 KZ z M, zagranicznych: 1 DSO, 2 MC, 2 MM, 2 Croix de Guerre i inne.

Swoje święto pułk obchodził 20 sierpnia, w rocznicę walk pod Bourdon w 1944.

Żołnierze pułku

200px|thumb|Grób płk. Karola Marescha na Cmentarzu Gunnersbury w Londynie Dowódcy pułku ppłk Adam Józef Riedl (10 IV – 18 XI 1943 → zastępca dowódcy Artylerii Dywizyjnej 1 DPanc) ppłk Karol Maresch (18 XI 1943 - I 1946) ppłk Tadeusz Jan Wiszniewski (do 23 III 1947) ppłk Ignacy Prosiński (do VI 1947)

I zastępcy dowódcy pułku ppłk Edward Rykiert (do 17 XI 1943) mjr Tadeusz Jan Wiszniewski(od 17 XI 1943)

II zastępcy dowódcy pułku kpt. Zenon Małłysko (do 18 XI 1943) kpt. Kazimierz Wójcikowski (od 18 XI 1943)

I dywizjon dowódca dywizjonu - kpt. Władysław Krupowicz zastępca dowódcy dywizjonu - kpt. Roman Barbacki dowódca 1 baterii - por. Stanisław Kurpiel dowódca 2 baterii - por. Kazimierz Kula

II dywizjon dowódca dywizjonu - kpt. Stanisław Pokorny zastępca dowódcy dywizjonu - kpt. Józef Kortylewski dowódca 3 baterii - por. Tadeusz Stępień dowódca 4 baterii - kpt. Kazimierz Kasprzycki

III dywizjon dowódca dywizjonu - kpt. Kazimierz Szydłowski (od 6 X 1943) zastępca dowódcy dywizjonu - kpt. Bohdan Skarbek-Borowski dowódca 5 baterii - por. Stanisław Wejslog dowódca 6 baterii - por. Marian Kasprzak

Skład organizacyjny Struktura w 1 DPanc: 3 x dywizjon artylerii 2 x bateria artylerii 4 działony

Symbole pułkowe right|200px|Sztandar 2 Pułku Artylerii Motorowej Sztandar 250px|thumb|Angielska haubicoarmata 25-funtowa Sztandar ufundowało społeczeństwo miasta Derby w W. Brytanii i wręczyło go pułkowi 3 listopada 1945.

Na tarczach - wizerunek Matki Boskiej Częstochowskiej, św. Barbary, herb miasta Derby i odznaka pamiątkowa pułku. Na czerwonym tle kraje i daty kampanii wojennych pułku.

Obecnie sztandar eksponowany jest w Instytucie Polskim i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie.

Odznaka pamiątkowa Odznaka posiada formę stylizowanego orła trzymającego w szponach proporzec w barwach pułkowych (czarno - szmaragdowy), na którym umieszczona jest oznaka rozpoznawcza 1 Dywizji Pancernej. Nad proporcem na piersi orła cyfra 2. Wykonana w białym metalu, metodą głębokiego tłoczenia; wym. 62 x 32 mm. Mocowana do górnej, lewej kieszeni munduru nakrętką tłoczoną w blasze. Brak znaku firmowegoZatwierdzona rozkazem NW Nr 4 z 15 czerwca 1945, poz. 43, L. dz. 806/w. Og./ 45.

Barwy Proporczyk czarno-zielony (szmaragdowy).

Znak na pojazdach 30px 30px|

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Pułki artylerii Polskich Sił Zbrojnych Kategoria:Oddziały 1 Dywizji Pancernej (PSZ) Kategoria:Oddziały polskie biorące udział w wyzwalaniu Bredy Kategoria:Oddziały polskie walczące w bitwie o Chambois Kategoria:Oddziały polskie walczące w bitwie pod Falaise Kategoria:Oddziały polskie walczące w bitwie o Mont Ormel Kategoria:Oddziały polskie biorące udział w walkach o Wilhelmshaven Kategoria:Polskie jednostki artylerii utworzone w 1943 Kategoria:Polskie jednostki artylerii rozwiązane w 1947