Międzynarodowy przepływ siły roboczej ma zagwarantować pracownikowi polepszenie jego warunków życiowych i pracy oraz promowanie awansu społecznego. W UE każdy obywatel państwa członkowskiego jest zatrudniany na terenie UE na takich samych zasadach jak obywatel tego państwa.
Historia Zakończenie zagospodarowywania kontynentów pozaeuropejskich, rewolucja przemysłowa i rozwój transportu otworzyły w pierwszej połowie XIX wieku okres masowej migracji. Siłę roboczą tworzyli przede wszystkim zrujnowani chłopi oraz rzemieślnicy, którzy utracili pracę w wyniku rozwoju produkcji maszynowej. Migracja zarobkowa w ówczesnej Europie polegała na migracji z biedniejszych i słabiej uprzemysłowionych regionów Europy Wschodniej i Środkowej do ośrodków przemysłowych. Migracja wzmagała się wraz z rozwojem gospodarczym. Migracje rosły na ogromną skale, dlatego w latach 70. XX w. popyt na siłę roboczą w Europie uległ znacznemu ograniczeniu, natomiast postępująca globalizacja w latach 90. przyspieszyła proces przepływu siły roboczej. Obecnie przepływ siły roboczej odbywa się najczęściej z krajów rozwijających się do krajów wysoko rozwiniętych, a przyspieszenie tego procesu wynika z obniżenia kosztów środków transportu, postępu technicznego oraz pogłębiania się różnic w poziomie płac między krajami biednymi i bogatymi.
Charakter międzynarodowego przepływu siły roboczej Międzynarodowy przepływ siły roboczej może mieć charakter: polityczny, kulturowy, ideologiczny, ekonomiczny.
Przyczyny przepływu siły roboczej Podstawową przesłanką przepływu siły roboczej jest międzynarodowe zróżnicowanie stawek płac, co jest związane ze zróżnicowaniem krajów pod względem poziomu rozwoju gospodarczego. Na emigracje ekonomiczną decyduje się osoba, która nie ma szans na zdobycie pracy zapewnienie rodzinie minimum egzystencji, bądź osoba mająca za granicą realne szanse na podniesienie stopy życiowej Swobodny przepływ siły roboczej prowadzi do integracji rynków pracy i będzie tym większy, im większe będą różnice w poziomie bezrobocia.
Trudności związane z międzynarodowym przepływem siły roboczej Podejmując decyzję o emigracji osoba musi pokonać wiele trudności: zaadaptowanie w kraju osiedlenia, dostosowanie do innych zwyczajów bariera językowa odmienność kulturowa i ryzyko narażenia się na przejawy wrogości i niechęci wykształcenie nie zawsze jest przydatne w nowych warunkach rozłąka ryzyko podejmowania decyzji
Główne przyczyny ekonomiczne międzynarodowego przepływu siły roboczej chęć uzyskania większego dochodu, poprawa sytuacji ekonomicznej, podniesienie stopy życiowej zapewnienie rodzinie minimum egzystencji bezrobocie w kraju spełnienie ambicji zawodowych podniesienie własnych kwalifikacji pogłębienie różnic w poziomie płac między krajami biednymi i bogatymi
Skutki międzynarodowego przepływu siły roboczej Państwo opuszczone – skutki pozytywne zmniejszenie bezrobocia podniesienie płac wzrost poziomu wykształcenia, poziomu kulturowego w wyniku kontaktu z innymi krajami transfer części zarobków do kraju macierzystego podniesienie kwalifikacji zawodowych za granicą po powrocie inwestowanie nagromadzonego kapitału
Państwo opuszczone – skutki negatywne podatki opłacane są za granicą państwo opuszczone ponosi koszty wykształcenia młodych ludzi, a ci z doświadczeniem i wykształceniem wyjeżdżają brain dain (drenaż mózgów) – na emigracje udają się osoby o najwyższych kwalifikacjach. Specjaliści, z krajów rozwijających się do krajów rozwiniętych, w kraju zatrudniane są osoby mało kompetentne, co obniża efekty pracy, ponadto państwo musi znów szkolić nową kadrę przedsiębiorcy muszą więcej płacić pracownikom, nawet mniej wykwalifikowanym.
Państwo przyjmujące – skutki pozytywne napływ zawodowo czynnej ludności o dobrym wykształceniu (koszty tego wykształcenia nie zostały poniesione przez to państwo) młodzi ludzie w społeczeństwie starzejącym się w przypadku mniej wykształconych – tania siła robocza dla mało atrakcyjnych prac za niewielkie wynagrodzenie obniżenie poziomu płac, zwiększenie konkurencji na rynku i gotowość podejmowania pracy w trudnych warunkach umożliwia większe zyski i wzrost produkcji dostęp do unikatowych kwalifikacji
Państwo przyjmujące – skutki negatywne spadek poziomu płac koszt dostosowania nowych imigrantów do nowych warunków (kursy finansowane przez państwo) powstawanie gett w biedniejszych dzielnicach, wzrost przestępczości ksenofobia, zamieszki etniczne koszty zabezpieczenia socjalnego dla imigrantów i ich rodzin
Likwidowanie barier fizycznych, technicznych i fiskalnych zapewnia swobodę przemieszczania się osób i osiedlania się na terenie innych krajów. Swoboda ta eliminuje przejawy dyskryminacji ze względu na narodowość pomiędzy pracownikami w odniesieniu do zatrudnienia, plac i innych warunków pracy.
Zobacz też Międzynarodowy przepływ kapitału Swobodny przepływ osób
Bibliografia A. Budnikowski: „Międzynarodowe Stosunki Gospodarcze” wyd. PWE 2001 J. Świerkocki: „ Zarys MSG” wyd. PWE 2004 P. Bożyk : „Międzynarodowe Stosunki Ekonomiczne" wyd. PWE 2002
Kategoria:Międzynarodowe stosunki gospodarcze